Mole spożywcze żywią się głównie suchymi produktami spożywczymi, takimi jak kasze, mąka, ryż, ziarna i cukier, gdzie rozmnażają się larwy. Zanieczyszczone mogą zostać wszystkie suche produkty w kuchni, gdyż mole spożywcze rozmnażają się bardzo szybko.

Nieproszone motyle w kuchni

Choć istnieje ponad 10 tys. gatunków moli spożywczych, to nasze kuchnie zasiedlają głównie dwa: omacnica spichrzanka i mklik spożywczy. Należą do motyli nocnych z rodziny omacnicowatych. Są to brązowawo-szare owady żerujące na suchych pokarmach, takich jak cukier, mąka i nasiona zbóż. Z wyglądu przypominają ćmy o rozpiętości skrzydeł około 1,5 cm w przypadku omacnicy i 2,5 cm mklika. Najchętniej składają jaja w produktach sypkich. Po ośmiu, dziesięciu dniach wylęgają się larwy. Początkowo mają postać gąsienicy. W stadium larwalnym mole mklika mają kolor jasnokremowy lub żółty, a omacnicy białe tułowia i brązowe głowy. Dorosłe mkliki mączne wydają się brązowe, ale ich skrzydła są białawe z ciemnym deseniem, a tylna para szarawa. Omacnice spichrzanki mają barwniejsze skrzydła: u nasady żółtawe, w pozostałej części brunatnoczerwone z szaroniebieskimi, poprzecznymi paskami lub ciemnoczerwon. Tylne skrzydła są szaroniebieskie.

Samica omacnicy składa około 170 jaj, a mklika od 50 do 800. W ciągu roku wydają zwykle dwa pokolenia. Gąsienice są na tyle silne, że mogą nawet przegryźć folię polietylenową o grubości 0,7 mm, by dostać się do pokarmu! Zbadano, że bakterie jelitowe larw potrafią w pewnym stopniu rozkładać polietylen… Bytują w szufladach, szczególnie w ich tylnych częściach, lub za szafkami. Mają tam doskonałe warunki, by się przepoczwarzać. Odpowiada im brak światła i temperatura ok. 20 stopni Celsjusza. Obecność moli spożywczych zdradza cienka pajęczyna wewnątrz wymienionych produktów sypkich. Posklejane grudki mąki czy ryżu są pożywieniem dla larw moli. Czasem można dostrzec, że na wewnętrznych ściankach papierowej torby z mąką zwisają pojedyncze ziarenka mąki, jak na nitce – to wizytówka moli spożywczych.

Jak mole spożywcze dostają się do domów?

Mole pojawiają się w kuchni zwykle przez zakupy produktów, w których znajdują się ich jaja. Mogą być obecne w towarach leżących na półkach sklepowych zarówno w dużych hipermarketach, jak i osiedlowych sklepikach. Mklik mączny występuje w młynach, przechowalniach, piekarniach, a w końcu dociera i do mieszkań. Jego larwy mogą więc przedostać się do danego produktu jeszcze na etapie produkcji. Te szkodniki lubią orzechy, dlatego często można je znaleźć w wyrobach zawierających orzechy. Także omacnica spotykana jest w zakładach produkujących artykuły spożywcze: w młynach, piekarniach oraz magazynach i sklepach. Jest stosunkowo wytrzymała na niskie temperatury, umie przetrwać w nieogrzewanych pomieszczeniach. Żeruje na ziarnach zbóż i ich przetworach, wyrobach cukierniczych, nasionach, ziołach, czekoladzie, paszach, orzechach, suszonych warzywach i owocach. Zanieczyszcza je odchodami, przędzą i martwymi osobnikami. Szkodniki mogą również wlecieć do mieszkania przez otwarte okno. Tak się może zdarzyć, gdy zasiedliły pomieszczenia sąsiadów lub mieszkamy blisko sklepu czy piekarni, ale to rzadsze przypadki niż dostawa z zakupami.

Jak walczyć z molami spożywczymi?

