Na terenie ruin getta warszawskiego odkryto bunkier zawierający 100-letnie filakterie [przedmioty modlitewne, pudełeczka z ustępami Tory, noszone przez Żydów - red.] ukrywane przed nazistami w czasie II wojny światowej

- informuje portal "Israel Hayom". Z publikacji dowiadujemy się, że w ostatnich latach polskie władze zaczęły wyburzać budynki na terenie getta warszawskiego, by przekształcić je w budynki mieszkalne w ramach procesu odnowy miasta. Po wyburzeniu jednego z budynków robotnicy budowlani odkryli wejście do bunkra wykopanego w ramach przygotowań do powstania w getcie warszawskim w 1943 roku. Jeden z polskich robotników budowlanych, który wszedł do bunkra, aby go opróżnić, odkrył 10 filakterii, które były ukryte za książkami i innymi przedmiotami.

Słysząc o sensacyjnym odkryciu od lokalnych informatorów, europejscy wysłannicy Wiary Szem Olam i Instytutu Edukacji, Dokumentacji i Badań nad Holokaustem w tajemnicy skontaktowali się z robotnikami budowlanymi. Po długich negocjacjach i zobowiązaniu się do zachowania transakcji w tajemnicy przed polskimi władzami, filakterie zostały przekazane emisariuszom. Niedawno dotarły one do Izraela, gdzie zostały przekazane instytutowi do dezynfekcji i konserwacji

- z przejęciem informuje izraelski portal, najwyraźniej nie przejmując się faktem, iż odbycie takiej transakcji "w tajemnicy przed polskimi władzami" jest bulwersujące i przede wszystkim niezgodne z polskim prawem.

O posiadaniu filakterii Szem Olam poinformował w komunikacie przed konferencją, którą zorganizuje z okazji Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Wirtualna konferencja, która będzie otwarta dla publiczności, będzie zawierała panele na temat pamięci o Holokauście z międzynarodowej perspektywy i wezmą w niej udział politycy, przywódcy duchowi, rabini i historycy z całego świata

- czytamy w publikacji. 

Do sprawy odniósł się w specjalnym oświadczeniu Żydowski Instytut Historyczny. Publikujemy je w całości.

W związku przedstawioną w mediach izraelskich z informacją nt. wywiezienia z Polski zabytków z terenu getta warszawskiego, Żydowski Instytut Historyczny im. E. Ringelbluma, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz Muzeum Getta Warszawskiego, jako instytucje powołane do ochrony i upamiętniania historii Żydów polskich, przypominają, że w przypadku wykrycia w trakcie robót budowlanych, ziemnych lub przypadkowego znalezienia zabytku archeologicznego należy go zabezpieczyć, wstrzymać wszelkie prace, które naraziłyby go na uszkodzenie oraz bezzwłocznie zgłosić taki fakt właściwym instytucjom: urzędom konserwatorów zabytków oraz starostom (w Warszawie – Urzędu Miasta) lub policji. Podobnie prowadzenie badań archeologicznych czy poszukiwanie zabytków wymaga uzyskania stosownego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, a wywóz artefaktów za granicę jest ograniczony i ściśle unormowany przez przepisy prawa. 

Nasze oburzenie budzi fakt, że zabytki związane z okresem Holokaustu mogą stawać się przedmiotem nielegalnego obrotu. Stąd apelujemy do wszystkich osób, które mają wiedzę o tego typu pamiątkach, o przekazywanie informacji powołanym do tego instytucjom. To gwarantuje, że zostaną we właściwy i profesjonalny sposób zabezpieczone i tym samym ocalone. Najcenniejsze zabytki po konserwacji są udostępniane w placówkach muzealnych szerokiej publiczności, dzięki czemu każdy zwiedzający może włączyć się w dzieło zachowania pamięci o materialnym i niematerialnym dziedzictwie Żydów polskich.

Mamy nadzieję, że opisywana wyżej bulwersująca sytuacja zostanie wyjaśniona, a w przyszłości nie dojdzie do podobnych incydentów

 

Monika Krawczyk dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma

Albert Stankowski dyrektor Muzeum Getta Warszawskiego

Zygmunt Stępiński dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN 

- głosi oświadczenie.

Ciekawe historia. Izraelskie media z dumą informują, że w „sekrecie przed polskimi władzami” z placu budowy w Warszawie wprost do Izreala wywieziono przedmioty ukryte niegdyś na terenie Getta. Btw takie działanie jest niezgodne z polskim prawem. pic.twitter.com/ZAjeQEaF7P

— Paweł Rybicki (@Rybitzky) January 26, 2021