Waldemar Żyszkiewicz: Bowie - Obawiam się Amerykanów

Dziś mija 73. rocznica urodzin brytyjskiego muzyka, kompozytora, wokalisty i autora tekstów. Jego image oraz dorobek artystyczny w istotny sposób wpłynęły na kształt światowej popkultury.
/ flickr.com
Niezbyt znana, średnio udana, mało melodyjna (industrial)  kompozycja tandemu Bowie/Eno. Pierwsza wersja powstała przy okazji pracy nad albumem 1. Outside (1995). Później mocno przemiksowana (z frazą „Obawiam się zwierząt” zamiast „Obawiam się Amerykanów”) znalazła się na ścieżce dźwiękowej filmu Paula Verhoevena Showgirls. Ponownie przepracowana ukazała się w albumie Bowiego Earthling (1997).

Singiel promujący ten album (zawierający kilka różnych wersji I’m afraid of Americans) znalazł się wysoko na kanadyjskiej Top Twenty, osiągnął szóstą pozycję na liście litewskiej oraz dotarł na 66. miejsce w amerykańskim zestawieniu Hot 100 Billboardu. Warto dodać, że następnymi singlami Bowiego, jakie znalazły się na listach przebojów, były dopiero Blackstar i Lazarus

Nie wiem, co motywowało zainteresowanie Litwinów I’m afraid of Americans, ale sądzę, że do popularności tego utworu w Kanadzie przyczyniła się wyraźnie w tym kraju obecna, choć często podskórna niechęć do USA, której pożywki mógł dostarczyć zbyt literalnie odczytany tekst autorstwa Bowiego. Autor słów podkreślał bowiem, że tekst ma charakter raczej prześmiewczy niż szyderczy, pogardliwy czy tak jawnie wrogi wobec Amerykanów, jak choćby piosenka Bruce’a Springsteena Born in the USA.

A sam pomysł tekstu powiązał z sytuacją, kiedy to podczas podróży po Jawie natknął się tam na pierwszą hamburgerownię z szyldem McDonalda. Bowie dał też przykład wypierania kulturowo rdzennych przejawów życia we Włoszech przez kiczowatą popkulturę uosabianą przez estetykę Disneylandów. Co tylko dobrze świadczy o ciekawości świata Brytyjczyka, jego poczuciu rzeczywistości oraz zdolności wychwytywania przejawów kulturowej (symbolicznej) przemocy, a nieraz po prostu nieskrywanej impertynencji urzędników administracji USA w kontaktach z przedstawicielami innych narodów.

Warto to docenić, tym bardziej że Bowie od wielu już lat mieszkał przecież głównie z Stanach Zjednoczonych. 
 
 
Obawiam się Amerykanów
 

Jasio jest w Ameryce
Dosyć kiepski za kółkiem
 
Nikt tu nikogo nie potrzebuje
nikt się nawet o to nie stara
Jasio jest w Ameryce
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud
 
Obawiam się Amerykanów
 
Jasio jest w Ameryce
 
Jasio chciałby być łebski
chciałby ciągle pić colę 
 
Jasio pragnie kobiety
chce obmyślać swawole 
 
Jasio jest w Ameryce
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud  
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Obawiam się Amerykanów
 
Jasio jest w Ameryce
Wciąż spogląda ku gwiazdom
 
Miękko poprawia włosy
marzy mu się seks w aucie
 
Jasio jest w Ameryce
Jasio jest w Ameryce 
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud  
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud  
 
Obawiam się Amerykanów
 
Amerykaninem jest Bóg
tak, Bóg to Amerykanin
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Tak, boję się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Obawiam się Amerykanów
 
bo Amerykanin to Jasio
tak, Jasio jest Amerykaninem
to właśnie Jasio jest Amerykaninem  
 
 
 
spolszczył Waldemar Żyszkiewicz
 
Teledysk do tego utworu, utrzymany nieco w klimacie obsesyjnej czy wręcz chorobliwej podejrzliwości, niezbyt mi się podoba. Może dopiero pod sam koniec narracja wideoklipu przekracza konwencję podrzędnego psycho-thrillera...

https://www.youtube.com/watch?v=u7APmRkatEU

Natomiast nieźle zaprezentował się ten szczególny utwór jako zwieńczenie długiego i mocnego występu Davida Bowiego podczas festiwalu w Glastonbury, 25 czerwca 2000 roku*.

https://www.youtube.com/watch?v=AZUr5cFqqxw#action=share

Na uwagę zasługuje jeden z komentarzy na YouTube, zamieszczony pod wspomnianym wyżej teledyskiem I’m afraid of Americans.
Nick Hikes, autor wpisu zamieszczonego zaledwie parę dni temu, skonstatował: Dawniej tego nie zrozumiałem, teraz już tak.
 
 
Waldemar Żyszkiewicz

* To nie jest fragment DVD z pakietu David Bowie Glastonbury 2000, który został opublikowany w roku 2018.

 

POLECANE
Co z ewakuacją Polaków z Bliskiego Wschodu? MSZ zapowiada komunikat Wiadomości
Co z ewakuacją Polaków z Bliskiego Wschodu? MSZ zapowiada komunikat

Wiceszef MSZ Marcin Bosacki wyraził przekonanie, że w ciągu najbliższych godzin resort będzie gotowy, by zakomunikować możliwość pomocy w wydostaniu się m.in. ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich tym, którzy tam utknęli na skutek działań wojennych w regionie.

Nie żyje znany muzyk, partner artystyczny Lennona i McCartneya Wiadomości
Nie żyje znany muzyk, partner artystyczny Lennona i McCartneya

W wieku 84 lat zmarł Len Garry, angielski muzyk, najbardziej znany jako członek zespołu Quarrymen, który później przekształcił się w legendarnych The Beatles. Garry zmarł 2 marca 2026 roku w domu na zapalenie płuc po przebytej infekcji klatki piersiowej.

Nie żyje znany fotoreporter Adam Chełstowski. Jest komunikat opisujący okoliczności śmierci z ostatniej chwili
Nie żyje znany fotoreporter Adam Chełstowski. Jest komunikat opisujący okoliczności śmierci

Zmarł Adam Chełstowski, ceniony fotoreporter związany z agencją Forum. Wydarzenia z poniedziałkowego wieczoru budzą emocje, a dramatyczna relacja z walki o życie fotografa wywołała burzę w sieci. Opublikowano oświadczenie Związku Polskich Artystów Fotografików.

Migranci z UE rozczarowani Niemcami? Wyniki nowego badania Wiadomości
Migranci z UE rozczarowani Niemcami? Wyniki nowego badania

Ponad jedna trzecia obywateli Unii Europejskiej mieszkających w Niemczech zastanawia się nad opuszczeniem tego kraju – wynika z najnowszego badania przedstawionego przez pełnomocniczkę niemieckiego rządu ds. migracji i integracji, Natalie Pawlik. Ankieta pokazuje, że chociaż obywatele UE formalnie mają takie same prawa jak Niemcy, to ich codzienne doświadczenia często są inne – podkreślono w komunikacie.

Irański koszmar Putina tylko u nas
Irański koszmar Putina

Jak można się było spodziewać, ledwo amerykańskie i izraelskie rakiety walnęły w ajatollahów i ich arsenał, poniosła się szeroko w mediach teza „Rosja na tym korzysta”. Cóż, to samo słyszałem, gdy Amerykanie porwali Maduro z serca Caracas.

Karol Wagner: TDI Panie Premierze! Wiadomości
Karol Wagner: TDI Panie Premierze!

Rzecz o pospolitej, nie w Polsce, koncepcji rozwoju turystyki. Polska osiąga historycznie wysokie wyniki w globalnym Travel & Tourism Development Index (TTDI), rośnie szybciej niż Europa i generuje rekordowy wkład turystyki w PKB. Mimo tego sektor nie ma własnego, autonomicznego resortu, co ogranicza jego dalszy rozwój i zdolność do monetyzacji potencjału. Krótko i merytorycznie prezentuje dane, porównania międzynarodowe i argumenty ekonomiczne, które wskazują, że turystyka powinna otrzymać samodzielne miejsce w rządowej architekturze.

GIF podjął decyzję o wycofaniu popularnego leku Wiadomości
GIF podjął decyzję o wycofaniu popularnego leku

Główny Inspektor Farmaceutyczny zdecydował o natychmiastowym wycofaniu leku Veriflo oraz zakazał jego dalszego wprowadzania do obrotu. Preparat musi niezwłocznie zniknąć z aptek w całym kraju.

Pałac Buckingham: Gest króla Karola III szansą na pojednanie? Wiadomości
Pałac Buckingham: Gest króla Karola III szansą na pojednanie?

Rodzina królewska przechodzi trudny okres. Książę Harry i Meghan Markle od kilku lat mieszkają w Stanach Zjednoczonych i zdystansowali się od monarchii, krytykując ją w mediach i książkach. 

USA kończą współpracę handlową z Hiszpanią Wiadomości
USA kończą współpracę handlową z Hiszpanią

Prezydent USA Donald Trump oświadczył we wtorek, że nie jest zadowolony z Hiszpanii i powiadomił, że Stany Zjednoczone nie będą już handlować z tym krajem. Dodał, że nie jest też zadowolony z Wielkiej Brytanii.

IMGW wydał nowy komunikat. Oto co nas czeka Wiadomości
IMGW wydał nowy komunikat. Oto co nas czeka

W najbliższych dniach możemy spodziewać się zachmurzenia, deszczu i mżawki, które będą powodować mgły ograniczające widzialność do 500 m – poinformował synoptyk IMGW Michał Kowalczuk. W środę w południowej części Polski do 14 st. C.

REKLAMA

Waldemar Żyszkiewicz: Bowie - Obawiam się Amerykanów

Dziś mija 73. rocznica urodzin brytyjskiego muzyka, kompozytora, wokalisty i autora tekstów. Jego image oraz dorobek artystyczny w istotny sposób wpłynęły na kształt światowej popkultury.
/ flickr.com
Niezbyt znana, średnio udana, mało melodyjna (industrial)  kompozycja tandemu Bowie/Eno. Pierwsza wersja powstała przy okazji pracy nad albumem 1. Outside (1995). Później mocno przemiksowana (z frazą „Obawiam się zwierząt” zamiast „Obawiam się Amerykanów”) znalazła się na ścieżce dźwiękowej filmu Paula Verhoevena Showgirls. Ponownie przepracowana ukazała się w albumie Bowiego Earthling (1997).

Singiel promujący ten album (zawierający kilka różnych wersji I’m afraid of Americans) znalazł się wysoko na kanadyjskiej Top Twenty, osiągnął szóstą pozycję na liście litewskiej oraz dotarł na 66. miejsce w amerykańskim zestawieniu Hot 100 Billboardu. Warto dodać, że następnymi singlami Bowiego, jakie znalazły się na listach przebojów, były dopiero Blackstar i Lazarus

Nie wiem, co motywowało zainteresowanie Litwinów I’m afraid of Americans, ale sądzę, że do popularności tego utworu w Kanadzie przyczyniła się wyraźnie w tym kraju obecna, choć często podskórna niechęć do USA, której pożywki mógł dostarczyć zbyt literalnie odczytany tekst autorstwa Bowiego. Autor słów podkreślał bowiem, że tekst ma charakter raczej prześmiewczy niż szyderczy, pogardliwy czy tak jawnie wrogi wobec Amerykanów, jak choćby piosenka Bruce’a Springsteena Born in the USA.

A sam pomysł tekstu powiązał z sytuacją, kiedy to podczas podróży po Jawie natknął się tam na pierwszą hamburgerownię z szyldem McDonalda. Bowie dał też przykład wypierania kulturowo rdzennych przejawów życia we Włoszech przez kiczowatą popkulturę uosabianą przez estetykę Disneylandów. Co tylko dobrze świadczy o ciekawości świata Brytyjczyka, jego poczuciu rzeczywistości oraz zdolności wychwytywania przejawów kulturowej (symbolicznej) przemocy, a nieraz po prostu nieskrywanej impertynencji urzędników administracji USA w kontaktach z przedstawicielami innych narodów.

Warto to docenić, tym bardziej że Bowie od wielu już lat mieszkał przecież głównie z Stanach Zjednoczonych. 
 
 
Obawiam się Amerykanów
 

Jasio jest w Ameryce
Dosyć kiepski za kółkiem
 
Nikt tu nikogo nie potrzebuje
nikt się nawet o to nie stara
Jasio jest w Ameryce
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud
 
Obawiam się Amerykanów
 
Jasio jest w Ameryce
 
Jasio chciałby być łebski
chciałby ciągle pić colę 
 
Jasio pragnie kobiety
chce obmyślać swawole 
 
Jasio jest w Ameryce
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud  
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Obawiam się Amerykanów
 
Jasio jest w Ameryce
Wciąż spogląda ku gwiazdom
 
Miękko poprawia włosy
marzy mu się seks w aucie
 
Jasio jest w Ameryce
Jasio jest w Ameryce 
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud  
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud  
 
Obawiam się Amerykanów
 
Amerykaninem jest Bóg
tak, Bóg to Amerykanin
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Tak, boję się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Obawiam się Amerykanów
 
bo Amerykanin to Jasio
tak, Jasio jest Amerykaninem
to właśnie Jasio jest Amerykaninem  
 
 
 
spolszczył Waldemar Żyszkiewicz
 
Teledysk do tego utworu, utrzymany nieco w klimacie obsesyjnej czy wręcz chorobliwej podejrzliwości, niezbyt mi się podoba. Może dopiero pod sam koniec narracja wideoklipu przekracza konwencję podrzędnego psycho-thrillera...

https://www.youtube.com/watch?v=u7APmRkatEU

Natomiast nieźle zaprezentował się ten szczególny utwór jako zwieńczenie długiego i mocnego występu Davida Bowiego podczas festiwalu w Glastonbury, 25 czerwca 2000 roku*.

https://www.youtube.com/watch?v=AZUr5cFqqxw#action=share

Na uwagę zasługuje jeden z komentarzy na YouTube, zamieszczony pod wspomnianym wyżej teledyskiem I’m afraid of Americans.
Nick Hikes, autor wpisu zamieszczonego zaledwie parę dni temu, skonstatował: Dawniej tego nie zrozumiałem, teraz już tak.
 
 
Waldemar Żyszkiewicz

* To nie jest fragment DVD z pakietu David Bowie Glastonbury 2000, który został opublikowany w roku 2018.


 

Polecane