Szwecji grozi powtórka kryzysu z lat 90'?

W 2023 roku wartość nieruchomości w Szwecji spadła o ponad 15%. Najostrzejszy spadek cen miał miejsce w północnej Szwecji i dotyczył on głównie domów jednorodzinnych. Kryzys spowodowały gwałtowne wzrosty kredytów hipotecznych, inflacja oraz wzrost bezrobocia. Skandynawowie preferują elastyczne oprocentowanie kredytów, co naraża ich na ryzyko silnych wahań co do wysokości odsetek, które muszą zapłacić za zaciągany kredyt.
Szwecja. Domy jednorodzinne. Ilustracja poglądowa Szwecji grozi powtórka kryzysu z lat 90'?
Szwecja. Domy jednorodzinne. Ilustracja poglądowa / Pixabay.com

Nagły wzrost stopy procentowej i bezrobocie

Wysokie zadłużenie gospodarstw domowych w połączeniu z wysokim odsetkiem elastycznych stóp procentowych sprawia, że Szwedzi są bardziej wrażliwi na zmiany stóp procentowych niż gospodarstwa domowe w innych krajach. Zadłużenie to wyniosło w 2023 roku w Szwecji prawie 135%. Dla porównania Polacy są zadłużeni zaledwie na poziomie 71%.

Jeszcze w 2016 roku Szwedzi korzystali ponadproporcjonalnie z elastycznego oprocentowana kredytów mieszkaniowych. Wtedy stopa procentowa była ujemna i wynosiła -0,5%. To był także te czas, w którym zadłużenie Szwedów znacząco wzrosło.

Sytuacja zmieniła się diametralnie od 2022 roku. A 28 marca 2024 roku stopa procentowa szwedzkiego banku centralnego Riksbank wynosiła 4%. Jest to najwyższa wartość procentowa od 2008 roku.

Ekonomiści obawiają się powtórki scenariusza z lat 90., kiedy to ceny nieruchomości w Szwecji także gwałtownie spadły. Następstwem spadku cen na rynku nieruchomości był silny kryzys gospodarczy w sektorze nieruchomości i w sektorze finansowym. Ponad 1000 firm zbankrutowało. Na razie jednak nie można potwierdzić, ze spadek cen nieruchomości jest zagrożeniem dla systemu bankowego w Szwecji.

Innym poważnym problemem dla rozwoju rynku nieruchomości jest wzrost bezrobocia w Szwecji. W lutym bezrobotnych było 8,5% zdolnych do pracy dorosłych mieszkańców tego kraju. Bezrobocie wzrastało właściwie już od początku pandemii koronawirusa, ale przybrało szybko na tempie w lutym 2022 roku wraz z wybuchem wojny na Ukrainie. Na przestrzeni roku wzrost ten wyniósł 2%. Sięgając po dane wcześniejsze, należy zaznaczyć, że Szwecja właściwie od 2009 roku i kryzysu finansowego, nie potrafiła ograniczyć zjawiska bezrobocia, równie skutecznie, jak zrobiły to na przykład Niemcy. Od tego czasu poziom bezrobocia jest w Szwecji wyższy niż w innych krajach regionu.

Czytaj również: Ekspert: Minister Bodnar pozbawia Polaków wolności słowa na pełnej petardzie

Tego nikt się nie spodziewał. Król Karol III podjął decyzję

 

Szwecja zatrzymała galopującą inflacje

Inflacja w Szwecji osiągnęła swój dotychczasowy szczyt w 2022 roku, wynosząc 8,06%. Sięgając po inne metody, niektóre szwedzkie źródła podają wartości blisko 10%. Eksperci tłumaczą to głównie silnym uzależnieniem szwedzkiej gospodarki od faktorów zewnętrznych. Szwecja należy do bardzo rozwiniętych gospodarek światowych, lecz rynek wewnętrzny jest ograniczony, co zmusza Szwecję do eksportu swoich towarów i usług. W obliczu wojny zapotrzebowanie na wiele takich towarów po prostu ustało. Nie oznacza to jednak, że tak zostanie na dłużej. Wręcz odwrotnie, bo już w drugiej połowie 2023 roku sytuacja Szwecji się ustabilizowana pod kątem zamówień i wzrostu gospodarczego.

W latach 80. i 90. kraj ten nie raz skutecznie walczył z inflacją, która w niektórych latach potrafiła przekroczyć nawet 12%. Za każdym razem wzrost cen wracał względnie szybko do normalnego poziomu, który  w warunkach szwedzkich wynosi między 1 - 3%. Wiele wskazuje na to, że działania Riksbanku także tym razem zakończą się sukcesem. Stopa inflacji, mierzona metodą stosowaną przez Riksbank, spadła w grudniu 2023 do 2,3%. Celem jest 2%. Znacznie trudniej będzie natomiast rozwiązać szwedzki dylemat dotyczący wysokiego bezrobocia i wysokiego zadłużenia mieszkańców tego kraju.

