Kościół wspomina dziś świętego Justyna, pierwszego chrześcijańskiego filozofa

Pierwszy chrześcijański filozof, najwybitniejszy obrońca wiary w II wieku, autor najstarszego przekazu o celebracji Eucharystii – pisze ks. Arkadiusz Nocoń w felietonie dla portalu www.vaticannews.va/pl i Radia Watykańskiego. 1 czerwca przypada wspomnienie św. Justyna (ok. 100 - ok. 165), męczennika. Jego relikwie znajdują się w kościele św. Justyna w Rzymie i w kościele św. Anny w Mosarzu na Białorusi. Jest patronem filozofów.
św. Justyn Kościół wspomina dziś świętego Justyna, pierwszego chrześcijańskiego filozofa
św. Justyn / wikimedia commons/public_domain/Theophanes the Cretan - [2] (from aquinasandmore.com) with watermark removed using GIMP

Justyn urodził się w pogańskiej rodzinie we Flavia Neapolis (obecnie Nablus, Autonomia Palestyńska). Według niektórych źródeł jego ojciec miał być zamożnym Rzymianinem dzięki czemu Justyn zdobył wszechstronne wykształcenie. Od wczesnej młodości najbardziej jednak interesował się filozofią i teologią, szukając bezskutecznie prawdy u różnych nauczycieli. 

Nawrócenie

Przełomowym wydarzeniem w jego życiu, jak sam o tym wspomina w jednym ze swoich dzieł („Dialog z Żydem Tryfonem”), okazała się rozmowa z pewnym nieznanym starcem na nadmorskiej plaży, który zachęcił go do czytania pism proroków, co w konsekwencji doprowadziło go do nawrócenia, w wieku 33 lat. Przyjąwszy chrzest Justyn pozostał filozofem (pierwszym chrześcijańskim filozofem!), zachował nawet typowy dla ówczesnych filozofów płaszcz (pallium), w którym przemierzył wiele krajów, głosząc wszędzie Chrystusa, czym zyskał sobie przydomek „apostoła w płaszczu filozofa”. 

Filozofia chrześcijańska

Dotarłszy do Rzymu, założył szkołę filozoficzną, w której za darmo nauczał jedynej „prawdziwej filozofii”, czyli nauki chrześcijańskiej. Prowadził też publiczne dysputy z pogańskimi filozofami, odnosząc wiele sukcesów. Napisał kilka dzieł, z których zachowały się jedynie trzy (dwie „Apologie” i „Dialog z Żydem Tryfonem”). Poza obroną chrześcijaństwa i krytyką religii pogańskiej, zawarł w nich także bezcenny obraz życia pierwotnego Kościoła i jego liturgii (m. in. najstarszy przekaz o celebracji Eucharystii). 

Poglądy Justyna, jego aktywność, a nade wszystko sukcesy w dyskusjach na temat wiary, przysporzyły mu wielu wrogów. Najbardziej zaciekłym okazał się pogański filozof Krescens, z którym kilkakrotnie z powodzeniem polemizował. To właśnie on doniósł na Justyna prefektowi Rzymu, który skazał go na śmierć, wraz z kilkoma innymi wyznawcami Chrystusa.

