Do roku 1991 funkcjonowały równolegle żandarmeria i policja. Żandarmeria była formacją o zadaniach policyjnych i jednocześnie statucie wojskowym. Powołana została do życia w roku 1795. Od lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku działała na podstawie ustawy o Żandarmerii z 2 grudnia 1957 roku. Obok żandarmerii działały siły policji cywilnej w tym policje gminne i sądowe. W lipcu 1991 roku przyjęto ustawę o demilitaryzacji żandarmerii, na mocy której formacja ta straciła swój wojskowy status i stała się podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych oraz Ministrowi Sprawiedliwości w zakresie tych spraw, które dotyczą dochodzeń kryminalnych. Przyczyną reformy była między innymi tragedia na stadionie Heysel. Tragedia rozegrała się przed finałowym meczem piłki nożnej – Puchar Europy. W zamieszkach z udziałem angielskich kibiców śmierć poniosło 39 osób.

Sprawa Marca Dutrouxa​
Kolejnym katalizatorem przemian okazała się być sprawa Marca Dutroux'a która   uważana   jest   za   jedn   z   najmroczniejszych   rozdziałów współczesnej historii  Belgii. Dutroux był bezrobotnym elektrykiem, który   dorabiał   sprzedając   kradzione  samochody. W roku 1989 został   skazany na 13 lat więzienia za gwałt i wykorzystanie   pięciu  młodych   dziewczyn.   Po   trzech   latach   wyszedł   na   wolność   za   dobre   sprawowanie. Znów zaczął popełniać liczne przestępstwa o charakterze   seksualnym,   znęcania   się   nad   ofiarami.   W tym czasie zamordował również trzy osoby. Policji cztery lata zajęło  ponowne ujęcie  sprawcy.  W tym czasie wielokrotnie ignorowała   wskazówki   dotyczące popełnionych przez  zbrodniarza   przestępstw. Służby policyjne  zignorowały   między innymi wskazówkę od swojego   informatora w 1993 roku, która mówiła, że Dutroux oferuje   od   3000   do   5000  dolarów   za   porwanie   młodych   dziewczyn. W 1995 roku   matka przestępcy napisała doprokuratora, że jej syn trzyma młode   dziewczyny w jednym ze swoich niezamieszkanych domów. Rok później policja została poinformowana, że   Dutroux   buduje   loch,   aby   trzymać   w  nim   dziewczyny,   które   później   miały   być   sprzedane   jako   prostytutki. Wszystkie wskazówki  zostały   zignorowane. Jednocześnie policja dwukrotnie była w domu przestępcy, ale   nie  zauważyła niczego podejrzanego. Dopiero   15 sierpnia   1996   roku   policja   weszła   do   domu   Dutroux   i   aresztowała  przestępcę.  
W   związku   ze   sprawą Dutroux w kwietniu 1997 powstała specjalna komisja parlamentarna.   Jako   przyczyny   nieudolności   policji   w   prowadzeniu   śledztwa   komisja wskazała wszystkie wady biurokratyzmu: przerośnięty formalizm, nepotyzm, rywalizację   pomiędzy   żandarmerią, a policją lokalną, w  tym utajnianie informacji,  które mogły by być pomocne dla innych służb, przesunięcie   najlepszych   pracowników   do   realizacji   celów   administracyjnych  - wszyscy policjanci chcieli siedzieć za biurkami, konflikty między osobami walczącymi o awans, zniekształcanie informacji przedstawianych w raportach.

Reforma z powodu piłki nożnej
W roku 1998 uchwalono ustawę o powołaniu zintegrowanej służby policyjnej. Ustawa wyznaczyła ramy funkcjonowania sił bezpieczeństwa. Na mocy ustawy zastąpiono funkcjonującą dualną strukturę jedną cywilną służbą policyjną zorganizowaną na poziomach lokalnym i federalnym. Zgodnie z ustawą na poziomie federalnym działa policja federalna. Zatrudnia ona ok 10 000 policjantów i ok 3000 pracowników cywilnych. W czasie wprowadzania reformy wielokrotnie strajkowały związki zawodowe policjantów. Nie bez znaczenia w kontekście implementacji reformy miał fakt, że Belgia przygotowywała się do przeprowadzania mistrzostw Europy w  piłce nożnej. Przy wprowadzeniu reformy panował pośpiech, który spowodował, że zabrakło czasu na na zastanowienie się i wyraźnie określenie konkretnych celów dla poszczególnych jednostek policyjnych.
Na szefów poszczególnych pionów policji zostali powołanie menedżerowie, nie posiadający doświadczenia w pracy Policji. Stosowna ustawa wskazuje, że władze policji mają być wybierane w drodze konkursów. Sposób wykonania reformy oraz praca policji po reformie była przedmiotem kilku audytów wykonanych przez firmę doradczą ​Price  Waterhouse Coopers na zlecenie rządu belgijskiego.

Plany bezpieczeństwa
Ustawa o powołaniu zintegrowanej służby policyjnej nakazała szefom resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości przyjmować co roku Narodowy Plan Bezpieczeństwa. Szybko okazało się, że tak częste planowanie w realiach Belgijskich jest niemożliwe. Nowelizacja ustawy z roku 2003 wydłużyła okres obowiązywania jednego planu do czterech lat. W planie z roku 2008 wskazano również, że za bezpieczeństwo są odpowiedzialni wszyscy obywatele. Treść Narodowych Planów Bezpieczeństwa jest ogólnikowa, za wyjątkiem spraw administracji wewnętrznej.

Andrzej Berezowski