Hale z warszawską duszą 

Sześćdziesiąt lat temu do życia przywrócona została Hala Mirowska, niezwykle ważne miejsce życia codziennego tysięcy warszawiaków, ale również milczący świadek historii stolicy Polski.  
Henryk Poddębski - E. Borecka, Portret Warszawy lat międzywojennych, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1974, s. 50 Hale z warszawską duszą 
Henryk Poddębski - E. Borecka, Portret Warszawy lat międzywojennych, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1974, s. 50 / domena publiczna

Dwie bliźniacze hale targowe wzniesione na warszawskim Mirowie (co ciekawe, dziś usytuowane są pod dwoma adresami, jedna znajduje się na placu Mirowskim 1, a druga na placu Żelaznej Bramy 1). Przeniesienie handlu z otwartej przestrzeni pod dach umożliwiło lepszą organizację oraz podniosło warunki sprzedaży. Budynki powstawały w latach 1899-1902 na miejscu zwolnionym po częściowo rozebranych Koszarach Mirowskich. 

„Brzuch Warszawy” 

Projektantami hal byli: Bolesław Miłkowski, odpowiedzialny za konstrukcję, Ludwik Panczakiewicz, który pracował nad elewacjami, oraz Apoloniusz Nieniewski i Władysław Kozłowski zajmujący się oprawą architektoniczną. Metalowe konstrukcje hal wykonała warszawska firma K. Rudzki i S-ka. Nad wejściami do hal umieszczono cynkowe kartusze z warszawską Syreną. Koszt inwestycji zamknął się w kwocie 1,4 mln rubli. Hala należała do władz miejskich, które następnie dzierżawiły stragany przedsiębiorcom, początkowo przygotowano 515 stanowisk handlowych, rozmieszczonych wg typu oferty, na których dominowały produkty spożywcze i przedmioty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Sukces Hal Mirowskich spowodował powstanie w pobliżu kolejnych miejsc handlu: Gościnnego Dworu oraz Bazaru Janasza. Handel odbywał się również na okolicznych placach: Mirowskim i Żelaznej Bramy, dlatego ten obszar miasta często nazywano „brzuchem Warszawy”. Hale Mirowskie aż do 1944 r. były największym miejscem handlu detalicznego w całej Warszawie, mieszcząc blisko 900 sprzedawców. 

Pierwsze lata II wojny światowej okazały się dla budynków łaskawe, a w maju 1941 r. działało tutaj aż 1641 stoisk, dużo więcej niż przed wojną. Warszawiacy wszak dość poważnie podchodzili do hasła: „Kto handluje, ten żyje...”. Na halach doszło do krwawych walk podczas powstania warszawskiego. Już 1 sierpnia 1944 r. doszło do starć o wschodnia halę, gdzie mieściły się niemieckie warsztaty samochodowe. Hale płonęły 5 i 6 sierpnia, gdy Niemcy atakowali w kierunku placu Piłsudskiego, 6 sierpnia zostały zdobyte przez dokonujące „rzezi Woli” oddziały Oskara Dirlewangera. Mieszkańców okolic zmuszono do rozbierania barykad, a później rozstrzelano. 7 sierpnia powstańcom udało się wyzwolić przetrzymywaną w halach grupę Polaków. Do końca powstania odbyły się jeszcze dwie nieudane próby odbicia tych terenów przez Polaków. 

Osobne losy 

Planiści odbudowujący Warszawę początkowo nie mieli zamiaru wracać do poprzedniej formy zagospodarowania tych terenów – w ich miejsce miał powstać park. Jednak ostatecznie wypalone hale zostały odbudowane. Hala zachodnia (Mirowska) od listopada 1962 r. ponownie zaczęła pełnić funkcje handlowe. Niestety, ale do zachodniej fasady hali dodano modernistyczną betonowo-szklaną nadbudowę na poziomie górnej kondygnacji, co pozwoliło na zwiększenie powierzchni handlowej, ale naruszyło również jej oryginalny wygląd. Na hali umieszczono tablicę Tchorka upamiętniającą masakrę ludności cywilnej z sierpnia 1944 r. Budynek w 2011 r. przeszedł remont, podczas którego zachowano ślady po kulach i innych zniszczeniach wojennych, do dziś widoczne na elewacji budynku. Hala wciąż pełni funkcję handlową. 

Zupełnie inaczej potoczyły się losy hali wschodniej, zwanej później Halą Gwardii, która po odbudowie w 1948 r. została początkowo zaadaptowana na zajezdnię autobusów miejskich. W 1953 r. hala została przekazana Milicyjnemu Klubowi Sportowemu „Gwardia”. To tu w 1953 r. odbyły się X Mistrzostwa Europy w Boksie obserwowane przez ponad 5 tysięcy widzów, którzy niezwykle emocjonalnie reagowali na kolejne zwycięstwa polskich pięściarzy nad radzieckimi „przyjaciółmi”, co niemal wywołało skandal dyplomatyczny. Na hali odbywały się również turnieje szermiercze oraz mecze – koszykarskie i tenisowe. W 1959 r. w Hali Gwardii kręcono zdjęcia do filmu „Niewinni czarodzieje” w reżyserii Andrzeja Wajdy. Po 1989 r. hala pełniła z powrotem funkcje handlowe, by po generalnym remoncie w 2017 r. stać się jednym z najmodniejszych miejsc w Warszawie. Dziś mieści się tam otwarta przestrzeń gastronomiczna, targ z lokalną i ekologiczną żywnością oraz Muzeum Boksu im. Feliksa Stamma. 
 


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Janusz Waluś oficjalnie opuścił więzienie w RPA Wiadomości
Janusz Waluś oficjalnie opuścił więzienie w RPA

Janusz Waluś - polski imigrant, który spędził 28 lat w południowoafrykańskim więzieniu za zabicie blisko 30 lat temu komunistycznego działacza ruchu zwalczającego apartheid Chrisa Haniego - został w środę warunkowo zwolniony z więzienia – poinformowano w oświadczeniu ministerstwa sprawiedliwości RPA.

Szef NATO o wojnie na Ukrainie: Rosja stara się teraz doprowadzić do „zamrożenia ” wojny Wiadomości
Szef NATO o wojnie na Ukrainie: Rosja stara się teraz doprowadzić do „zamrożenia ” wojny

Szef NATO Jens Stoltenberg poinformował, że Ukrainę wiosną może czekać ofensywa że strony Rosji. Stwierdził także, że aktualnie brak warunków do podjęcia rozmów pokojowych.

Nowe stanowisko Kurskiego. Rzecznik rządu tłumaczy Wiadomości
Nowe stanowisko Kurskiego. Rzecznik rządu tłumaczy

– O tym decyduje Narodowy Bank Polski, a nie rząd – powiedział rzecznik rządu Piotr Müller, odnosząc się do objęcia przez b. szef TVP Jacek Kurskiego stanowiska w Banku Światowym. Przyznał, że były rozmowy o funkcji w rządzie dla byłego prezesa TVP, ale Kurski propozycji nie przyjął.

Michnik obraża wyborców PiS. „Mają zmasakrowany mózg” [WIDEO] Wiadomości
Michnik obraża wyborców PiS. „Mają zmasakrowany mózg” [WIDEO]

Adam Michnik, redaktor naczelny „Gazety Wyborczej”, zabrał głos u boku niezależnych sędziów: Waldemara Żurka i Beaty Morawiec. – Mają zmasakrowany mózg – atakował podczas spotkania wyborców PiS.

Tyle trzeba obecnie zapłacić za legendarnego poloneza. Ceny mogą zwalić z nóg Wiadomości
Tyle trzeba obecnie zapłacić za legendarnego poloneza. Ceny mogą zwalić z nóg

Ile trzeba zapłacić za polskiego poloneza? Nie brak osób, dla których taki zakup byłby powrotem do wspomnień z przeszłości, lecz za ciekawy egzemplarz trzeba aktualnie wyłożyć niemałe pieniądze.

Atak na króla Karola III. Zatrzymano sprawcę [WIDEO] Wiadomości
Atak na króla Karola III. Zatrzymano sprawcę [WIDEO]

Król Karol III spotkał się z mieszkańcami Luton. Jak informują brytyjskie media, w kierunku monarchy po raz kolejny poleciały jajka. W sprawie tej zatrzymano 20-letniego studenta, który został aresztowany pod zarzutem napaści.

Wielka akcja policji w Niemczech. Planowano zamach stanu Wiadomości
Wielka akcja policji w Niemczech. Planowano zamach stanu

– W Niemczech w wyniku szeroko zakrojonego nalotu w środę rano śledczy aresztowali 25 osób z ekstremistycznej grupy tzw. Obywateli Rzeszy (Reichsbuerger) – informuje dpa. W akcji brało udział blisko 3 tys. funkcjonariuszy na terenie jedenastu krajów związkowych – potwierdziła rzeczniczka Prokuratury Federalnej z Karlsruhe.

„Na takie wiadomości zawsze jest zły czas”. Wicepremier Piotr Gliński o śmierci Jana Nowickiego Wiadomości
„Na takie wiadomości zawsze jest zły czas”. Wicepremier Piotr Gliński o śmierci Jana Nowickiego

„Na takie wiadomości zawsze jest zły czas. Nie żyje Jan Nowicki, niezapomniany Anglik, kapitan Wyganowski, Wielki Szu, wybitny aktor, reżyser, pedagog i poeta. Duży smutek, duża strata polskiej kultury” – napisał na Twitterze wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński.

Zderzenie wojskowej ciężarówki z busem w Donbasie. Są ofiary Wiadomości
Zderzenie wojskowej ciężarówki z busem w Donbasie. Są ofiary

Na drodze w Donbasie doszło do niebezpiecznego wypadku. Rosyjska ciężarówka wioząca żołnierzy zderzyła się z busem na drodze Szachtarsk-Torez.

„Co Pan mi tutaj…!” Ostre spięcie w TVN24 Wiadomości
„Co Pan mi tutaj…!” Ostre spięcie w TVN24

Do poważnego spięcia na antenie TVN doszło między Moniką Olejnik i wiceministerem Michałem Wójcikiem. Powodem była ocena pracy ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe