Jak Polacy obchodzą Wielki Post i Wielkanoc? CBOS: Zatrzymanie tendencji spadkowych

Niemal dziewięć na dziesięć osób dzieli się z najbliższymi święconym jajkiem (89%), podobny odsetek deklaruje, że w ich rodzinach święci się pokarm w Wielką Sobotę (86%), prawie trzy czwarte dorosłych Polaków zachowuje post w Wielki Piątek (72%), a ponad połowa przystępuje do spowiedzi wielkanocnej (53%) - wynika z badań przeprowadzonych przez CBOS - „Wielki Post i Wielkanoc 2024 r.”. Celem analizy jest zobrazowanie zmian jakie zachodzą w kultywowaniu tradycyjnych zwyczajów świątecznych przez Polaków.
 Jak Polacy obchodzą Wielki Post i Wielkanoc?  CBOS: Zatrzymanie tendencji spadkowych
/ pixabay.com/congerdesign

Zatrzymanie spadkowych tendencji

Tegoroczne badanie CBOS wykazuje zatrzymanie spadkowych tendencji, które można było zaobserwować w 2022 roku w przypadku większości praktyk związanych z Wielkim Postem i Wielkanocą, jednak religijne praktyki, takie jak spowiedź wielkanocna czy udział w kościelnych obchodach Triduum Paschalnego, są praktykowane przez połowę lub mniej Polaków. Niemniej jednak, w znaczącej większości rodzin wciąż praktykuje się tradycję święcenia pokarmów w Wielką Sobotę i dzielenia się nimi z bliskimi przy świątecznym stole. Wydaje się zatem, że zwyczaje wielkanocne w niektórych domach są kontynuowane niezależnie od stopnia religijności domowników, a Polacy utrzymują te tradycje mimo coraz mniejszego zaangażowania w praktyki religijne. 

Rodzinne święta

Według badania CBOS, dla dwóch trzecich Polaków Wielkanoc to przede wszystkim święta rodzinne (65%). W drugiej kolejności, są one postrzegane jako miła tradycja (41%), a niemal równie często jako przeżycie religijne (39%). Rzadziej ankietowani deklarują, że jest to dla nich przerwa w pracy, czas wypoczynku (15%), lub okazja do spotkań z przyjaciółmi (10%). Pozostałe wymienione w pytaniu możliwości wskazały niewielkie grupy badanych. 

W porównaniu z poprzednim badaniem z 2022 roku, zaobserwowano spadek odsetka osób, które wskazywały, że Wielkanoc to głównie święto rodzinne (o 3 punkty procentowe), oraz przeżycie religijne (o 5 punktów). Jednocześnie zwiększył się udział respondentów, dla których święta wielkanocne stanowią miłą tradycję (o 3 punkty procentowe), oraz okazję do spotkań z przyjaciółmi (o 2 punkty). 

Kultywowanie tradycji

Niemal trzy czwarte dorosłych mieszkańców Polski przestrzega postu w Wielki Piątek (72%), a ponad połowa podchodzi do spowiedzi wielkanocnej (53%), co odpowiada poziomowi zanotowanemu dwa lata temu. Odsetek osób, które przyznają się do posypywania głowy popiołem w Środę Popielcową, zmniejszył się o 5 punktów procentowych, jednak wciąż niemal co druga osoba (49%) rozpoczyna Wielki Post w ten sposób. Również tyle samo co w 2022 roku osób bierze udział w uroczystościach Triduum Paschalnego (w Wielki Czwartek, Piątek lub Sobotę) – 48%. Praktycznie nie zmienił się również odsetek badanych, którzy uczestniczą w nabożeństwie drogi krzyżowej lub gorzkiego żalu, które praktukują ponad dwie piąte dorosłych Polaków (42%). Podobnie często respondenci uczestniczą w rekolekcjach wielkopostnych (41%). W związku z tym, podczas gdy w latach 2020-2022 odnotowano znaczny spadek praktyk wielkopostnych i wielkanocnych o charakterze religijnym wśród Polaków, w ostatnich dwóch latach zmiany te są niewielkie, a w niektórych przypadkach nawet nie występują. 

