Co musisz wiedzieć?

• NFZ wydał komunikat dot. czerniaka. Nowotwór ten odpowiada za około 1,4 tys. zgonów rocznie w Polsce.
• Wczesne wykrycie gwarantuje ponad 95% wyleczeń.
• Samobadanie skóry według ABCDE raz w miesiącu to klucz do szybkiej diagnozy.
• Program lekowy B.59 zapewnia nowoczesną immunoterapię i terapie celowane.

Czym jest czerniak?

Czerniak to złośliwy nowotwór skóry, który rozwija się z melanocytów – komórek produkujących melaninę. Może powstawać nie tylko na skórze, lecz także na błonach śluzowych jamy ustnej, nosa czy w gałce ocznej.

Dlaczego jest tak groźny?

Nowotwór szybko tworzy przerzuty, a nieleczony prowadzi do zgonu. Każdy intensywny kontakt z promieniowaniem UV kumuluje się w skórze i zwiększa ryzyko choroby.

Co zwiększa ryzyko czerniaka?

• jasna karnacja, rude lub blond włosy, niebieskie oczy, liczne piegi
• duża liczba znamion barwnikowych lub znamion w miejscach drażnienia
• oparzenia słoneczne, szczególnie w dzieciństwie
• słaba tolerancja słońca lub trudności w opalaniu
• ekspozycja na pełne słońce ponad godzinę dziennie
• wywiad rodzinny pozytywny w kierunku czerniaka lub innych nowotworów skóry
• korzystanie z solarium.

ABCDE samokontroli znamion

Raz w miesiącu obejrzyj całe ciało – lustro i dobre oświetlenie to Twoi sprzymierzeńcy. Skorzystaj ze „ściągi” ABCDE:

• A – Asymmetry: asymetria zmiany
• B – Border: nierówne, poszarpane brzegi
• C – Colour: więcej niż jeden kolor
• D – Diameter: średnica > 6 mm
• E – Evolution: szybka ewolucja wyglądu

WAŻNE! Jeśli zauważysz coś podejrzanego, najpierw skonsultuj się z lekarzem POZ. W razie potrzeby otrzymasz skierowanie do dermatologa lub chirurga onkologa.

Niepokojącym objawem jest powiększanie się znamienia, zmiana barwy, pojawienia się uwypuklenia, krwawienia lub świąd zmiany. Jeśli zauważymy takie objawy, konieczna jest pilna konsultacja dermatologiczna

– zwraca uwagę dermatolog dr n. med. Marta Kurzeja.

Programy lekowe: B.59 i B.163.FM

Od 1 stycznia 2021 r. działa program lekowy B.59 „Leczenie czerniaka skóry lub błon śluzowych”, łączący trzy wcześniejsze programy. Obejmuje immunoterapię oraz terapie ukierunkowane na mutację BRAF, dostępne dla dorosłych i młodzieży od 12 lat.

Tylko w ciągu pierwszych pięciu miesięcy 2025 r. z programu skorzystało 3,3 tys. pacjentów, a refundacja NFZ przekroczyła 190 mln zł.

Od 1 lipca 2024 r. refundacją objęto również lek w ramach programu B.163.FM „Leczenie chorych na czerniaka błony naczyniowej oka”.

• PKP Intercity wydał pilny komunikat
• Pilny komunikat PLL LOT
• PGE wydała pilny komunikat
• Bank Pekao S.A wydał komunikat
• "Jakoś mi tu nie pasujesz". Burza po emisji popularnego programu TVN
• Niepokojące informacje z granicy. Komunikat Straży Granicznej
• Komunikat dla mieszkańców woj. warmińsko-mazurskiego
• Komunikat dla mieszkańców Podkarpacia
• Punkt zwrotny wojny na Ukrainie?
• Kanclerz Friedrich Merz zdradził, dlaczego Tusk jechał do Kijowa w innym wagonie niż on, Macron i Starmer
• Nie żyje popularny amerykański aktor
• IMGW wydał komunikat. Oto co nas czeka

Profilaktyka na co dzień

Ochrona przeciwsłoneczna

Promieniowanie UV działa przez cały rok, nawet w pochmurne dni. Stosuj krem z filtrem codziennie:

• SPF 2–6 – niski
• SPF 8–12 – średni
• SPF 15–25 – wysoki
• SPF 30–50 – bardzo wysoki
• SPF 50+ – ultrawysoki

Dzieci, osoby po przeszczepach, zabiegach estetycznych, z przebarwieniami lub przyjmujące leki światłouczulające powinny wybierać filtry 30 – 50+.

Chroń również włosy, usta i oczy – kapelusz, pomadka SPF i okulary z filtrem UV to podstawa.

Badania dermoskopowe

Dermoskopia to bezbolesne badanie trwające 10–15 minut. „Znamiona badamy rutynowo dermoskopem, który umożliwia powiększenie badanej zmiany. Jeśli zmiana budzi niepokój onkologiczny, możemy znamię zbadać, wykonując wideodermoskopię, która daje możliwość 20–120‑krotnego powiększenia zmiany, zapisu cyfrowego zdjęcia znamienia oraz porównania go po 3 miesiącach do pierwotnego obrazu” – mówi dr n. med. Marta Kurzeja.

Dołącz do programu „Moje Zdrowie”

Program oferuje regularne badania skóry i edukację pacjentów. Sprawdź najbliższą placówkę na stronie pacjent.gov.pl.