By uniknąć rozprzestrzeniania moli spożywczych, warto zawsze dokładnie przejrzeć zakupione produkty, zanim schowa się je do szafki. Jeśli jednak ich obecność jest faktem, najpierw trzeba wyrzucić wszystkie skażone jajami owada produkty. Niewskazane jest usuwanie wyłącznie pajęczych nici, gdyż jaja znajdują się w całej zawartości opakowania. Są jednak eksperci, którzy uważają, że jest to działanie niekonieczne i bardziej estetyczne, bo pozostałości owadów nie zagrażają naszemu życiu. By uniknąć rozprzestrzeniania się moli spożywczych, profilaktycznie warto usunąć także produkty mające styczność z zainfekowaną kaszą czy ryżem. Następnie użyjmy odkurzacza, żeby usunąć wszelkie resztki jedzenia i możliwe jaja moli z szafek i szuflad, a pojemniki starannie umyjmy. Wszystkie odkurzone powierzchnie warto przetrzeć wodą z mydłem lub wodą z octem. Można też przygotować roztwór octu z gorącą wodą – tak, aby parował – w proporcji 1:1 i wstawić do szafki. Wyjmujemy po ostygnięciu. Ten patent może jednak wpłynąć na zawilgocenie i wypaczenie mebli, więc stosujmy go ostrożnie. Najwięcej uwagi przy szorowaniu należy poświęcić wszelkim zakamarkom, rogom szuflad, gdyż mole spożywcze szczególnie tam „lubią” mieszkać. Dobrze również odkurzyć tył szafek, jeśli mamy do niego dostęp. Największym wrogiem moli spożywczych jest wysoka temperatura. Szafki, w których znajdowała się zainfekowana żywność, można więc suszyć przy pomocy suszarki do włosów. By skutecznie usunąć zarówno dorosłe osobniki, jak i ich jaja, warto ustawić suszarkę na możliwie największą temperaturę. Worki na śmieci, w których znajduje się zainfekowana żywność, należy jak najszybciej wyrzucić.

Domowe sposoby na mole spożywcze

Mole spożywcze bardzo nie lubią niektórych olejków eterycznych i octu. Warto więc stosować mikstury, w skład których wchodzą takie płyny. Można zmieszać po kilka kropli olejku lawendowego, goździkowego i eukaliptusowego, wlać do atomizera i spryskać szafki. Na liście produktów nielubianych przez mole spożywcze jest też liść laurowy i cytrusy. W szafkach i pojemnikach, w których znaleźliśmy szkodniki – ale też profilaktycznie – połóżmy liść laurowy, którego woń odstraszy mole. Skuteczna będzie także ususzona skórka pomarańczowa lub cytrynowa. W szafce można także położyć lniany woreczek z tytoniem. Do grupy naturalnych odstraszaczy moli zalicza się również lawenda, wanilia, goździki i ziele angielskie. Można je rozsypać w szafkach czy szufladach lub wypełnić nimi niewielkie saszetki (choćby stare pończochy) i dopiero położyć w wybranych miejscach. Dodatkowo zyskamy przyjemny zapach w szafce.

Jak chronić żywność przed molami?

Dużą popularnością cieszą się pułapki na mole w formie plastrów zawierających klej na zewnętrznej stronie. Wystarczy przykleić plaster na szafkę lub do wewnętrznej strony mebla. Mole przykleją się do niego i nie będą już mogły się poruszać. Niektóre z pułapek zawierają feromony, które dodatkowo przyciągają owady, przede wszystkim samce. Można również sięgnąć po preparaty owadobójcze w postaci proszku lub aerozolu. Opryskujemy lub obsypujemy nimi miejsca, w których gnieżdżą się owady: szczeliny drzwi, wnętrza szaf, okolice listew podłogowych itd. Jednak sięgając po „chemię”, należy dokładnie zapoznać się z instrukcją stosowania, gdyż tego typu preparaty zwykle nie mogą mieć żadnego kontaktu z żywnością.

Konieczny będzie zakup odpowiednich pojemników do przechowywania żywności. Warto kupić szklane, gdyż mole nie będą w stanie przegryźć się przez ich ścianki. Pojemnik powinien mieć szczelną pokrywkę i gumową uszczelkę. Zwykła zakrętka nie jest wystarczającą przeszkodzą dla moli. By lepiej chronić przed nimi sypkie produkty spożywcze, warto przez kilka dni po zakupie przechowywać je w zamrażarce, gdyż niska temperatura nie sprzyja rozwojowi owadów. Warto też rozważyć montaż w oknach moskitiery, co utrudni dostęp do naszego domu nie tylko molom spożywczym. Przed zakupem środka chroniącego przed molami spożywczymi należy sprawdzić, czy nie jest to produkt przeznaczony do walki z molami ubraniowymi. Tym owadom wypowiemy kolejną bitwę!