Kto praktykuje?

Według badań CBOS, to kobiety częściej niż mężczyźni uczestniczą osobiście w praktykach wielkopostnych i wielkanocnych. Z wiekiem coraz więcej osób decyduje się na praktyki związane z Wielkim Postem i Wielkanocą. Co ciekawe, 27% ankietowanych deklarujących, że w ogóle nie chodzą do kościoła, zachowuje post w Wielki Piątek. Z kolei im większe miasto, tym mniejszy udział mieszkańców w tych zwyczajach. Osoby o wykształceniu podstawowym i zawodowym częściej kontynuują te tradycje niż osoby z wykształceniem wyższym. Wśród kadry zarządzającej, specjalistów, pracowników biurowych oraz uczniów i studentów odnotowuje się najniższe odsetki praktyk wielkopostnych i wielkanocnych. Natomiast rolnicy, pracownicy niewykwalifikowani i emeryci częściej niż inni deklarują przestrzeganie tych zwyczajów. Osoby o najwyższych dochodach na osobę w gospodarstwie domowym rzadziej angażują się w tradycje wielkopostne. 

Rodzinne zwyczaje stabilnie

W praktykowaniu świątecznych tradycji w rodzinach Polaków obserwuje się wysoki stopień powszechności i stabilności. Niemal dziewięć na dziesięć osób dzieli się z bliskimi święconym jajkiem (89%), podobny odsetek wskazuje, że w ich rodzinach tradycyjnie święci się pokarm w Wielką Sobotę (86%). Ponad cztery piąte badanych (81%) praktykuje również zwyczaj wysyłania życzeń świątecznych. Warto zauważyć, że w tym roku po raz pierwszy zapytano o ten zwyczaj ogólnie, a odsetek osób praktykujących jest taki sam jak w 2022 roku, kiedy pytanie dotyczyło „wysyłania życzeń za pośrednictwem SMS-ów lub internetu”. 

Wykształcenie i wielkość miejsca zamieszkania ankietowanych mają mniejszy wpływ na badane tradycje rodzinne w porównaniu do wcześniej omawianych zwyczajów praktykowanych indywidualnie. Może to wynikać z faktu, że te ostatnie mają silniejszy charakter religijny. 

Nawet wśród osób, które uczestniczą w praktykach religijnych tylko kilka razy w roku, odsetek tych, którzy praktykują zwyczaje rodzinne związane ze świętami, takie jak święcenie pokarmów i dzielenie się święconym jajkiem, wynosi 93% lub więcej. Wyniki te nieznacznie różnią się od odsetków wśród osób, które częściej uczestniczą w praktykach religijnych. Innymi słowy, nawet osoby, które rzadziej uczęszczają do kościoła, obchodzą Święta Wielkanocne w tradycyjny sposób: święcą pokarmy i dzielą się nimi przy świątecznym stole.

Tradycje nie tylko dla wierzących

Warto podkreślić, że wg badań CBOS ponad połowa osób, które w ogóle nie uczestniczą w mszy, nabożeństwach ani spotkaniach religijnych, nadal praktykuje tradycje rodzinne związane ze świętami. Wśród tych tradycji wymienić można malowanie pisanek, święcenie pokarmów w Wielką Sobotę, dzielenie się święconym jajkiem, obchodzenie śmigusa-dyngusa oraz wysyłanie życzeń świątecznych. Tylko 9% osób w tej grupie nie wskazało angażowania się w żadną z tych tradycji. 

CBOS, ar


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Polacy niemal równo podzieleni po spotkaniu Duda-Trump [SONDAŻ] z ostatniej chwili
Polacy niemal równo podzieleni po spotkaniu Duda-Trump [SONDAŻ]

Polacy są równo podzieleni w sprawie oceny spotkania prezydenta Andrzeja Dudy z b. prezydentem USA Donaldem Trumpem - podało we wtorek Radio Zet, powołując się na sondaż Instytutu Badań Rynkowych i Społecznych w tej sprawie.

Zderzenie dwóch wojskowych helikopterów. Co najmniej 10 osób zginęło [WIDEO] z ostatniej chwili
Zderzenie dwóch wojskowych helikopterów. Co najmniej 10 osób zginęło [WIDEO]

Co najmniej 10 osób zginęło we wtorek na zachodzie Malezji, kiedy dwa wojskowe helikoptery zderzyły się w powietrzu w trakcie przygotowań do defilady - przekazała w oświadczeniu marynarka wojenna tego kraju.

Dr Wojciech Szewko: Czy polski MSZ już przeprosił ambasadora Izraela? tylko u nas
Dr Wojciech Szewko: Czy polski MSZ już przeprosił ambasadora Izraela?

– Z ambasady sprawców nie było na pogrzebie śp. Damiana Sobola nikogo. Może nie mieli czasu – zapewne w tym czasie ktoś z polskiego MSZ przepraszał ambasadora Liwne za to,  że Polacy i ich przyjaciele śmieli przybyć tak licznie na pogrzeb bohatera – mówi dr Wojciech Szewko, ekspert ds. Bliskiego Wschodu, w rozmowie z portalem Tysol.pl.

UEFA ugnie się pod naciskiem trenerów? Coraz bliżej ważnej decyzji ws. Euro 2024 z ostatniej chwili
UEFA ugnie się pod naciskiem trenerów? Coraz bliżej ważnej decyzji ws. Euro 2024

Na poniedziałkowym posiedzeniu Komisja Rozgrywek Drużyn Narodowych UEFA opowiedziała się za rozszerzeniem listy z 23 do 26 nazwisk piłkarzy podczas tegorocznego Euro – donoszą francuskie media.

Uwaga: GIF podjął decyzję o wycofaniu popularnego leku przeciwbólowego ze sprzedaży z ostatniej chwili
Uwaga: GIF podjął decyzję o wycofaniu popularnego leku przeciwbólowego ze sprzedaży

Na terenie całego kraju decyzją Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego wstrzymana została sprzedaż popularnego leku przeciwbólowego – Ibuprofen Dr. Max.

Paweł Jędrzejewski: „Mowa nienawiści”. Kodeks karny w służbie wojny kulturowej Wiadomości
Paweł Jędrzejewski: „Mowa nienawiści”. Kodeks karny w służbie wojny kulturowej

Tzw. mowa nienawiści jest ścigana z urzędu przez polskie prawo. Jednak z pojęciem „mowy nienawiści” mamy do czynienia tylko wtedy, gdy nienawistny przekaz kierowany jest z określoną motywacją i do wybranych grup w społeczeństwie.

Rząd likwiduje CBA. Mocny komentarz prezydenta Andrzeja Dudy z ostatniej chwili
Rząd likwiduje CBA. Mocny komentarz prezydenta Andrzeja Dudy

– Chcą doprowadzić do tego, żeby walce z korupcją w Polsce został przetrącony kark poprzez likwidację CBA. Widocznie mają w tym interes – powiedział w poniedziałek prezydent Andrzej Duda, pytany o projekt ustawy zakładający likwidację CBA, przygotowany przez rząd.

Jest porozumienie – nowe unijne sankcje na Iran z ostatniej chwili
Jest porozumienie – nowe unijne sankcje na Iran

– Ministrowie spraw zagranicznych UE osiągnęli w poniedziałek porozumienie w sprawie rozszerzenia istniejących sankcji nałożonych na Iran – powiedział dziennikarzom w Luksemburgu szef unijnej dyplomacji Josep Borrell.

Szefem zespołu śledczego ds. Pegasusa został prokurator, który w 2014 roku wtargnął wraz z ABW do redakcji „Wprost” z ostatniej chwili
Szefem zespołu śledczego ds. Pegasusa został prokurator, który w 2014 roku wtargnął wraz z ABW do redakcji „Wprost”

Na czele zespołu prokuratorskiego zespołu śledczego ds. Pegasusa stanął prokurator Józef Gacek, który w przeszłości wspólnie z ABW brał udział we wtargnięciu do redakcji tygodnika „Wprost”.