Męczeństwo

Z akt świętych męczenników Justyna i towarzyszy: „[Prefekt Rzymu, Rustyk, rzekł do Justyna]: – Powiedz, jaką naukę wyznajesz? – Usiłowałem poznać wszystkie, ale przyjąłem prawdziwą naukę chrześcijan, chociaż nie podoba się ona tym, którzy pozostają w błędzie. […] – A więc jesteś chrześcijaninem? – Tak, jestem nim. – Posłuchaj więc ty, który mówisz, że jesteś uczony, i utrzymujesz, że poznałeś prawdziwą naukę: jeśli zostaniesz ubiczowany, a potem ścięty… pójdziesz do nieba? – Mam żywą nadzieję, że jeśli mnie to spotka, pójdę do Boga…, który nie odmawia swej łaski tym, którzy żyją według Jego nauki. […] – Radzę wam wszystkim – rzekł Rustyk – przystańcie na to, czego się od was żąda i złóżcie ofiarę bogom. – Nie – odpowiedział Justyn – nikt o zdrowych zmysłach nie przejdzie od wiary do bezbożności. – Jeśli nie posłuchacie, zostaniecie ukarani bez żadnej litości. […] – Uczyń z nami, co chcesz; jesteśmy chrześcijanami i nie składamy ofiar bożkom. Prefekt Rustyk ogłosił wyrok: – Zgodnie z prawem, ci, którzy nie posłuchali rozkazu cesarza i nie chcieli złożyć ofiary bogom, mają być biczowani, a następnie ścięci”. (rdz. 1-5, fragm.)

Dynamiczny rozwój chrześcijaństwa w II wieku coraz bardziej niepokoił pogan, zwłaszcza ich elity. Do walki z Kościołem włączyli się więc z czasem pogańscy filozofowie, którzy podobnie jak pisarze żydowscy, starali się w swoich pismach wyszydzać nową religię. Na ten bezpardonowy atak zmuszeni byli odpowiedzieć autorzy chrześcijańscy, nazywani apologetami, czyli obrońcami wiary. Najwybitniejszym z nich, w II wieku, był właśnie Justyn, którego niewątpliwą zasługą był przekaz wiary w języku i w kategoriach myślowych zrozumiałych dla ludzi tamtej epoki.

Dziedzictwo

Czy jego postać ma również dzisiaj jakieś znaczenie? Niewątpliwie. Po pierwsze, że z jego pism czerpiemy wiadomości o pierwotnym Kościele i poznajemy nasze korzenie. Po drugie, wciąż dostarcza nam argumentów apologetycznych.

Tym, co najważniejsze w jego postaci, to jednak gorliwość z jaką przeżywał swoją wiarę. Dla ludzi tamtej epoki, tak wykształconych jak i prostych, wiara była rzeczą najważniejszą. Przyjąwszy chrześcijaństwo, Justyn zrezygnował z dobrze zapowiadającej się kariery i podjął ryzyko głoszenia Ewangelii, choć zdawał sobie sprawę, że przyjdzie mu za to zapłacić śmiercią. Był, co także warto podkreślić, człowiekiem świeckim, a jednak jak mało kto przyczynił się sprawie Chrystusa; swoimi pismami i swoim życiem, które było jego największą „apologią”.

Św. Justyn, pierwszy chrześcijański filozof, został zadenuncjowany przez filozofa cynika Krescensa i ścięty mieczem za panowania cesarza – filozofa Marka Aureliusza. Wszyscy trzej byli więc filozofami, czyli „miłośnikami prawdy”, ale tylko św. Justyn nie przyniósł ujmy temu zaszczytnemu imieniu.

ks. Arkadiusz Nocoń / vaticannews.va/pl 


 

POLECANE
Setki strażaków walczą z ogniem w Biebrzańskim Parku Narodowym. Spłonęło już ponad 60 hektarów [WIDEO] z ostatniej chwili
Setki strażaków walczą z ogniem w Biebrzańskim Parku Narodowym. Spłonęło już ponad 60 hektarów [WIDEO]

Ponad dwadzieścia zastępów straży pożarnej bierze udział w gaszeniu pożaru suchych trzcinowisk w Biebrzańskim Parku Narodowym. Ogień wybuchł na styku powiatów augustowskiego i monieckiego, w okolicach wsi Kopytkowo. W akcji biorą też udział śmigłowce i samolot gaśniczy.

