Co musisz wiedzieć:

• Zdaniem autora Konfederacja, mimo retoryki buntu, opiera się na tych samych liberalno-rynkowych wartościach, które tworzą fundament obecnego systemu.
• Jej program gospodarczy wzmacnia wpływy najbogatszych i tym samym utrwala dominację ideologiczną liberalizmu obyczajowego.
• Tekst konkluduje, że w praktyce Konfederacja stała się częścią systemu partyjnego, którym rządzą sondaże i marketing, a nie realna kontestacja istniejącego porządku.

Wywracanie stolika

Antysystemowa retoryka towarzyszy środowiskom konfederackim i protokonfederackim od samego początku. Przyciągała określone grupy wyborców: młodych buntowników szukających ujścia dla gniewu przed ograniczaniem ich swobody oraz starszych, sfrustrowanych ludzi, którzy w obecnym porządku nie widzą już niczego, co warto zachować. Dla niszowej partii hasło „rozwalimy to wszystko” jest wygodne – można je powtarzać bez ryzyka, że ktoś kiedyś rozliczy je z realizacji. Problem w tym, że Konfederacja przestała być partią niszową. Od dawna cementuje pozycję „trzeciej siły” w polskiej polityce i realnego języczka u wagi w przyszłych układach rządowych. A to oznacza, że kończy się czas politycznej beztroski i jej słowa trzeba zacząć traktować poważnie.

„Antysystem”, czyli obrona systemu wartości

System to nie tylko stolik, przy którym od lat siedzą Donald Tusk i Jarosław Kaczyński – panowie, których Konfederacja chciałaby „wysłać na emeryturę”, by zrobić miejsce „młodym, rozumiejącym dzisiejszy świat”. System to przede wszystkim zestaw wartości, które nadają kierunek całemu życiu społecznemu. I te wartości nigdy nie są neutralne – zawsze bardziej służą jednym niż drugim. Wspólnotowość, sprawiedliwość społeczna czy solidarność dzialają na rzecz słabszych, bo zmuszają silniejszych do współodpowiedzialności i dzielenia się zasobami. Indywidualizm, liberalnie rozumiana wolność i materializm – przeciwnie, wzmacniają pozycję tych, którzy już mają środki, by z tych wartości korzystać.

Który zestaw dominuje dziś w Polsce? Wystarczy spojrzeć. Kult bogactwa, sukcesu, samorealizacji i swobód osobistych to przecież filary panującego systemu. I właśnie tego świata Konfederacja w istocie broni. Bo mimo sprzeciwu wobec aborcji, ideologii LGBT czy multikulturalizmu partia ta występuje z pozycji wartości liberalno-rynkowych, nie wspólnotowych. W tej rodzinie liberalizmu toczy się jedynie spór o to, kto stanowi większe zagrożenie dla osobistych swobód i bogacenia się: dla jednych są to „faszyści”, „nacjonaliści” i „fanatycy religijni”, dla drugich: „urzędnicy”, „lewacy” i „Bruksela”. Diagnozy inne, ale fundament ten sam: jednostka, sukces, rynek. I właśnie dlatego, gdyby Konfederacja zrealizowała swój program, system nie tylko by przetrwał – on by się umocnił, zwłaszcza w umysłach ludzi. Bo wbrew pozorom rewolucja kulturowa, której tak bardzo partia Sławomira Mentzena się sprzeciwia, również wyrasta z tych samych korzeni, a leczenie objawów przy równoczesnym wzmacnianiu przyczyn jest czynnością groteskową.

• Komunikat dla mieszkańców woj. świętokrzyskiego
• Wyłączenia prądu na Śląsku. Ważny komunikat
• Koniec niemieckiego snu o wodorze?
• Ks. Romanelli z Gazy: trwamy na pustyni ruin
• Tusk do Ziobry: Albo w areszcie, albo w Budapeszcie. Poseł PiS odpowiada: Albo w Brukseli, albo w celi
• Komunikat ZUS dla emerytów
• Przerwy w dostawach prądu. Ważny komunikat dla mieszkańców Małopolski
• Wacław Felczak – kurier, który wskazał drogę Viktorowi Orbánowi
• Wyłączenia prądu na Pomorzu. Ważny komunikat
• Adam Andruszkiewicz: Prezydent Karol Nawrocki nie pozwoli cenzurować internetu

Co pod hasłami?

Hasło „niech każdy żyje, jak chce” to przecież czysta wolność negatywna; aborcja to afirmacja prawa jednostki do wyboru; multikulturalizm to nieunikniona odpowiedź kapitalizmu na potrzeby taniej siły roboczej zza granicy; a materialistyczny konsumpcjonizm to nic innego jak konfederackie hasło: „dom, grill, trawa, dwa samochody i wakacje”. Trudno więc mówić o „rozwalaniu systemu” poprzez wzmacnianie jego aksjologicznych fundamentow. Antysystemowy byłby raczej powrót do solidarności, wspólnotowości i idei dobra wspólnego, czyli pojęć, które na Konfederację działają jak płachta na byka.

Więcej władzy dla władców

Trudno nie dostrzec paradoksu: na jednym oddechu Konfederacja zapowiada obalenie „władców systemu”, a na drugim domaga się stworzenia im jeszcze dogodniejszych warunków do działania. Bo właśnie do tego sprowadza się większość jej postulatów. Skoro współczesnym światem (bardziej niż kiedykolwiek wcześniej) rządzi pieniądz, to każde wzmocnienie „bogatych” względem „biednych” oznacza również powiększenie ich wpływu na rzeczywistość społeczną, kulturową i ideologiczną. I to wcale nie w kierunku konserwatywnym.

Z wszystkich dostępnych badań wynika jednoznacznie: im wyższy status materialny, tym większa skłonność do poglądów obyczajowo postępowych. Nie jest to przypadek, lecz logika systemu. Dla świata wielkiego kapitału wartości takie jak religia, rodzina czy tradycja są niewygodne – ograniczają elastyczność pracownika, który zamiast żyć „dla firmy”, ma obowiązki wobec dzieci, wspólnoty, ojczyzny. Z punktu widzenia rynku „człowiek tradycyjny” to gorszy materiał na pracownika, bo trudniej go eksploatować.

Gaszenie pożaru benzyną

Zwiększenie wpływu najbogatszych (nawet nieformalnego) prowadzi więc wprost do umocnienia agendy postępowej. Kapitał globalny od dawna już połączył liberalizm ekonomiczny z liberalizmem obyczajowym. Wielkie korporacje, które sponsorują ruchy LGBT, feministyczne kampanie czy ideologię „różnorodności”, to dokładnie ci sami aktorzy, którym Konfederacja chce oddać jeszcze więcej władzy pod hasłem „wolności gospodarczej” i ograniczania (za czasów Korwina – likwidowania) praw pracowniczych.

Kontrrewolucja ludowa

Tymczasem przesunięcie części szeroko rozumianych zasobów (nie tylko finansowych) w ręce mniej zamożnych skutkowałoby podwyższeniem statusu społecznego ludzi, którzy w większości pozostają przywiązani do wartości konserwatywnych. To właśnie oni są dziś nosicielami tradycji, a zarazem najbardziej podporządkowani systemowi ekonomicznemu, który chce ich z nich wypłukać. Im większe uzależnienie warstw ludowych od właścicieli kapitału, tym większa dominacja tych, którzy promują światopogląd postępowy. W praktyce więc im bardziej Konfederacja realizuje swoją wolnorynkową agendę, tym bardziej wspiera ideowy triumf tych, z którymi rzekomo walczy.

Do tego dochodzi kwestia tłumienia aktywności osób, potencjalnie mogących zostać konserwatywnymi społecznikami: większość działań w sferze kultury, mediów czy edukacji wymaga czasu i pieniędzy. Nie da się tworzyć niezależnych mediów, wspierać parafii czy wychowywać dzieci w duchu tradycyjnym, jeśli człowiek pracuje od rana do nocy, by ledwie związać koniec z końcem. A to właśnie tej warstwie Konfederacja chce ograniczać dostęp do środków – w imię wolności przedsiębiorcy. W rezultacie jej program prowadzi nie do „kontrrewolucji”, lecz do dalszej dominacji sił, które już dziś kształtują świat w duchu postępu i globalizacji. Trudno o większe nieporozumienie.

Konfocentryzm

Dziś już banałem jest stwierdzenie, że polski system polityczny zamienił się w wojnę plemion. Uniwersalną moralność zastąpiła w nim moralność partyjna: dobre jest to, co służy naszej partii; złe – to, co pomaga przeciwnikowi. Prawda stała się funkcją interesu. Wydawać by się mogło, że Konfederacja (formacja, której lider Sławomir Mentzen otwarcie nazywał się monarchistą) będzie ten stan rzeczy kontestować. Tymczasem od dawna czuje się w nim jak ryba w wodzie. Już w 2020 roku prof. Jacek Bartyzel, ideowy patron środowisk monarchistycznych, wycofał poparcie dla Krzysztofa Bosaka w wyborach prezydenckich, pisząc gorzko:

„Konfederacja stoczyła się do poziomu zwykłego, demoliberalnego partyjniactwa”.

Od tamtej pory sytuacja tylko się pogłębiła.

"Cudowne przemiany" Mentzena

Sławomir Mentzen – choć w kwestiach aborcji rzeczywiście zachował dotychczasowe stanowisko – w wielu innych sprawach złożył broń przed sondażokracją. CPK, które wcześniej zwalczał, nagle przestało być problemem. Masowa migracja zarobkowa – dotąd dopuszczalna, bo „rynek tak chce” – nagle zaczęła być krytykowana. Nawet 800+ zyskało w jego ustach status konieczności, z którą trzeba się pogodzić. Wszystko to działo się nieprzypadkowo: zawsze w momentach kampanii wyborczych, zawsze wtedy, gdy słupki poparcia rosły lub spadały. Trudno więc mówić o ewolucji poglądów; raczej o precyzyjnym dostrajaniu przekazu do oczekiwań masowego odbiorcy.

Radykalna... obrona systemu

Konfederacja nie jest więc antysystemem, jest jego naturalnym dzieckiem. Wyrasta z tych samych wartości, a jej radykalizm dotyczy metod ich obrony, a nie ich samych. Jej retoryka buntu to tylko maska, pod którą kryje się najczystsza forma systemowej lojalności – lojalności wobec liberalnych wartości: swawoli, pieniądza, sondaży i marketingu politycznego. Być może dlatego największym zagrożeniem dla systemu nie jest wcale partia, która chce go „rozwalić”, lecz społeczeństwo, które przestanie w jego mit wierzyć.

[Niektóre śródtytuły i sekcja "Co musisz wiedzieć" pochodzą od redakcji]