[Tylko u nas] Marcin Bąk: Wojna i sport

Walka obronna prowadzona przez Ukrainę przeciwko rosyjskiej napaści przypomina nam po raz kolejny o roli sportu w przygotowaniu obronnym narodu. Wysoka kultura fizyczna społeczeństwa jest dodatkowym czynnikiem zwiększającym jego potencjał obronny.
Sztuki walki, sport [Tylko u nas] Marcin Bąk: Wojna i sport
Sztuki walki, sport / Pixabay.com

Najstarszy znany nam zapis na obszarze naszej cywilizacji świadczący o ścisłych związkach wojowania ze sportem pochodzi z  „Iliady” Homera. Achilles pragnąc uczcić poległego Patroklesa, wyprawia igrzyska – zawody sportowe, do których stają wybrani wojownicy z armii przybyłej pod Troję. Poeta ukazuje nam wyścigi rydwanów, zapasy, boks, biegi. Są również nagrody ustanowione przez organizatora zawodów.

Sport w naszej cywilizacji miał ścisły związek z wojskowością w obu swoich, podstawowych formułach.  Te formuły to po pierwsze  sport wyczynowy, nastawiony na współzawodnictwo, czyli to co widzimy najczęściej w relacjach medialnych z olimpiad czy innych mistrzostw. Druga formuła to sport uprawiany jako element kultury fizycznej, ogólnej zaprawy wzmacniającej i utrzymującej dobrą kondycję. W średniowieczu połączeniem obu formuł były turnieje rycerskie. Elita wojowników – rycerze, szkoliła się nieustannie by utrzymywać wysoką sprawność wojenną a jednocześnie od czasu do czasu rywalizowała w zawodach o charakterze, jakbyśmy to dzisiaj powiedzieli, sportowym.

Mnóstwo dyscyplin sportowych wywodzi się wprost z wyszkolenia wojskowego. Sporty walki, niektóre gry zespołowe, strzelectwo czy łucznictwo kojarzą się nam z wojną w sposób zupełnie oczywisty. Również lekkoatletyka, gimnastyka czy jeździectwo wchodziły niegdyś w zakres szkolenia wojskowego.

 

Nowoczesne armie

Nowoczesne armie, tworzone w Europie w drugiej połowie XIX wieku na zasadzie powszechnego poboru, szybko włączały sport masowy do programu szkolenia. Gimnastyka poranna wedle różnych systemów, biegi, zapasy, szermierka, walka na bagnety, miały pomóc w przerobieniu rekrutów na twardych, zdyscyplinowanych żołnierzy. We Francji sportem wybitnie wojskowym stał się boks francuski, czyli savate. Na starych filmach braci Lumière z przełomu XIX i XX wieku możemy oglądać ćwiczenia całych formacji wojskowych, wykonujących ćwiczenia savate, musztrę z bronią i inne rodzaje aktywności fizycznej. Z grona sportowców wojskowych rekrutowała się również znaczna liczna wyczynowców, którzy skutecznie rywalizowali na olimpiadach, zdobywając medale.

 

Polski sport, polskie wojsko

W naszym kraju po odzyskaniu niepodległości władze wojskowe i cywilne szybko zwróciły uwagę na rozwój sportu w obu jego odmianach – wyczynowej i rekreacyjno – kondycyjnej. Wojsko stawiało na sport masowy wśród żołnierzy zawodowych i poborowych, tworząc jednocześnie kluby sportowe umożliwiające starty w rywalizacji wyczynowej. Ćwiczono oczywiście sporty walki – zapasy, boks, szermierkę, ju-jitsu, strzelectwo ale istniały całkiem zaawansowane sekcje motorowe, lekkoatletyczne, narciarskie. Na wysokim poziomie stał sport jeździecki, co wydaje się zrozumiałe biorąc pod uwagą rolę kawalerii, elitarnego rodzaju wojska w II Rzeczpospolitej.

Znaczna część polskich olimpijczyków wywodziła się z szeregów Wojska Polskiego. Szermierze, bokserzy, jeźdźcy, nie tylko trenowali na co dzień w klubach wojskowych, takich jak Legia ale i pełnili służbę oficerów i podoficerów WP. Podobnie było z gronem szkoleniowców, trenerów i działaczy. Jako dość typowy przykład można by wymienić Feliksa Stamma, najpierw dobrego zawodnika bokserskiego a później świetnego wychowawcę boksu, który cały czas był czynnym wachmistrzem 7 Pułku Strzelców Konnych. Jakby tego było mało, „Papa” Stamm był jeszcze instruktorem narciarstwa i pływania….

Równie ciekawą postacią wydaje się Władysław Pytlasiński, niezwykle popularny jeszcze przed I Wojną zapaśnik zawodowy, który w niepodległej Polsce włączył się w popularyzację zapasów jako elementu kultury fizycznej dla wojska i cywilów.

 

Żołnierze sportowcy

Sportowcy okazują się na ogół świetnymi żołnierzami. Nie tylko dlatego, że mają znacznie lepsze niż przeciętny człowiek warunki fizyczne, są silniejsi, zręczniejsi, bardziej wytrzymali. Trening fizyczny poprawia też ich odporność psychiczną, hart ducha i odwagę.

Podczas II Wojny polscy sportowcy walczyli we wszystkich formacjach zbrojnych, wykazując się wielką skutecznością i płacąc nieraz najwyższą cenę. W bitwie pod Łomiankami 22 września 1939 roku zginął major Leszek Lubicz-Nycz, brązowy medalista olimpijski w szabli. Świetny oszczepnik, olimpijczyk Eugeniusz Lokajski, zginął jako porucznik kompanii „Koszta” podczas Powstania Warszawskiego. Genialny biegacz, Janusz Kusociński, cekaemista broniący Warszawy w 1939 roku, zginął zamordowany przez Niemców w Palmirach.  Podobne przykłady można by wymieniać bardzo długo…

Dzisiaj, w czasie wojny obronnej prowadzonej przez Ukrainę, wciąż dowiadujemy się o ukraińskich sportowcach, walczących w szeregach Sił Zbrojnych Ukrainy lub Ukraińskiej Gwardii Narodowej. Symbolicznego wymiaru nabrało na początku inwazji zdjęcie Witalija Kliczko, byłego mistrza bokserskiego, w mundurze i z ręcznym karabinem maszynowym na przedmieściach Kijowa. Niestety, co jakiś czas docierają do nas informacje o tym, jak to kolejny mistrz Ukrainy w jakiejś dyscyplinie oddał życie w obronie ojczyzny. Cóż, rosyjskie kule też nie są z papieru…


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Zderzenie wojskowej ciężarówki z busem w Donbasie. Są ofiary Wiadomości
Zderzenie wojskowej ciężarówki z busem w Donbasie. Są ofiary

Na drodze w Donbasie doszło do niebezpiecznego wypadku. Rosyjska ciężarówka wioząca żołnierzy zderzyła się z busem na drodze Szachtarsk-Torez.

Co Pan mi tutaj...!. Ostre spięcie w TVN24 Wiadomości
"Co Pan mi tutaj...!". Ostre spięcie w TVN24

Do poważnego spięcia na antenie TVN doszło między Moniką Olejnik i wiceministerem Michałem Wójcikiem. Powodem była ocena pracy ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry.

Jacek Kurski z nową posadą. Nie wraca do polityki Wiadomości
Jacek Kurski z nową posadą. Nie wraca do polityki

Były prezes TVP i poseł Prawa i Sprawiedliwości Jacek Kurski od grudnia reprezentuje Polskę w Banku Światowym – poinformował NBP.

Nie żyje Jan Nowicki. Legendarny aktor miał 83 lata Wiadomości
Nie żyje Jan Nowicki. Legendarny aktor miał 83 lata

Media obiegła informacja o śmierci znanego aktora Jana Nowickiego. Artysta znany z hitów „Wielki Szu”, „Magnat”, „Spirala” czy „Senatorium pod klepsydrą” odszedł w wieku 83 lat.

„Mundial Roberta przerósł”. Były reprezentant Polski uderza w Lewandowskiego Wiadomości
„Mundial Roberta przerósł”. Były reprezentant Polski uderza w Lewandowskiego

Były reprezentant Polski Radosław Kałużny rozmawiał z „Przeglądem Sportowym”. Były piłkarz m.in. Zagłębia Lubin czy Wisły Kraków skomentował postawę Lewandowskiego oraz awans polskiej reprezentacji z grupy. – Mundial Roberta przerósł – stwierdza.

„Zbankrutowałem”. Lech Wałęsa narzeka na żonę i wydatki przed świętami Wiadomości
„Zbankrutowałem”. Lech Wałęsa narzeka na żonę i wydatki przed świętami

Lech Wałęsa w ostatnim wywiadzie z „Super Expressem” mówił o mikołajkach i Bożym Narodzeniu. Były prezydent nie ukrywał, że w tym roku okres świąteczny będzie dla niego trudny. – Zbankrutowałem – wyznał.

„Jestem gotowy”. Tusk odpowiada Kaczyńskiemu Wiadomości
„Jestem gotowy”. Tusk odpowiada Kaczyńskiemu

Jarosław Kaczyński w jednym z ostatnich wywiadów nie zaprzeczył, że dojdzie do jego debaty z Donaldem Tuskiem. Na słowa prezesa PiS odpowiedział za pośrednictwem mediów społecznościowych lider PO.

Zmiany w rządzie. Powołano nowego wiceministra Wiadomości
Zmiany w rządzie. Powołano nowego wiceministra

Wojciech Gerwel, dotychczasowy ambasador RP w Wietnamie, został powołany na wiceministra spraw zagranicznych; będzie się zajmował m.in. polityką azjatycką – poinformowało MSZ.

Nowy sondaż wyborczy. Sześć partii w Sejmie Wiadomości
Nowy sondaż wyborczy. Sześć partii w Sejmie

Nowy sondaż autorstwa IBRiS. Wynika z niego, że w dalszym ciągu liderem jest Prawo i Sprawiedliwość. Drugie miejsce przypadło Koalicji Obywatelskiej. Podium zamyka Lewica. Próg wyborczy przekracza łącznie sześć partii.

Kolejna fala mobilizacji w Rosji? Amerykanie nie mają wątpliwości Wiadomości
Kolejna fala mobilizacji w Rosji? Amerykanie nie mają wątpliwości

Kreml wezwał do „ignorowania” nieoficjalnych doniesień o nowej fali mobilizacji, wyraźnie próbując uciszyć niepokój społeczeństwa i odzyskać kontrolę nad przekazem dotyczącym tej sprawy – ocenia amerykański Instytut Badań nad Wojną (ISW) w najnowszym raporcie.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe