Z Wołynia przez Dachau do Korei...

Z Wołynia przez Dachau do Korei...

Fascynujące są polskie losy. Wiele z nich mogłoby być kanwą sensacyjnego filmu. Rozmawiam właśnie z kimś takim w jego domu w Niles, a po paru dniach w Naperville (obie miejscowości w stanie Illinois w USA). Nasz rodak ma 90 lat, ale dobrze pamięta czas, gdy był kilkuletnim chłopcem w polskiej osadzie na Kresach Wschodnich PR. Najpierw przyszli Sowieci potem Niemcy. To z kolei było „zielonym światłem” dla Ukraińców, aby rozpocząć „Rzeź Wołynia”. Równo 80 lat temu, gdy co parę dni wokół Krzeszowa, w którym mieszkał mój rozmówca, palono polskie wsie, a mieszkańców mordowano bez pardonu, starszyzna udała się do komendanta znajdującej się w pobliżu niemieckiej jednostki prosząc o ochronę przed sąsiadami – ukraińskimi szowinistami. Niemiec powiedział krótko: „Albo pojedziecie na roboty do Reichu, albo pójdziecie tam” i tu wskazał niebo. Niemiecki komendant pomyślał, że dobrze dla Rzeszy będzie, jak ponad setka dorosłych Polaków zacznie pracować w jej fabrykach czy u „bauera”.

 

Mieszkańcy uznali, że nie ma rady: tu czeka ich pewna śmierć z rąk Ukraińców, a tak ocalą życie, a po wojnie wrócą. Cała osada, bez wyjątku, wyjechała specjalnym pociągiem do Dachau. Obok niemieckiego obozu śmierci znajdował się tam drugi obóz-przejściowy dla takich, jak oni...

 

W Niemczech przetrwali. Po wojnie część mieszkańców wołyńskiego Krzeszowa przyjechała do nowej Polski – już bez Kresów. Głównie na Dolny Śląsk, po części na Pomorze Zachodnie i Górny Śląsk. Ojciec rodziny nie chciał być „repatriantem”: „Miałem gospodarstwo na Wołyniu – nie mam do czego wracać”. Gdy mu emisariusze PRL obiecywali poniemieckie gospodarstwo, odpowiedział: „Nie chcę, aby jakiś Szwab za dwa czy trzy lata mi to odebrał”.

Opowiada mi to Jan Hermaszewski, stryjeczny brat pierwszego polskiego kosmonauty, Mirosława. Część rodziny, jak matka Mirka z siódemką dzieci przyjechała do Polski, część jak rodzina Jasia została na Zachodzie. Janek przeżył więc wojnę Niemczech, unikając śmierci w amerykańskim nalocie–bomba wybuchła 50 metrów od schronu, w którym się znajdowali. Potem, już po wojnie, potrącił go wojskowy samochód i w ciężkim stanie wylądował w szpitalu. Pan Bóg jednak miał wobec Jasia swoje plany. Pięć lat po wojnie, po pobycie w obozie przejściowym w Ingolstadt dla tych, co chcieli jechać do Ameryki lub Australii, rodzina znalazła się w Brememhaven na statku płynącym do Nowego Jorku. A potem ten sensacyjny film trwał dalej. Młody John – imię zmieniono mu automatycznie- zarejestrował się do wojska i jako żołnierz USA popłynął do Japonii, a stamtąd pociągiem do Korei, aby bronić świat przed komunizmem. Był saperem. Ale.cały czas myślał, że jak wybuchnie tam III wojna światowa, to po drugiej stronie będą zmobilizowani przez Armię Czerwoną nasi rodacy z Kresów, którzy ojcowizny nie zostawili i zostali na swoim…

 

*tekst ukazał się w „W Sieci Historii” (luty 2023)


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Gdzie zawodzą Niemcy, Polska daje radę. Polscy żołnierze będą stacjonowali na Litwie? z ostatniej chwili
"Gdzie zawodzą Niemcy, Polska daje radę". Polscy żołnierze będą stacjonowali na Litwie?

Na Litwie rozmieszczony jest obecnie batalion sił NATO dowodzony przez Niemców i w większości złożony z niemieckich żołnierzy. Batalion liczy sobie 1600 żołnierzy. Podczas szczytu NATO w Madrycie w czerwcu 2022 roku ustalono, że siły mają być rozbudowane do rozmiaru brygady 3 - 5 tysięcy żołnierzy), jednak do tej pory tak się nie stało.

Fala oburzenia po ataku UEFA na polskiego sędziego Szymona Marciniaka w związku z donosem Stowarzyszenia Nigdy Więcej z ostatniej chwili
Fala oburzenia po ataku UEFA na polskiego sędziego Szymona Marciniaka w związku z donosem Stowarzyszenia "Nigdy Więcej"

W czwartek media poinformowały, że stowarzyszenie „Nigdy więcej” złożyło donos na polskiego sędziego w związku z jego wystąpieniem na wydarzeniu organizowanym przez Sławomira Mentzena, jednego z liderów Konfederacji. Nie przeszło to bez echa.

Europoseł Węgierskiej opozycji: Odebranie Węgrom prezydencji, tylko pomoże Orbanowi z ostatniej chwili
Europoseł Węgierskiej opozycji: Odebranie Węgrom prezydencji, tylko pomoże Orbanowi

UE ma rację, chcąc pociągnąć premiera Węgier Viktora Orbana do odpowiedzialności za stworzony w kraju system, ale łamiąc traktatowe prawa przez odebranie Budapesztowi prezydencji w Radzie UE pomoże mu tylko wypychać Węgry z Unii - uważa Marton Gyongyosi, europoseł i przewodniczący opozycyjnej partii Jobbik.

[WIDEO] USA: Upadek Joe Bidena na ceremonii w Akademii Sił Powietrznych z ostatniej chwili
[WIDEO] USA: Upadek Joe Bidena na ceremonii w Akademii Sił Powietrznych

Prezydent USA Joe Biden potknął się i przewrócił na scenie podczas czwartkowej ceremonii rozdawania dyplomów nowym absolwentom Akademii Sił Powietrznych w Colorado Springs. Biden wstał i poszedł o własnych siłach.

Perspektywa mi się zupełnie zmieniła. Poruszający wpis Justyny Kowalczyk z ostatniej chwili
"Perspektywa mi się zupełnie zmieniła". Poruszający wpis Justyny Kowalczyk

"Kacper założył w mojej głowie i sercu mocne stanowisko. Odpadłam z kretesem. Wszystkie przeloty wyrwałam, pokiereszowałam się strasznie, ale stanowisko trzyma. I wytrzyma lawinę smutku" – pisze w poruszającym wpisie opublikowanym w mediach społecznościowych Justyna Kowalczyk-Tekieli. 

Naukowy wieczór z dr Kaweckim: Polacy badają mózgi kosmonautów z ostatniej chwili
Naukowy wieczór z dr Kaweckim: Polacy badają mózgi kosmonautów

Zmieniamy historię lotów kosmicznych! Polacy jako pierwsi w historii lotów kosmicznych badają w ten sposób własnym urządzeniem mózgi kosmonautów!

W Berlinie powstanie projekt mieszkaniowy przeznaczony wyłącznie dla lesbijek i kobiet queer z ostatniej chwili
W Berlinie powstanie "projekt mieszkaniowy" przeznaczony wyłącznie dla lesbijek i kobiet queer

W Berlinie ma powstać "projekt mieszkaniowy", przeznaczony wyłącznie dla lesbijek i kobiet queer; w nowym, "pionierskim w całej Europie", budynku mają powstać 72 mieszkania na wynajem, a także centrum kulturalne i kawiarnia - informuje w czwartek portal RedaktionsNetzwerk Deutschland (RND).

„Domagamy się pilnych wyjaśnień”. Ostry komentarz UEFA ws. Szymona Marciniaka z ostatniej chwili
„Domagamy się pilnych wyjaśnień”. Ostry komentarz UEFA ws. Szymona Marciniaka

W poniedziałek 29 maja jeden z najlepszych sędziów piłkarskich na świecie, Szymon Marciniak, wygłosił przemowę na konferencji Everest, której organizatorem był lider Konfederacji Sławomir Mentzen. Nie spodobało się to znanej z poprawności politycznej europejskiej organizacji piłkarskiej UEFA.

„Nasz wróg zachowuje się jak terrorysta”. Miedwiediew wściekły na Ukraińców z ostatniej chwili
„Nasz wróg zachowuje się jak terrorysta”. Miedwiediew wściekły na Ukraińców

– Żadnego kraju nie stać na negocjacje z terrorystami, terrorystów trzeba zniszczyć – powiedział Dmitrij Miedwiediew w czwartek, komentując atak dronów na Moskwę.

Łotwa. Polska wśród krajów, do których w pierwszej kolejności uda się nowy prezydent z ostatniej chwili
Łotwa. Polska wśród krajów, do których w pierwszej kolejności uda się nowy prezydent

Łotewski prezydent elekt Edgars Rinkeviczs poinformował, że pierwsze wizyty zagraniczne jako głowa państwa złoży w Estonii, na Litwie i w Polsce - podała w czwartek agencja LETA.

Emerytury
Stażowe