TVN: Zużyte niemieckie panele fotowoltaiczne, zamiast do recyclingu, trafiają do Polski z ostatniej chwili
TVN: Zużyte niemieckie panele fotowoltaiczne, zamiast do recyclingu, trafiają do Polski

Tysiące ton starych paneli fotowoltaicznych wjeżdża do Polski z Niemiec. Nadają się do utylizacji, ale Polacy je biorą za darmo. Są sprzedawane na rynku wtórnym jako tanie zamienniki, ale szybko trafiają na śmietnik – donoszą dziennikarze „Superwizjera” TVN24.

Wielkanocne zawieszenie broni na Ukrainie. Jest nowy komunikat Kremla z ostatniej chwili
Wielkanocne zawieszenie broni na Ukrainie. Jest nowy komunikat Kremla

Prezydent Rosji Władimir Putin nie wydał rozkazu przedłużenia wielkanocnego zawieszenia broni w Ukrainie – podał w niedzielę Reuters, powołując się na oświadczenie rzecznika Kremla Dmitrija Pieskowa. Rozejm ma obowiązywać do północy (godz. 23 w Polsce) z niedzieli na poniedziałek.

Niepokojące informacje z granicy polsko-niemieckiej. Komunikat niemieckich służb z ostatniej chwili
Niepokojące informacje z granicy polsko-niemieckiej. Komunikat niemieckich służb

W minionym tygodniu odkryto próbę przemytu dwóch osób w południowej Brandenburgii. Kierowca pojazdu wylegitymował się polskim dokumentem pobytowym – informuje w komunikacie niemiecka policja.

Dantejskie sceny w Jerozolimie. Chrześcijanie przedarli się pod Grób Chrystusa Wiadomości
Dantejskie sceny w Jerozolimie. Chrześcijanie przedarli się pod Grób Chrystusa

Wg doniesień zagranicznych mediów, izraelska policja w Wielką Sobotę blokowała wiernym dostęp do Bazyli Grobu Pańskiego. Z nagrań udostępnionych w mediach społecznościowych wynika jednak, że ostatecznie chrześcijanie licznie przedostali się pod grób Jezusa Chrystusa.

Załamanie pogody w Poniedziałek Wielkanocny? Oto najnowsza prognoza Wiadomości
Załamanie pogody w Poniedziałek Wielkanocny? Oto najnowsza prognoza

W niedzielę i poniedziałek temperatura wyniesie do 24 st. C. W Śmigus-dyngus na północy kraju wystąpią opady deszczu, a na zachodzie burze. W czasie burz porywy wiatru wyniosą do 60 km/h - powiedział PAP synoptyk IMGW Michał Kowalczuk.

Nieoficjalnie: Wściekłość w sztabie Trzaskowskiego. Na celowniku Hołownia polityka
Nieoficjalnie: Wściekłość w sztabie Trzaskowskiego. Na celowniku Hołownia

Jak donosi w niedzielę Onet.pl, w sztabie Rafała Trzaskowskiego panuje wściekłość na Szymona Hołownię. Marszałek Sejmu zjawiając się na debacie w Telewizji Republika rzucił piach w tryby kampanii kandydata KO i odmienił dynamikę kampanii. 

Rosyjskie prowokacje nad Morzem Bałtyckim. Jest reakcja Wielkiej Brytanii z ostatniej chwili
Rosyjskie prowokacje nad Morzem Bałtyckim. Jest reakcja Wielkiej Brytanii

Ministerstwo obrony Wielkiej Brytanii poinformowało w niedzielę, że dwa brytyjskie myśliwce przechwyciły rosyjskie samoloty nad Morzem Bałtyckim w pobliżu przestrzeni powietrznej sojuszu NATO. Do dwóch odrębnych zdarzeń doszło we wtorek i czwartek.

Jest komunikat ws. kontuzji Roberta Lewandowskiego. Złe wieści z Barcelony z ostatniej chwili
Jest komunikat ws. kontuzji Roberta Lewandowskiego. Złe wieści z Barcelony

Barcelona w niedzielnym komunikacie przekazała, że Robert Lewandowski doznał kontuzji mięśnia uda. Klub nie podał, jak długo polski piłkarz nie będzie zdolny do gry, ale hiszpańskie media szacują, że leczenie potrwa około trzech tygodni. Oznacza to, że Lewandowski przegapi finał Pucharu Króla z Realem Madryt i przynajmniej jeden z półfinałowych meczów Ligi Mistrzów z Interem Mediolan.

Karol Nawrocki: Wielkanoc to czas nadziei i zwycięstwa życia nad śmiercią Wiadomości
Karol Nawrocki: Wielkanoc to czas nadziei i zwycięstwa życia nad śmiercią

- Wielkanoc to czas nadziei i zwycięstwa życia nad śmiercią - powiedział obywatelski kandydat na prezydenta Karol Nawrocki, składając wraz z małżonką życzenia z okazji Świąt Wielkanocnych.

REKLAMA

Kościół wspomina dziś świętego Justyna, pierwszego chrześcijańskiego filozofa

Pierwszy chrześcijański filozof, najwybitniejszy obrońca wiary w II wieku, autor najstarszego przekazu o celebracji Eucharystii – pisze ks. Arkadiusz Nocoń w felietonie dla portalu www.vaticannews.va/pl i Radia Watykańskiego. 1 czerwca przypada wspomnienie św. Justyna (ok. 100 - ok. 165), męczennika. Jego relikwie znajdują się w kościele św. Justyna w Rzymie i w kościele św. Anny w Mosarzu na Białorusi. Jest patronem filozofów.
św. Justyn Kościół wspomina dziś świętego Justyna, pierwszego chrześcijańskiego filozofa
św. Justyn / wikimedia commons/public_domain/Theophanes the Cretan - [2] (from aquinasandmore.com) with watermark removed using GIMP

Justyn urodził się w pogańskiej rodzinie we Flavia Neapolis (obecnie Nablus, Autonomia Palestyńska). Według niektórych źródeł jego ojciec miał być zamożnym Rzymianinem dzięki czemu Justyn zdobył wszechstronne wykształcenie. Od wczesnej młodości najbardziej jednak interesował się filozofią i teologią, szukając bezskutecznie prawdy u różnych nauczycieli. 

Nawrócenie

Przełomowym wydarzeniem w jego życiu, jak sam o tym wspomina w jednym ze swoich dzieł („Dialog z Żydem Tryfonem”), okazała się rozmowa z pewnym nieznanym starcem na nadmorskiej plaży, który zachęcił go do czytania pism proroków, co w konsekwencji doprowadziło go do nawrócenia, w wieku 33 lat. Przyjąwszy chrzest Justyn pozostał filozofem (pierwszym chrześcijańskim filozofem!), zachował nawet typowy dla ówczesnych filozofów płaszcz (pallium), w którym przemierzył wiele krajów, głosząc wszędzie Chrystusa, czym zyskał sobie przydomek „apostoła w płaszczu filozofa”. 

Filozofia chrześcijańska

Dotarłszy do Rzymu, założył szkołę filozoficzną, w której za darmo nauczał jedynej „prawdziwej filozofii”, czyli nauki chrześcijańskiej. Prowadził też publiczne dysputy z pogańskimi filozofami, odnosząc wiele sukcesów. Napisał kilka dzieł, z których zachowały się jedynie trzy (dwie „Apologie” i „Dialog z Żydem Tryfonem”). Poza obroną chrześcijaństwa i krytyką religii pogańskiej, zawarł w nich także bezcenny obraz życia pierwotnego Kościoła i jego liturgii (m. in. najstarszy przekaz o celebracji Eucharystii). 

Poglądy Justyna, jego aktywność, a nade wszystko sukcesy w dyskusjach na temat wiary, przysporzyły mu wielu wrogów. Najbardziej zaciekłym okazał się pogański filozof Krescens, z którym kilkakrotnie z powodzeniem polemizował. To właśnie on doniósł na Justyna prefektowi Rzymu, który skazał go na śmierć, wraz z kilkoma innymi wyznawcami Chrystusa.

Męczeństwo

Z akt świętych męczenników Justyna i towarzyszy: „[Prefekt Rzymu, Rustyk, rzekł do Justyna]: – Powiedz, jaką naukę wyznajesz? – Usiłowałem poznać wszystkie, ale przyjąłem prawdziwą naukę chrześcijan, chociaż nie podoba się ona tym, którzy pozostają w błędzie. […] – A więc jesteś chrześcijaninem? – Tak, jestem nim. – Posłuchaj więc ty, który mówisz, że jesteś uczony, i utrzymujesz, że poznałeś prawdziwą naukę: jeśli zostaniesz ubiczowany, a potem ścięty… pójdziesz do nieba? – Mam żywą nadzieję, że jeśli mnie to spotka, pójdę do Boga…, który nie odmawia swej łaski tym, którzy żyją według Jego nauki. […] – Radzę wam wszystkim – rzekł Rustyk – przystańcie na to, czego się od was żąda i złóżcie ofiarę bogom. – Nie – odpowiedział Justyn – nikt o zdrowych zmysłach nie przejdzie od wiary do bezbożności. – Jeśli nie posłuchacie, zostaniecie ukarani bez żadnej litości. […] – Uczyń z nami, co chcesz; jesteśmy chrześcijanami i nie składamy ofiar bożkom. Prefekt Rustyk ogłosił wyrok: – Zgodnie z prawem, ci, którzy nie posłuchali rozkazu cesarza i nie chcieli złożyć ofiary bogom, mają być biczowani, a następnie ścięci”. (rdz. 1-5, fragm.)

Dynamiczny rozwój chrześcijaństwa w II wieku coraz bardziej niepokoił pogan, zwłaszcza ich elity. Do walki z Kościołem włączyli się więc z czasem pogańscy filozofowie, którzy podobnie jak pisarze żydowscy, starali się w swoich pismach wyszydzać nową religię. Na ten bezpardonowy atak zmuszeni byli odpowiedzieć autorzy chrześcijańscy, nazywani apologetami, czyli obrońcami wiary. Najwybitniejszym z nich, w II wieku, był właśnie Justyn, którego niewątpliwą zasługą był przekaz wiary w języku i w kategoriach myślowych zrozumiałych dla ludzi tamtej epoki.

Dziedzictwo

Czy jego postać ma również dzisiaj jakieś znaczenie? Niewątpliwie. Po pierwsze, że z jego pism czerpiemy wiadomości o pierwotnym Kościele i poznajemy nasze korzenie. Po drugie, wciąż dostarcza nam argumentów apologetycznych.

Tym, co najważniejsze w jego postaci, to jednak gorliwość z jaką przeżywał swoją wiarę. Dla ludzi tamtej epoki, tak wykształconych jak i prostych, wiara była rzeczą najważniejszą. Przyjąwszy chrześcijaństwo, Justyn zrezygnował z dobrze zapowiadającej się kariery i podjął ryzyko głoszenia Ewangelii, choć zdawał sobie sprawę, że przyjdzie mu za to zapłacić śmiercią. Był, co także warto podkreślić, człowiekiem świeckim, a jednak jak mało kto przyczynił się sprawie Chrystusa; swoimi pismami i swoim życiem, które było jego największą „apologią”.

Św. Justyn, pierwszy chrześcijański filozof, został zadenuncjowany przez filozofa cynika Krescensa i ścięty mieczem za panowania cesarza – filozofa Marka Aureliusza. Wszyscy trzej byli więc filozofami, czyli „miłośnikami prawdy”, ale tylko św. Justyn nie przyniósł ujmy temu zaszczytnemu imieniu.

ks. Arkadiusz Nocoń / vaticannews.va/pl 



 

Polecane
Emerytury
Stażowe