Co musisz wiedzieć?

• Po brexicie współpraca handlowo-ekonomiczna między Unią Europejską (UE) a Wielką Brytanią regulowana jest przez umowę podpisaną 30 grudnia 2020 roku.
• W 2024 r. handel Wielkiej Brytanii z USA rósł około dziesięciokrotnie szybciej niż handel z UE.
• Wielka Brytania handel z USA traktuje priorytetowo

Współpraca handlowo-ekonomiczna między Unią Europejską (UE) a Wielką Brytanią regulowana jest przez umowę podpisaną 30 grudnia 2020 roku. Umowa ta określa wzajemny dostęp do rynków zbytu, przewiduje bezcłowy i bezkontyngentowy handel wszystkimi towarami oraz określa zasady dotyczące usług inwestycyjnych. Ponadto UE i Wielka Brytania uzgodniły się rozwiązania preferencyjne w kilku sektorach. Ponadto Irlandia Północna jest traktowana jako część rynku wewnętrznego UE na mocy protokołu w sprawie Irlandii Północnej do umowy o wystąpieniu. Dostawy towarów do Irlandii Północnej uznaje się za dostawy wewnątrzwspólnotowe bez zgłoszenia celnego, natomiast dla Wielkiej Brytanii (z wyłączeniem Irlandii Północnej) obowiązują formalności celne jak dla kraju trzeciego.

Sytuacja Zjednoczonego Królestwa (UK) po Brexicie

W analizie EPRS dominuje obraz trudnej sytuacji ekonomicznej Wielkiej Brytanii po brexicie. Analitycy wskazują na to, że wymiana handlowa Wielkiej Brytanii z innymi państwami nie odbudował się od czasu pandemii COVID-19. Handel towarami między UE a resztą świata wzrósł o 51,8 % w latach 2016–2024, podczas gdy handel towarami między UE a Wielką Brytanią w tym samym okresie wzrosły jedynie o 1,7%.

W 2024 r. handel Wielkiej Brytanii z USA rósł około dziesięciokrotnie szybciej niż handel z UE, co wskazuje na zwiększone starania UK na rynkach pozaeuropejskich po brexicie. W odróżnieniu do EU w relacjach handlowych z USA dominuje sektor usługowy, zwłaszcza usługi finansowe, badania i rozwój, usługi prawne i informatyczne, pozostaje odporny i stanowi główny filar handlu ze Stanami Zjednoczonymi.

Według danych Brytyjskiej Izby Handlowej UE jest jednak nadal najważniejszym partnerem handlowym Wielkiej Brytanii na całym świecie. Aż 42% brytyjskiego eksportu i 52% importu to wymiana z EU. Z drugiej strony udział Wielkiej Brytanii w całkowitym handlu towarami UE konsekwentnie utrzymuje się na trzecim miejscu, po Stanach Zjednoczonych i Chinach.

W latach 2023 i 2024 największym partnerem handlowym Wielkiej Brytanii w gronie członków UE były Niemcy. W następnej kolejnosci stały Niderlandy, Francja, Irlandia, Belgia, Włochy, Hiszpania, Polska, Szwecja i Republika Czeska. Mimo Brexitu Niemcy są i były niezmiennie zarówno największym unijnym importerem towarów z, jak i największym eksporterem towarów do Wielkiej Brytanii.

Przekierowanie handlu na inne rynki?

Brexit skłonił Wielką Brytanię do priorytetowego potraktowania handlu z USA. Według badania przeprowadzonego przez London School of Economics, 16 400 brytyjskich firm zaprzestało handlu z UE, zwiększając zależność od alternatywnych rynków, takich jak Stany Zjednoczone. Podczas gdy Stany Zjednoczone odnotowały solidny wzrost PKB na poziomie 2,8% w 2024 roku, wzrost gospodarczy w Wielkiej Brytanii ma wynieść tylko 1,5% w br., co może zmienić dynamikę handlu na korzyść USA i niekorzyść UK. Wielka Brytania eksportuje także do Azji na dużą skalę usługi usługi finansowe i informatyczne oraz wysokiej jakości towary przemysłowe, natomiast importuje elektronikę, tekstylia i towary konsumpcyjne. Chiny pozostają wiodącym importerem dla Wielkiej Brytanii, po USA i Niemczech. Ale problemy gospodarcze Chin takie jak słaby rynek nieruchomości, stłumione wydatki konsumpcyjne spowalniają potencjał wzrostu wymiany handlowej z UK. Ponadto amerykańskie cła za prezydentury Trumpa mogłyby zakłócić globalne łańcuchy dostaw, co pośrednio wpłynęłoby na brytyjski eksport do Azji.

[Aleksandra Fedorska jest dziennikarką Tysol.pl, oraz licznych polskich i niemieckich mediów]