[wywiad] Kard. Koch: Prymat papieża jest posługą i jest sprawowany synodalnie

"Prymat musi być sprawowany synodalnie, a synodalność wymaga prymatu". Tak kardynał Kurt Koch, prefekt Dykasterii ds. Popierania Jedności Chrześcijan w wywiadzie dla Radia Watykańskiego (RW) i portalu Vatican News (VN) podsumowuje jeden z najważniejszych punktów ekumenicznego dokumentu zatytułowanego "Biskup Rzymu", który został opublikowany w czwartek 13 czerwca. Tekst, który podsumowuje rozwój dialogu ekumenicznego na temat prymatu i synodalności.
kard. Kurt Koch [wywiad] Kard. Koch: Prymat papieża jest posługą i jest sprawowany synodalnie
kard. Kurt Koch / wikimedia.commons CC-BY 4.0/Andreas Faessler - Own work

RW/VN: Eminencjo, czy mógłbyś najpierw wyjaśnić nam, o czym jest ten dokument, jak powstał i jaki jest jego cel?

Kard.Koch: Dokument ten, zatytułowany "Biskup Rzymu", jest tekstem studyjnym, który oferuje syntezę ostatnich wydarzeń ekumenicznych na temat prymatu i synodalności. Jego początki sięgają zaproszenia Jana Pawła II skierowanego do wszystkich chrześcijan w encyklice "Ut unum sint", aby "oczywiście wspólnie znaleźć" formy, w jakich urząd Biskupa Rzymu może "realizować posługę miłości, która jest uznawana przez innych".

Zaproszenie to było wielokrotnie potwierdzane przez papieża Benedykta XVI i papieża Franciszka. Dokument podsumowuje około trzydziestu odpowiedzi na to zaproszenie i około pięćdziesięciu tekstów z dialogów ekumenicznych na ten temat. W 2020 r. Dykasteria ds. Popierania Jedności Chrześcijan wykorzystała 25. rocznicę encykliki "Ut unum sint" jako okazję do podsumowania dyskusji. Zwołanie synodu na temat synodalności potwierdziło znaczenie tego projektu jako wkładu w ekumeniczny wymiar procesu synodalnego.

- Jakiej metodologii użyto do opracowania tego dokumentu?

- Dokument jest owocem prawdziwej pracy ekumenicznej i synodalnej. W jego przygotowanie zaangażowani byli nie tylko pracownicy Dykasterii, ale także jej członkowie i doradcy, którzy dyskutowali nad nim na dwóch zgromadzeniach plenarnych. We współpracy z Instytutem Studiów Ekumenicznych Angelicum konsultowano się z licznymi ekspertami katolickimi i uczonymi z różnych tradycji chrześcijańskich na Wschodzie i Zachodzie. Ostatecznie tekst został przesłany do różnych dykasterii Kurii Rzymskiej oraz do Sekretariatu Generalnego Synodu. W sumie wzięto pod uwagę ponad pięćdziesiąt wypowiedzi i komentarzy. Nasz dokument odnotowuje również najnowsze propozycje w procesie synodalnym.

- W encyklice "Ut unum sint" (1995) Jan Paweł II zadeklarował gotowość do dyskusji na temat form sprawowania prymatu Biskupa Rzymu. Jaką drogę pokonano w ciągu tych trzech dekad?

- Kwestia prymatu była w ostatnich dziesięcioleciach intensywnie dyskutowana w niemal wszystkich kontekstach ekumenicznych. Nasz dokument informuje o poczynionych postępach i podkreśla fakt, że dialogi teologiczne i reakcje na encyklikę świadczą o nowym i pozytywnym duchu ekumenicznym w dyskusji. Ten nowy klimat wskazuje na dobre relacje między wspólnotami chrześcijańskimi, na "odkryte na nowo braterstwo", o którym mówi "Ut unum sint". Można powiedzieć, że dialogi ekumeniczne okazały się odpowiednimi ramami do dyskusji na ten delikatny temat. W czasach, gdy wyniki zaangażowania ekumenicznego są często postrzegane jako skromne lub nieistotne, wyniki dialogów teologicznych pokazują wartość ich metodologii, tj. refleksji "oczywiście wspólnej".

- Czytając dokument, pierwszą rzeczą, która rzuca się w oczy, jest rosnący konsensus, który istnieje w różnych dialogach ekumenicznych na temat konieczności prymatu. Czy oznacza to, że rola biskupa Rzymu nie jest już postrzegana przez inne Kościoły chrześcijańskie jedynie jako przeszkoda na drodze do jedności?

- W 1967 roku Paweł VI stwierdził, że "papież [...] jest niewątpliwie największą przeszkodą na drodze do ekumenizmu". Jednak pięćdziesiąt lat później lektura dokumentów dialogu i odpowiedzi na "Ut unum sint" pokazuje, że kwestia prymatu dla całego Kościoła, a w szczególności urząd biskupa Rzymu, nie jest już postrzegana jedynie jako problem, ale raczej jako okazja do wspólnej refleksji nad naturą Kościoła i jego misją w świecie. Co więcej, w naszym zglobalizowanym świecie niewątpliwie rośnie świadomość potrzeby posługi jedności na poziomie powszechnym. Powstaje pytanie, w jaki sposób ta posługa, zdefiniowana przez Jana Pawła II jako "posługa miłości", ma być realizowana.

- Jak zmieniał się sposób sprawowania prymatu na przestrzeni dwóch tysiącleci historii Kościoła? I jakie zmiany mogą nastąpić, aby uczynić to sprawowanie akceptowalnym dla innych Kościołów, które nie są dziś w pełnej komunii z Rzymem?

- Sposób sprawowania posługi Piotrowej z pewnością zmieniał się w czasie, w zależności od okoliczności historycznych i nowych wyzwań. Jednak dla wielu dialogów teologicznych zasady i modele komunii, które były honorowane w pierwszym tysiącleciu, pozostają paradygmatyczne dla przyszłego przywrócenia pełnej komunii. Pewne kryteria pierwszego tysiąclecia zostały zidentyfikowane jako punkty odniesienia i źródła inspiracji dla sprawowania powszechnie uznanej posługi jedności. Chociaż pierwsze tysiąclecie jest kluczowe, w wielu dialogach uznaje się, że nie należy go idealizować ani po prostu naśladować, ponieważ nie można ignorować rozwoju drugiego tysiąclecia, a także dlatego, że prymat na poziomie uniwersalnym powinien odpowiadać na dzisiejsze wyzwania. W każdym razie, odnowione sprawowanie prymatu musi być ostatecznie skoncentrowane na służbie, diakonii. Władza i służba są ze sobą ściśle powiązane.

- Czy można sobie wyobrazić wspólną formę sprawowania prymatu Piotra nad całym chrześcijaństwem w przyszłości, oddzieloną od jurysdykcji papieża nad Kościołem łacińskim?

- Rzeczywiście, niektóre dialogi ekumeniczne, na przykład ostatni dokument dialogu katolicko-prawosławnego z 2023 r., proponują wyraźniejsze rozróżnienie między różnymi obowiązkami biskupa Rzymu, w szczególności między tym, co można nazwać patriarchalnym urzędem papieża w Kościele zachodnim lub łacińskim, a jego prymacjalną służbą na rzecz jedności w komunii wszystkich Kościołów, zarówno zachodnich, jak i wschodnich. Ponadto podkreślają potrzebę odróżnienia patriarchalnej i prymacjalnej roli Biskupa Rzymu od jego funkcji głowy państwa. Nacisk na sprawowanie urzędu papieskiego w jego Kościele partykularnym, diecezji rzymskiej, który papież Franciszek szczególnie podkreślił, pomaga podkreślić jego urząd biskupi, który dzieli ze swoimi współbraćmi, biskupami.

- Dokument ten jest publikowany w czasie, gdy Kościół katolicki przechodzi przez proces synodalny skoncentrowany na synodalności. Jaki jest związek między synodalnością a prymatem?

- Większość odpowiedzi i dokumentów dialogu zgadza się co do współzależności prymatu i synodalności na wszystkich poziomach Kościoła: lokalnym, regionalnym, a także powszechnym. W związku z tym prymat musi być sprawowany w sposób synodalny, a synodalność wymaga prymatu. We wszystkich tych aspektach nasza dykasteria zorganizowała również konferencje, zatytułowane: "Słuchając Wschodu" i "Słuchając Zachodu", aby wysłuchać różnych tradycji chrześcijańskich w odniesieniu do synodalności i prymatu, a tym samym przyczynić się do procesu synodalnego.

- Decydującym krokiem w odniesieniu do prymatu była dogmatyzacja nieomylności Biskupa Rzymu, gdy przemawia ex cathedra i jego władzy jurysdykcyjnej nad Kościołem. Czy może nam Ksiądz Kardynał powiedzieć, czy i w jaki sposób możliwe jest nowe odczytanie i zrozumienie Soboru Watykańskiego I w świetle Soboru Watykańskiego II i kroków podjętych na drodze ekumenicznej?

- Z pewnością niektóre dialogi próbowały zinterpretować Sobór Watykański I w świetle jego kontekstu historycznego, jego celów i jego recepcji. Ponieważ definicje dogmatyczne Soboru były pod głębokim wpływem okoliczności historycznych, sugerują one, że Kościół katolicki powinien szukać nowych form wyrazu i nowego słownictwa, które pozostanie wierne pierwotnej intencji, integrując ją z eklezjologią komunii i dostosowując ją do obecnego kontekstu kulturowego i ekumenicznego. Mówimy zatem o "ponownym przyjęciu", a nawet "przeformułowaniu" nauczania Soboru Watykańskiego I.

- Jakie są kolejne kroki, aby kontynuować wspólną refleksję Kościołów na temat prymatu?

- To studium kończy się krótką propozycją Zgromadzenia Plenarnego Dykasterii, zatytułowaną: "W kierunku sprawowania prymatu w XXI wieku", która przedstawia główne propozycje różnych odpowiedzi i dialogów dotyczących odnowionego sprawowania posługi jedności Biskupa Rzymu. Nasza dykasteria pragnie przekazać tę propozycję wraz z dokumentem studyjnym różnym wspólnotom chrześcijańskim i poprosić je o opinię na ten temat. Mamy nadzieję, że w ten sposób będziemy mogli kontynuować dyskusję na temat sprawowania posługi jedności Biskupa Rzymu "we wzajemnym uznaniu".

tom


 

POLECANE
Niemcy: Wnuk Stauffenberga ostrzega przed zagrożeniami demokracji. Wymienia Trumpa, Orbana i PiS Wiadomości
Niemcy: Wnuk Stauffenberga ostrzega przed "zagrożeniami demokracji". Wymienia Trumpa, Orbana i PiS

Wnuk nazisty - Karl Graf Stauffenberg wskazał PiS, węgierski Fidesz i Donalda Trumpa jako anty-przykłady podejścia do podziału władzy.

Niemcy nie dotrzymują obietnic klimatycznych Wiadomości
Niemcy nie dotrzymują obietnic klimatycznych

Niemcy nie zawarły w budżecie pełnej kwoty obiecanej na walkę ze "zmianami klimatu".

Joe Biden zaatakował Donalda Trumpa polityka
Joe Biden zaatakował Donalda Trumpa

Amerykanie zobaczyli w czwartek tego samego Donalda Trumpa, którego odrzucili cztery lata temu; pokonam go przy urnie wyborczej - powiedział prezydent USA Joe Biden, komentując wystąpienie swojego rywala w ostatnim dniu konwencji wyborczej Partii Republikańskiej w Milwaukee.

Nie żyje trener wielkich skoczków narciarskich Wiadomości
Nie żyje trener wielkich skoczków narciarskich

Nie żyje Risto Pirttimäki, który był trenerem m.in. legendarnego Mattiego Nykänena.

Ojciec jednej z aresztowanych urzędniczek ujawnia nowe szokujące fakty polityka
Ojciec jednej z aresztowanych urzędniczek ujawnia nowe szokujące fakty

Ojciec aresztowanej urzędniczki Ministerstwa Sprawiedliwości przekazał szokujące doniesienia ws. warunków przetrzymywania jego córki.

Nie żyje polski turysta z ostatniej chwili
Nie żyje polski turysta

Odnaleziono ciało polskie turysty, który spadł z grani w słowackich Tatrach.

Krwawe protesty w Bangladeszu: 105 osób zginęło podczas starć protestujących z policją Wiadomości
Krwawe protesty w Bangladeszu: 105 osób zginęło podczas starć protestujących z policją

Do ogromnej fali brutalności doszło podczas protestów w Bangladeszu.

Mocne wsparcie dla Donalda Trumpa: zobacz występ legendy wrestlingu Hulka Hogana podczas wiecu polityka
Mocne wsparcie dla Donalda Trumpa: zobacz występ legendy wrestlingu Hulka Hogana podczas wiecu

Jestem tu dziś wieczorem, ponieważ chcę, aby świat wiedział, że Donald Trump jest prawdziwym amerykańskim bohaterem i jestem dumny, że mogę wspierać mojego bohatera, kolejnego prezydenta Stanów Zjednoczonych - powiedział legendarny wrestler Hulk Hogan.

Dziecko ofiarą rosyjskiego ataku z ostatniej chwili
Dziecko ofiarą rosyjskiego ataku

Wśród ofiar rosyjskiego ataku rakietowego na Mikołajów jest dziecko.

Tak niemiecka technologia trafia do objętej sankcjami Rosji Wiadomości
Tak niemiecka technologia trafia do objętej sankcjami Rosji

Towary wrażliwe w dalszym ciągu docierają z Niemiec do Rosji i są wykorzystywane w przemyśle zbrojeniowym.

REKLAMA

[wywiad] Kard. Koch: Prymat papieża jest posługą i jest sprawowany synodalnie

"Prymat musi być sprawowany synodalnie, a synodalność wymaga prymatu". Tak kardynał Kurt Koch, prefekt Dykasterii ds. Popierania Jedności Chrześcijan w wywiadzie dla Radia Watykańskiego (RW) i portalu Vatican News (VN) podsumowuje jeden z najważniejszych punktów ekumenicznego dokumentu zatytułowanego "Biskup Rzymu", który został opublikowany w czwartek 13 czerwca. Tekst, który podsumowuje rozwój dialogu ekumenicznego na temat prymatu i synodalności.
kard. Kurt Koch [wywiad] Kard. Koch: Prymat papieża jest posługą i jest sprawowany synodalnie
kard. Kurt Koch / wikimedia.commons CC-BY 4.0/Andreas Faessler - Own work

RW/VN: Eminencjo, czy mógłbyś najpierw wyjaśnić nam, o czym jest ten dokument, jak powstał i jaki jest jego cel?

Kard.Koch: Dokument ten, zatytułowany "Biskup Rzymu", jest tekstem studyjnym, który oferuje syntezę ostatnich wydarzeń ekumenicznych na temat prymatu i synodalności. Jego początki sięgają zaproszenia Jana Pawła II skierowanego do wszystkich chrześcijan w encyklice "Ut unum sint", aby "oczywiście wspólnie znaleźć" formy, w jakich urząd Biskupa Rzymu może "realizować posługę miłości, która jest uznawana przez innych".

Zaproszenie to było wielokrotnie potwierdzane przez papieża Benedykta XVI i papieża Franciszka. Dokument podsumowuje około trzydziestu odpowiedzi na to zaproszenie i około pięćdziesięciu tekstów z dialogów ekumenicznych na ten temat. W 2020 r. Dykasteria ds. Popierania Jedności Chrześcijan wykorzystała 25. rocznicę encykliki "Ut unum sint" jako okazję do podsumowania dyskusji. Zwołanie synodu na temat synodalności potwierdziło znaczenie tego projektu jako wkładu w ekumeniczny wymiar procesu synodalnego.

- Jakiej metodologii użyto do opracowania tego dokumentu?

- Dokument jest owocem prawdziwej pracy ekumenicznej i synodalnej. W jego przygotowanie zaangażowani byli nie tylko pracownicy Dykasterii, ale także jej członkowie i doradcy, którzy dyskutowali nad nim na dwóch zgromadzeniach plenarnych. We współpracy z Instytutem Studiów Ekumenicznych Angelicum konsultowano się z licznymi ekspertami katolickimi i uczonymi z różnych tradycji chrześcijańskich na Wschodzie i Zachodzie. Ostatecznie tekst został przesłany do różnych dykasterii Kurii Rzymskiej oraz do Sekretariatu Generalnego Synodu. W sumie wzięto pod uwagę ponad pięćdziesiąt wypowiedzi i komentarzy. Nasz dokument odnotowuje również najnowsze propozycje w procesie synodalnym.

- W encyklice "Ut unum sint" (1995) Jan Paweł II zadeklarował gotowość do dyskusji na temat form sprawowania prymatu Biskupa Rzymu. Jaką drogę pokonano w ciągu tych trzech dekad?

- Kwestia prymatu była w ostatnich dziesięcioleciach intensywnie dyskutowana w niemal wszystkich kontekstach ekumenicznych. Nasz dokument informuje o poczynionych postępach i podkreśla fakt, że dialogi teologiczne i reakcje na encyklikę świadczą o nowym i pozytywnym duchu ekumenicznym w dyskusji. Ten nowy klimat wskazuje na dobre relacje między wspólnotami chrześcijańskimi, na "odkryte na nowo braterstwo", o którym mówi "Ut unum sint". Można powiedzieć, że dialogi ekumeniczne okazały się odpowiednimi ramami do dyskusji na ten delikatny temat. W czasach, gdy wyniki zaangażowania ekumenicznego są często postrzegane jako skromne lub nieistotne, wyniki dialogów teologicznych pokazują wartość ich metodologii, tj. refleksji "oczywiście wspólnej".

- Czytając dokument, pierwszą rzeczą, która rzuca się w oczy, jest rosnący konsensus, który istnieje w różnych dialogach ekumenicznych na temat konieczności prymatu. Czy oznacza to, że rola biskupa Rzymu nie jest już postrzegana przez inne Kościoły chrześcijańskie jedynie jako przeszkoda na drodze do jedności?

- W 1967 roku Paweł VI stwierdził, że "papież [...] jest niewątpliwie największą przeszkodą na drodze do ekumenizmu". Jednak pięćdziesiąt lat później lektura dokumentów dialogu i odpowiedzi na "Ut unum sint" pokazuje, że kwestia prymatu dla całego Kościoła, a w szczególności urząd biskupa Rzymu, nie jest już postrzegana jedynie jako problem, ale raczej jako okazja do wspólnej refleksji nad naturą Kościoła i jego misją w świecie. Co więcej, w naszym zglobalizowanym świecie niewątpliwie rośnie świadomość potrzeby posługi jedności na poziomie powszechnym. Powstaje pytanie, w jaki sposób ta posługa, zdefiniowana przez Jana Pawła II jako "posługa miłości", ma być realizowana.

- Jak zmieniał się sposób sprawowania prymatu na przestrzeni dwóch tysiącleci historii Kościoła? I jakie zmiany mogą nastąpić, aby uczynić to sprawowanie akceptowalnym dla innych Kościołów, które nie są dziś w pełnej komunii z Rzymem?

- Sposób sprawowania posługi Piotrowej z pewnością zmieniał się w czasie, w zależności od okoliczności historycznych i nowych wyzwań. Jednak dla wielu dialogów teologicznych zasady i modele komunii, które były honorowane w pierwszym tysiącleciu, pozostają paradygmatyczne dla przyszłego przywrócenia pełnej komunii. Pewne kryteria pierwszego tysiąclecia zostały zidentyfikowane jako punkty odniesienia i źródła inspiracji dla sprawowania powszechnie uznanej posługi jedności. Chociaż pierwsze tysiąclecie jest kluczowe, w wielu dialogach uznaje się, że nie należy go idealizować ani po prostu naśladować, ponieważ nie można ignorować rozwoju drugiego tysiąclecia, a także dlatego, że prymat na poziomie uniwersalnym powinien odpowiadać na dzisiejsze wyzwania. W każdym razie, odnowione sprawowanie prymatu musi być ostatecznie skoncentrowane na służbie, diakonii. Władza i służba są ze sobą ściśle powiązane.

- Czy można sobie wyobrazić wspólną formę sprawowania prymatu Piotra nad całym chrześcijaństwem w przyszłości, oddzieloną od jurysdykcji papieża nad Kościołem łacińskim?

- Rzeczywiście, niektóre dialogi ekumeniczne, na przykład ostatni dokument dialogu katolicko-prawosławnego z 2023 r., proponują wyraźniejsze rozróżnienie między różnymi obowiązkami biskupa Rzymu, w szczególności między tym, co można nazwać patriarchalnym urzędem papieża w Kościele zachodnim lub łacińskim, a jego prymacjalną służbą na rzecz jedności w komunii wszystkich Kościołów, zarówno zachodnich, jak i wschodnich. Ponadto podkreślają potrzebę odróżnienia patriarchalnej i prymacjalnej roli Biskupa Rzymu od jego funkcji głowy państwa. Nacisk na sprawowanie urzędu papieskiego w jego Kościele partykularnym, diecezji rzymskiej, który papież Franciszek szczególnie podkreślił, pomaga podkreślić jego urząd biskupi, który dzieli ze swoimi współbraćmi, biskupami.

- Dokument ten jest publikowany w czasie, gdy Kościół katolicki przechodzi przez proces synodalny skoncentrowany na synodalności. Jaki jest związek między synodalnością a prymatem?

- Większość odpowiedzi i dokumentów dialogu zgadza się co do współzależności prymatu i synodalności na wszystkich poziomach Kościoła: lokalnym, regionalnym, a także powszechnym. W związku z tym prymat musi być sprawowany w sposób synodalny, a synodalność wymaga prymatu. We wszystkich tych aspektach nasza dykasteria zorganizowała również konferencje, zatytułowane: "Słuchając Wschodu" i "Słuchając Zachodu", aby wysłuchać różnych tradycji chrześcijańskich w odniesieniu do synodalności i prymatu, a tym samym przyczynić się do procesu synodalnego.

- Decydującym krokiem w odniesieniu do prymatu była dogmatyzacja nieomylności Biskupa Rzymu, gdy przemawia ex cathedra i jego władzy jurysdykcyjnej nad Kościołem. Czy może nam Ksiądz Kardynał powiedzieć, czy i w jaki sposób możliwe jest nowe odczytanie i zrozumienie Soboru Watykańskiego I w świetle Soboru Watykańskiego II i kroków podjętych na drodze ekumenicznej?

- Z pewnością niektóre dialogi próbowały zinterpretować Sobór Watykański I w świetle jego kontekstu historycznego, jego celów i jego recepcji. Ponieważ definicje dogmatyczne Soboru były pod głębokim wpływem okoliczności historycznych, sugerują one, że Kościół katolicki powinien szukać nowych form wyrazu i nowego słownictwa, które pozostanie wierne pierwotnej intencji, integrując ją z eklezjologią komunii i dostosowując ją do obecnego kontekstu kulturowego i ekumenicznego. Mówimy zatem o "ponownym przyjęciu", a nawet "przeformułowaniu" nauczania Soboru Watykańskiego I.

- Jakie są kolejne kroki, aby kontynuować wspólną refleksję Kościołów na temat prymatu?

- To studium kończy się krótką propozycją Zgromadzenia Plenarnego Dykasterii, zatytułowaną: "W kierunku sprawowania prymatu w XXI wieku", która przedstawia główne propozycje różnych odpowiedzi i dialogów dotyczących odnowionego sprawowania posługi jedności Biskupa Rzymu. Nasza dykasteria pragnie przekazać tę propozycję wraz z dokumentem studyjnym różnym wspólnotom chrześcijańskim i poprosić je o opinię na ten temat. Mamy nadzieję, że w ten sposób będziemy mogli kontynuować dyskusję na temat sprawowania posługi jedności Biskupa Rzymu "we wzajemnym uznaniu".

tom



 

Polecane
Emerytury
Stażowe