[Aleksandra Fedorska - dziennikarka pisząca dla polskich i niemieckich mediów, eksprt ds. gospodarki i Niemiec]
 


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Płonie Pałac Stolbergów we Wrocławiu z ostatniej chwili
Płonie Pałac Stolbergów we Wrocławiu

Płonie Pałac Stolbergów we Wrocławiu

Wypadek w Lubuskiem. Poszkodowany 4-letni chłopiec z ostatniej chwili
Wypadek w Lubuskiem. Poszkodowany 4-letni chłopiec

We wsi Białobłocie, w gm. Deszczno (Lubuskie) 4-letni chłopiec został ciężko ranny po tym, jak wpadł pod kosiarkę zamontowaną na ciągniku rolniczym.

Wielka szkoda. Adam Buksa zabrał głos po meczu z Holandią z ostatniej chwili
"Wielka szkoda". Adam Buksa zabrał głos po meczu z Holandią

"Holendrzy prowadzili grę, natomiast my mieliśmy bardzo dobre sytuacje, również po stracie drugiej bramki. Wielka szkoda, że kończymy ten mecz z zerowym dorobkiem punktowym" - powiedział piłkarz reprezentacji Polski Adam Buksa po przegranej z Holandią 1:2 w mistrzostwach Europy.

Niech odpowie na proste pytania. Szydło apeluje do Tuska z ostatniej chwili
"Niech odpowie na proste pytania". Szydło apeluje do Tuska

W ostatnich dniach media społecznościowe obiegły zdjęcia, na których widać ciemnoskórych mężczyzn w różnych miastach Polski. Po tym fakcie rozpętała się burza.

To nie mój król. Skandal pod Pałacem Buckingham z ostatniej chwili
"To nie mój król". Skandal pod Pałacem Buckingham

Król Karol III jest przywódcą, który stara się rządzić w sposób innowacyjny. Często więc zrywa z długoletnimi tradycjami, zaskakując swoich poddanych. Niestety nie wszyscy z nich pałają sympatią do brytyjskiego monarchy.

Pasjonujący mecz Polaków. Było tak blisko! z ostatniej chwili
Pasjonujący mecz Polaków. Było tak blisko!

Polacy rozegrali pasjonujący mecz z Holandią. Nie da się ukryć, że nasi zawodnicy dali z siebie wszystko i już dawno nie przejawiali takiej inicjatywy. 

Byłem nieznośny. Niecodzienne wyznanie gwiazdy Świata według Kiepskich z ostatniej chwili
"Byłem nieznośny". Niecodzienne wyznanie gwiazdy "Świata według Kiepskich"

Andrzej Grabowski, którego najlepiej kojarzymy z serialu "Świat według Kiepskich" podzielił się niecodziennym wyznaniem.

Atak hakerski na TVP w czasie meczu Polaków z ostatniej chwili
Atak hakerski na TVP w czasie meczu Polaków

Telewizja Polska padła ofiarą ataku hakerskiego. Atak został przeprowadzony ok. godz. 15 – podało TVP Info na swoim profilu w mediach społecznościowych. Kibice nie mogli obejrzeć początku transmisji meczu reprezentacji w Internecie. Usługę przywrócono.

Miller grzmi po wyborach do PE. To jest ostatni dzwonek z ostatniej chwili
Miller grzmi po wyborach do PE. "To jest ostatni dzwonek"

Za nami wybory do Parlamentu Europejskiego. Nie wszyscy są zadowoleni z ich wyniku. Były premier i lider SLD Leszek Miller nie przebierał w słowach, nawiązując do porażki Lewicy. Ta zdobyła zaledwie 6,3 proc., zajmując piąte miejsce w układzie sił. Uplasowała się tym samym za Koalicją Obywatelską, Prawem i Sprawiedliwością, Konfederacją oraz Trzecią Drogą.

Gol! Polska prowadzi z Holandią z ostatniej chwili
Gol! Polska prowadzi z Holandią

Polska prowadzi z Holandią 1:0 w 16. minucie meczu piłkarskich mistrzostw Europy. Bramkę zdobył Adam Buksa.

REKLAMA

Szwecji grozi powtórka kryzysu z lat 90'?

W 2023 roku wartość nieruchomości w Szwecji spadła o ponad 15%. Najostrzejszy spadek cen miał miejsce w północnej Szwecji i dotyczył on głównie domów jednorodzinnych. Kryzys spowodowały gwałtowne wzrosty kredytów hipotecznych, inflacja oraz wzrost bezrobocia. Skandynawowie preferują elastyczne oprocentowanie kredytów, co naraża ich na ryzyko silnych wahań co do wysokości odsetek, które muszą zapłacić za zaciągany kredyt.
Szwecja. Domy jednorodzinne. Ilustracja poglądowa Szwecji grozi powtórka kryzysu z lat 90'?
Szwecja. Domy jednorodzinne. Ilustracja poglądowa / Pixabay.com

Nagły wzrost stopy procentowej i bezrobocie

Wysokie zadłużenie gospodarstw domowych w połączeniu z wysokim odsetkiem elastycznych stóp procentowych sprawia, że Szwedzi są bardziej wrażliwi na zmiany stóp procentowych niż gospodarstwa domowe w innych krajach. Zadłużenie to wyniosło w 2023 roku w Szwecji prawie 135%. Dla porównania Polacy są zadłużeni zaledwie na poziomie 71%.

Jeszcze w 2016 roku Szwedzi korzystali ponadproporcjonalnie z elastycznego oprocentowana kredytów mieszkaniowych. Wtedy stopa procentowa była ujemna i wynosiła -0,5%. To był także te czas, w którym zadłużenie Szwedów znacząco wzrosło.

Sytuacja zmieniła się diametralnie od 2022 roku. A 28 marca 2024 roku stopa procentowa szwedzkiego banku centralnego Riksbank wynosiła 4%. Jest to najwyższa wartość procentowa od 2008 roku.

Ekonomiści obawiają się powtórki scenariusza z lat 90., kiedy to ceny nieruchomości w Szwecji także gwałtownie spadły. Następstwem spadku cen na rynku nieruchomości był silny kryzys gospodarczy w sektorze nieruchomości i w sektorze finansowym. Ponad 1000 firm zbankrutowało. Na razie jednak nie można potwierdzić, ze spadek cen nieruchomości jest zagrożeniem dla systemu bankowego w Szwecji.

Innym poważnym problemem dla rozwoju rynku nieruchomości jest wzrost bezrobocia w Szwecji. W lutym bezrobotnych było 8,5% zdolnych do pracy dorosłych mieszkańców tego kraju. Bezrobocie wzrastało właściwie już od początku pandemii koronawirusa, ale przybrało szybko na tempie w lutym 2022 roku wraz z wybuchem wojny na Ukrainie. Na przestrzeni roku wzrost ten wyniósł 2%. Sięgając po dane wcześniejsze, należy zaznaczyć, że Szwecja właściwie od 2009 roku i kryzysu finansowego, nie potrafiła ograniczyć zjawiska bezrobocia, równie skutecznie, jak zrobiły to na przykład Niemcy. Od tego czasu poziom bezrobocia jest w Szwecji wyższy niż w innych krajach regionu.

Czytaj również: Ekspert: Minister Bodnar pozbawia Polaków wolności słowa na pełnej petardzie

Tego nikt się nie spodziewał. Król Karol III podjął decyzję

 

Szwecja zatrzymała galopującą inflacje

Inflacja w Szwecji osiągnęła swój dotychczasowy szczyt w 2022 roku, wynosząc 8,06%. Sięgając po inne metody, niektóre szwedzkie źródła podają wartości blisko 10%. Eksperci tłumaczą to głównie silnym uzależnieniem szwedzkiej gospodarki od faktorów zewnętrznych. Szwecja należy do bardzo rozwiniętych gospodarek światowych, lecz rynek wewnętrzny jest ograniczony, co zmusza Szwecję do eksportu swoich towarów i usług. W obliczu wojny zapotrzebowanie na wiele takich towarów po prostu ustało. Nie oznacza to jednak, że tak zostanie na dłużej. Wręcz odwrotnie, bo już w drugiej połowie 2023 roku sytuacja Szwecji się ustabilizowana pod kątem zamówień i wzrostu gospodarczego.

W latach 80. i 90. kraj ten nie raz skutecznie walczył z inflacją, która w niektórych latach potrafiła przekroczyć nawet 12%. Za każdym razem wzrost cen wracał względnie szybko do normalnego poziomu, który  w warunkach szwedzkich wynosi między 1 - 3%. Wiele wskazuje na to, że działania Riksbanku także tym razem zakończą się sukcesem. Stopa inflacji, mierzona metodą stosowaną przez Riksbank, spadła w grudniu 2023 do 2,3%. Celem jest 2%. Znacznie trudniej będzie natomiast rozwiązać szwedzki dylemat dotyczący wysokiego bezrobocia i wysokiego zadłużenia mieszkańców tego kraju.

[Aleksandra Fedorska - dziennikarka pisząca dla polskich i niemieckich mediów, eksprt ds. gospodarki i Niemiec]
 



Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

Polecane
Emerytury
Stażowe