Broń atomowa dla Polski? Radosław Sikorski zabrał głos z ostatniej chwili
Broń atomowa dla Polski? Radosław Sikorski zabrał głos

– Decyzję o ewentualnym rozmieszczeniu broni atomowej w Polsce musiałaby bardzo dokładnie przedyskutować Rada Ministrów RP, ponieważ to ona odpowiada za politykę zagraniczną – powiedział w poniedziałek w Luksemburgu szef MSZ Radosław Sikorski, komentując wypowiedź prezydenta Andrzeja Dudy.

REKLAMA

Jak Polacy obchodzą Wielki Post i Wielkanoc? CBOS: Zatrzymanie tendencji spadkowych

Niemal dziewięć na dziesięć osób dzieli się z najbliższymi święconym jajkiem (89%), podobny odsetek deklaruje, że w ich rodzinach święci się pokarm w Wielką Sobotę (86%), prawie trzy czwarte dorosłych Polaków zachowuje post w Wielki Piątek (72%), a ponad połowa przystępuje do spowiedzi wielkanocnej (53%) - wynika z badań przeprowadzonych przez CBOS - „Wielki Post i Wielkanoc 2024 r.”. Celem analizy jest zobrazowanie zmian jakie zachodzą w kultywowaniu tradycyjnych zwyczajów świątecznych przez Polaków.
 Jak Polacy obchodzą Wielki Post i Wielkanoc?  CBOS: Zatrzymanie tendencji spadkowych
/ pixabay.com/congerdesign

Zatrzymanie spadkowych tendencji

Tegoroczne badanie CBOS wykazuje zatrzymanie spadkowych tendencji, które można było zaobserwować w 2022 roku w przypadku większości praktyk związanych z Wielkim Postem i Wielkanocą, jednak religijne praktyki, takie jak spowiedź wielkanocna czy udział w kościelnych obchodach Triduum Paschalnego, są praktykowane przez połowę lub mniej Polaków. Niemniej jednak, w znaczącej większości rodzin wciąż praktykuje się tradycję święcenia pokarmów w Wielką Sobotę i dzielenia się nimi z bliskimi przy świątecznym stole. Wydaje się zatem, że zwyczaje wielkanocne w niektórych domach są kontynuowane niezależnie od stopnia religijności domowników, a Polacy utrzymują te tradycje mimo coraz mniejszego zaangażowania w praktyki religijne. 

Rodzinne święta

Według badania CBOS, dla dwóch trzecich Polaków Wielkanoc to przede wszystkim święta rodzinne (65%). W drugiej kolejności, są one postrzegane jako miła tradycja (41%), a niemal równie często jako przeżycie religijne (39%). Rzadziej ankietowani deklarują, że jest to dla nich przerwa w pracy, czas wypoczynku (15%), lub okazja do spotkań z przyjaciółmi (10%). Pozostałe wymienione w pytaniu możliwości wskazały niewielkie grupy badanych. 

W porównaniu z poprzednim badaniem z 2022 roku, zaobserwowano spadek odsetka osób, które wskazywały, że Wielkanoc to głównie święto rodzinne (o 3 punkty procentowe), oraz przeżycie religijne (o 5 punktów). Jednocześnie zwiększył się udział respondentów, dla których święta wielkanocne stanowią miłą tradycję (o 3 punkty procentowe), oraz okazję do spotkań z przyjaciółmi (o 2 punkty). 

Kultywowanie tradycji

Niemal trzy czwarte dorosłych mieszkańców Polski przestrzega postu w Wielki Piątek (72%), a ponad połowa podchodzi do spowiedzi wielkanocnej (53%), co odpowiada poziomowi zanotowanemu dwa lata temu. Odsetek osób, które przyznają się do posypywania głowy popiołem w Środę Popielcową, zmniejszył się o 5 punktów procentowych, jednak wciąż niemal co druga osoba (49%) rozpoczyna Wielki Post w ten sposób. Również tyle samo co w 2022 roku osób bierze udział w uroczystościach Triduum Paschalnego (w Wielki Czwartek, Piątek lub Sobotę) – 48%. Praktycznie nie zmienił się również odsetek badanych, którzy uczestniczą w nabożeństwie drogi krzyżowej lub gorzkiego żalu, które praktukują ponad dwie piąte dorosłych Polaków (42%). Podobnie często respondenci uczestniczą w rekolekcjach wielkopostnych (41%). W związku z tym, podczas gdy w latach 2020-2022 odnotowano znaczny spadek praktyk wielkopostnych i wielkanocnych o charakterze religijnym wśród Polaków, w ostatnich dwóch latach zmiany te są niewielkie, a w niektórych przypadkach nawet nie występują. 

Kto praktykuje?

Według badań CBOS, to kobiety częściej niż mężczyźni uczestniczą osobiście w praktykach wielkopostnych i wielkanocnych. Z wiekiem coraz więcej osób decyduje się na praktyki związane z Wielkim Postem i Wielkanocą. Co ciekawe, 27% ankietowanych deklarujących, że w ogóle nie chodzą do kościoła, zachowuje post w Wielki Piątek. Z kolei im większe miasto, tym mniejszy udział mieszkańców w tych zwyczajach. Osoby o wykształceniu podstawowym i zawodowym częściej kontynuują te tradycje niż osoby z wykształceniem wyższym. Wśród kadry zarządzającej, specjalistów, pracowników biurowych oraz uczniów i studentów odnotowuje się najniższe odsetki praktyk wielkopostnych i wielkanocnych. Natomiast rolnicy, pracownicy niewykwalifikowani i emeryci częściej niż inni deklarują przestrzeganie tych zwyczajów. Osoby o najwyższych dochodach na osobę w gospodarstwie domowym rzadziej angażują się w tradycje wielkopostne. 

Rodzinne zwyczaje stabilnie

W praktykowaniu świątecznych tradycji w rodzinach Polaków obserwuje się wysoki stopień powszechności i stabilności. Niemal dziewięć na dziesięć osób dzieli się z bliskimi święconym jajkiem (89%), podobny odsetek wskazuje, że w ich rodzinach tradycyjnie święci się pokarm w Wielką Sobotę (86%). Ponad cztery piąte badanych (81%) praktykuje również zwyczaj wysyłania życzeń świątecznych. Warto zauważyć, że w tym roku po raz pierwszy zapytano o ten zwyczaj ogólnie, a odsetek osób praktykujących jest taki sam jak w 2022 roku, kiedy pytanie dotyczyło „wysyłania życzeń za pośrednictwem SMS-ów lub internetu”. 

Wykształcenie i wielkość miejsca zamieszkania ankietowanych mają mniejszy wpływ na badane tradycje rodzinne w porównaniu do wcześniej omawianych zwyczajów praktykowanych indywidualnie. Może to wynikać z faktu, że te ostatnie mają silniejszy charakter religijny. 

Nawet wśród osób, które uczestniczą w praktykach religijnych tylko kilka razy w roku, odsetek tych, którzy praktykują zwyczaje rodzinne związane ze świętami, takie jak święcenie pokarmów i dzielenie się święconym jajkiem, wynosi 93% lub więcej. Wyniki te nieznacznie różnią się od odsetków wśród osób, które częściej uczestniczą w praktykach religijnych. Innymi słowy, nawet osoby, które rzadziej uczęszczają do kościoła, obchodzą Święta Wielkanocne w tradycyjny sposób: święcą pokarmy i dzielą się nimi przy świątecznym stole.

Tradycje nie tylko dla wierzących

Warto podkreślić, że wg badań CBOS ponad połowa osób, które w ogóle nie uczestniczą w mszy, nabożeństwach ani spotkaniach religijnych, nadal praktykuje tradycje rodzinne związane ze świętami. Wśród tych tradycji wymienić można malowanie pisanek, święcenie pokarmów w Wielką Sobotę, dzielenie się święconym jajkiem, obchodzenie śmigusa-dyngusa oraz wysyłanie życzeń świątecznych. Tylko 9% osób w tej grupie nie wskazało angażowania się w żadną z tych tradycji. 

CBOS, ar



Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

Polecane
Emerytury
Stażowe