40 rocznica powstania Związku Młodzieży Demokratycznej

Dziś przypada 40 rocznica powstania Związku Młodzieży Demokratycznej, organizacji młodzieżowej związanej ze Stronnictwem Demokratycznym.

21 lutego. Dziś przypada 40 rocznica powstania Związku Młodzieży Demokratycznej, organizacji młodzieżowej związanej ze Stronnictwem Demokratycznym. ZMD z 1981 r. był trzecią próbą stworzenia organizacji młodzieżowej przy ugrupowaniu, które przez komunistycznego hegemona przewidziane było do stopniowej likwidacji, tak, jak środowiska prywatnej inicjatywy gospodarczej (czytaj cechy rzemieślnicze), a więc pojawienie się jakichkolwiek struktur młodzieżowych stanowiło zagrożenie ideowe dla PZPR.

Tym razem organizacja była tworzona na zasadzie zjednoczenia różnych inicjatyw lokalnych powstających na przełomie lat 1980 – 81 w różnych ośrodkach, np. Związek Młodych Demokratów w Łodzi (nawiązujący nazwą do podobnej organizacji działającej w latach 1956 – 57 i zdelegalizowanej przez komunistów, Akademicki Klub Demokratyczny w Krakowie, czy Związek Młodzieży Demokratycznej w Warszawie. Spotkanie założycielskie odbywało się właśnie 21 lutego w Krakowie i tam przewidywano siedzibę jego centrali, co pozwalało na uniknięcie bezpośrednich nacisków politycznych ze strony kierownictwa Stronnictwa Demokratycznego. Okazało się bowiem, że w kierownictwie ugrupowania afiliującego byli zarówno zwolennicy młodzieżowej organizacji, jak i jej zdecydowani przeciwnicy.

Już w pierwszych dniach istnienia ZMD dużo emocji wywołał fakt poinformowaniu o powstaniu Związku przez Radio Wolna Europa oraz zapis w Deklaracji założycielskiej, że członkami ZMD mogą być młodzi ludzie bezpartyjni lub należący do Stronnictwa Demokratycznego, co uniemożliwiało formalne wprowadzenie do organizacji członków PZPR.

Ostatecznie patronat nad ZMD przyjęło Stronnictwo Demokratyczne dopiero na swym kongresie, który obradował w marcu 1981 r., choć jeszcze na salę obrad kongresu ulotki na temat ZMD członkowie związku przemycali z zachowaniem konspiracji. Młoda organizacja nawiązała współpracę z innymi organizacjami młodzieżowymi, szczególnie tymi powstałymi na fali wolności solidarnościowej, jak NZS czy Związek Młodzieży Wiejskiej, włączał się też w lokalne akcje protestacyjne nie tylko w środowisku akademickim, ale także robotniczym. Być może dlatego po wprowadzeniu stanu wojennego był też pierwszą organizacją młodzieżową, która została zdelegalizowana. Co prawda jej kierownictwo dostało propozycję czasowego odwieszenia w celu zebrania władz statutowych i wydania oświadczenia popierającego WRON i stan wojenny, ale odmowa takiego aktu sprawiła, że prezydent miasta Krakowa wykreślił związek z rejestru organizacji społecznych.

Adam Zyzman


 

POLECANE
Prognoza IMGW: Intensywne opady śniegu i mróz –20°C z ostatniej chwili
Prognoza IMGW: Intensywne opady śniegu i mróz –20°C

W najbliższym czasie Polskę czekają trudne warunki pogodowe. Z prognozy IMGW wynika, że część kraju czekają intensywne opady śniegu i wyjątkowo silny mróz, szczególnie w nocy. Wydano ostrzeżenia I stopnia.

Dorota Kania ujawnia resortową przeszłość rodziny Gizeli Jagielskiej pilne
Dorota Kania ujawnia resortową przeszłość rodziny Gizeli Jagielskiej

Nazwisko Gizeli Jagielskiej stało się głośne w całej Polsce po sprawie aborcji przeprowadzonej u matki w 9. miesiącu ciąży. Według informacji Doroty Kani przekazanych na podstawie analizy archiwów, jej dziadek, Mojżesz Jakubowicz, miał być aktywnie zaangażowany w struktury komunistycznego aparatu władzy.

Afera finansowa w Trójmieście. Prokuratura stawia pierwsze zarzuty z ostatniej chwili
Afera finansowa w Trójmieście. Prokuratura stawia pierwsze zarzuty

Miliony złotych stracili inwestorzy, którzy zaufali znanym nazwiskom i obietnicom wysokich zysków. Prokuratura potwierdza pierwsze zarzuty wobec członków władz spółki określanej jako „Amber Gold dla bogatych”.

Chaos w Iranie. Wygnany szach Reza Pahlawi zwrócił się do irańskich sił bezpieczeństwa z ostatniej chwili
Chaos w Iranie. Wygnany szach Reza Pahlawi zwrócił się do irańskich sił bezpieczeństwa

– W tych decydujących momentach oczekuję, że powrócicie do ojczyzny i użyjecie swojej broni nie po to, by strzelać do ludzi, ale by ich chronić. Czyniąc to, nie tylko wypełnicie swój narodowy obowiązek; będziecie także chronić swoją przyszłość i przyszłość swoich rodzin – mówi w nagraniu opublikowanym w mediach społecznościowych Reza Pahlawi, syn ostatniego szacha i jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci irańskiej opozycji na emigracji. W Iranie wybuchły wielkie protesty przeciwko władzom. 

„Uważajcie na KGHM”. Na światowych rynkach zabraknie miedzi pilne
„Uważajcie na KGHM”. Na światowych rynkach zabraknie miedzi

Notowania miedzi osiągnęły w ubiegłym roku historyczne maksima, a analitycy ostrzegają, że to nie koniec. Deficyt podaży, obawy o cła i rosnący popyt ze strony energetyki oraz sektora AI mają utrzymać wzrostowy trend także w 2026 roku.

Ważny komunikat dla mieszkańców Gdańska z ostatniej chwili
Ważny komunikat dla mieszkańców Gdańska

Mieszkańcy Gdańska muszą przygotować się na czasowe zmiany nad morzem. Już w styczniu ruszą prace, które sprawią, że plaża w Górkach Zachodnich wyraźnie się poszerzy, ale na kilka tygodni nie będzie można z niej korzystać.

Pościg na Atlantyku. Rosja wysyła okręty wojenne w odpowiedzi na działania USA z ostatniej chwili
Pościg na Atlantyku. Rosja wysyła okręty wojenne w odpowiedzi na działania USA

Rosja wysłała okręt podwodny i jednostki wojenne, by osłaniały tankowiec ścigany przez amerykańską Straż Przybrzeżną. Według mediów to bezprecedensowy ruch, który zwiększa ryzyko eskalacji między Waszyngtonem a Moskwą.

Wiadomości
Nauka francuskiego od zera – jak zaplanować pierwsze miesiące?

Francuski uznaje się za jeden z trudniejszych języków. Tak naprawdę jednak większość zaawansowanych kwestii pojawia się dopiero na późniejszym etapie. Początkowe problemy może sprawiać jedynie wymowa. Sprawdź, co jeszcze warto wiedzieć o nauce języka oraz jak ją odpowiednio zaplanować.

MEN pracuje nad przepisami dot. wyglądu uczniów. Ma obowiązywać „wolność i brak dyskryminacji” pilne
MEN pracuje nad przepisami dot. wyglądu uczniów. Ma obowiązywać „wolność i brak dyskryminacji”

Resort edukacji szykuje zmiany, które mają ograniczyć wpływ szkół na wygląd uczniów. Ministerstwo mówi o wolności i braku dyskryminacji, krytycy widzą kolejną ideologiczną ingerencję w funkcjonowanie placówek.

Wiadomości
Jak mądrze urządzić salon bez względu na wielkość mieszkania?

Salon jest przestrzenią wielofunkcyjną. To miejsce, w którym można odpocząć, spotkać się ze znajomymi i miło spędzać czas. Bez względu na to, czy znajduje się w kawalerce, czy w dużym domu, urządzenie salonu powinno opierać się na świadomych decyzjach. Dowiedz się, jak mądrze go zaaranżować – niezależnie od wielkości mieszkania.

REKLAMA

40 rocznica powstania Związku Młodzieży Demokratycznej

Dziś przypada 40 rocznica powstania Związku Młodzieży Demokratycznej, organizacji młodzieżowej związanej ze Stronnictwem Demokratycznym.

21 lutego. Dziś przypada 40 rocznica powstania Związku Młodzieży Demokratycznej, organizacji młodzieżowej związanej ze Stronnictwem Demokratycznym. ZMD z 1981 r. był trzecią próbą stworzenia organizacji młodzieżowej przy ugrupowaniu, które przez komunistycznego hegemona przewidziane było do stopniowej likwidacji, tak, jak środowiska prywatnej inicjatywy gospodarczej (czytaj cechy rzemieślnicze), a więc pojawienie się jakichkolwiek struktur młodzieżowych stanowiło zagrożenie ideowe dla PZPR.

Tym razem organizacja była tworzona na zasadzie zjednoczenia różnych inicjatyw lokalnych powstających na przełomie lat 1980 – 81 w różnych ośrodkach, np. Związek Młodych Demokratów w Łodzi (nawiązujący nazwą do podobnej organizacji działającej w latach 1956 – 57 i zdelegalizowanej przez komunistów, Akademicki Klub Demokratyczny w Krakowie, czy Związek Młodzieży Demokratycznej w Warszawie. Spotkanie założycielskie odbywało się właśnie 21 lutego w Krakowie i tam przewidywano siedzibę jego centrali, co pozwalało na uniknięcie bezpośrednich nacisków politycznych ze strony kierownictwa Stronnictwa Demokratycznego. Okazało się bowiem, że w kierownictwie ugrupowania afiliującego byli zarówno zwolennicy młodzieżowej organizacji, jak i jej zdecydowani przeciwnicy.

Już w pierwszych dniach istnienia ZMD dużo emocji wywołał fakt poinformowaniu o powstaniu Związku przez Radio Wolna Europa oraz zapis w Deklaracji założycielskiej, że członkami ZMD mogą być młodzi ludzie bezpartyjni lub należący do Stronnictwa Demokratycznego, co uniemożliwiało formalne wprowadzenie do organizacji członków PZPR.

Ostatecznie patronat nad ZMD przyjęło Stronnictwo Demokratyczne dopiero na swym kongresie, który obradował w marcu 1981 r., choć jeszcze na salę obrad kongresu ulotki na temat ZMD członkowie związku przemycali z zachowaniem konspiracji. Młoda organizacja nawiązała współpracę z innymi organizacjami młodzieżowymi, szczególnie tymi powstałymi na fali wolności solidarnościowej, jak NZS czy Związek Młodzieży Wiejskiej, włączał się też w lokalne akcje protestacyjne nie tylko w środowisku akademickim, ale także robotniczym. Być może dlatego po wprowadzeniu stanu wojennego był też pierwszą organizacją młodzieżową, która została zdelegalizowana. Co prawda jej kierownictwo dostało propozycję czasowego odwieszenia w celu zebrania władz statutowych i wydania oświadczenia popierającego WRON i stan wojenny, ale odmowa takiego aktu sprawiła, że prezydent miasta Krakowa wykreślił związek z rejestru organizacji społecznych.

Adam Zyzman



 

Polecane