Tadeusz Płużański: Zapomniani bracia marszałka Piłsudskiego

26.12.2024 12:22

21 grudnia 1950 r. na zawał serca w szpitalu polskim w Penley w Walii zmarł Jan Piłsudski, młodszy brat marszałka Polski. Naczelnik państwa Józef Piłsudski miał jeszcze trzech braci. Wszyscy byli synami Józefa Wincentego i Marii z Billewiczów.

Jan Piłsudski urodził się 15 stycznia 1876 r. w Wilnie.

Jan Piłsudski

Z Uniwersytetu Moskiewskiego został usunięty za udział w polskiej organizacji młodzieżowej. Studia prawnicze kontynuował na uniwersytecie w Kazaniu. W latach 1909-1915 był buchalterem Zarządu Miasta Wilna. W Wielkiej Brytanii uzyskał pożyczkę na budowę miejskich wodociągów i kanalizacji. W 1918 r. należał do Tymczasowej Komisji Rządzącej w Wilnie.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Jan Piłsudski pracował w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej w Warszawie. Od 1920 r., znowu w Wilnie, był sędzią Sądu Okręgowego, potem Sądu Apelacyjnego, a dwa lata później posłem na Sejm Litwy Środkowej. W 1928 r. został wybrany do Sejmu krajowego z listy BBWR, a w marcu 1930 r. desygnowany na premiera, jednak szybko z funkcji zrezygnował. Przez następne dwa lata był najpierw wicemarszałkiem Sejmu, a następnie ministrem skarbu. W latach 1932-1937 był wiceprezesem Banku Polskiego. 17 września 1939 r. Jan Piłsudski został aresztowany w Wilnie przez NKWD i wywieziony na moskiewską Łubiankę. Zwolniony w wyniku układu Sikorski - Majski przedostał się do Wielkiej Brytanii. Zmarł 21 grudnia 1950 r. na zawał serca w szpitalu polskim w Penley i został pochowany na cmentarzu w Wrexham w Walii. Jego symboliczny grób znajduje się na Starych Powązkach w Warszawie.

Adam Piłsudski

Starszy od Jana o siedem lat był Adam Piłsudski - urodzony 25 września 1869 r. w Zułowie. Do 1900 r. przebywał w majątku rodzinnym Tenenie na Żmudzi. Potem zatrudnił się w wileńskim magistracie, by ostatecznie zostać - tak jak brat Jan - buchalterem Zarządu Miasta Wilna. Pełnił także szereg funkcji w organizacjach gospodarczych. Po przejściu na emeryturę w 1932 r. został mianowany delegatem finansowym rządu w wileńskim magistracie. Od października 1934 r. był wiceprezydentem Wilna. Kilka miesięcy przed śmiercią został senatorem RP. Zmarł 16 grudnia 1935 r. w Warszawie i został pochowany na wileńskiej Rossie. Jego symboliczny grób - tak jak brata Jana - znajduje się na Starych Powązkach.

I jeszcze dwa lata młodszy od Adama Kazimierz Gabriel Piłsudski - urodzony 5 kwietnia 1871 r. w Zułowie. W II Rzeczpospolitej pracował w bankowości, później w Najwyższej Izbie Kontroli w Warszawie. Ale oprócz tej urzędniczej kariery miał pasję - szachy. Działał w Polskim Związku Szachowym, będąc nawet w latach 30. delegatem Polski w Międzynarodowej Federacji Szachowej. Po agresji ZSRS na Polskę został aresztowany - tak jak brat Jan - w Wilnie przez NKWD. Razem przeszli przez moskiewską Łubiankę i Butyrki. Kazimierz Gabriel Piłsudski zmarł 19 grudnia 1941 r. w Bucharze w Uzbekistanie.

Najstarszym bratem Józefa Piłsudskiego był Bronisław urodzony w 1866 r. w Zułowie, polski zesłaniec i antropolog kultury. 14 grudnia 2022 r. w wieku 70 lat zmarł w Japonii wnuk Bronisława - Kazuyasu Kimura.

CZYTAJ TAKŻE: