Przed rozpoczęciem uroczystości przy tablicy na grobie matki działacza jasielskiej „Solidarności” Jerzego Polaka zebrali się jego najbliżsi.

Wśród obecnych była jego córka Aleksandra Polak–Jackson oraz siostry Irena Florczyk i Maria Kalita z rodzinami. Złożono kwiaty, zapalono znicze i odmówiono modlitwę w intencji zmarłego, wszystkich bohaterów „Solidarności” i Ojczyzny.

Spotkanie odbyło się w Sali Zespołu Szkół nr 4 w Jaśle, gdzie w trakcie uroczystości została otwarta i poświęcona Izba Pamięci NSZZ „Solidarność” im. Jerzego Polaka.

Uroczystości rozpoczął Starosta Jasielski Adam Pawluś, który przedstawił zaproszonych gości i podziękował wszystkim zaangażowanym w realizację tego przedsięwzięcia.

- Stowarzyszenie Solidarni w Jaśle jest inicjatorem przedsięwzięcia, jakim jest Izba Pamięci im. Jerzego Polaka. (…) Cieszę się, że po wielu próbach udało się utworzyć w Jaśle miejsce, gdzie zgromadzone zostaną pamiątki związane z powstaniem i działaniem tego ruchu. Miejsce to jest poświęcone wydarzeniom, dzięki którym w Jaśle i w powiecie jasielskim zakończył się PRL. – mówił Starosta

- Jestem dumny, że spotykamy się dzisiaj, aby uroczyście otworzyć to miejsce, bowiem dzięki wielkiemu sercu i pracy udało się ocalić od zapomnienia jakże ważną cześć polskiej drogi do wolności. Cieszy mnie również fakt, że miejsce to zostało nazwane imieniem naszego kolegi Jerzego Polaka – działacza „Solidarności”, który niedawno od nas odszedł. Mimo, że od 1988 roku mieszkał w USA sercem był z nami angażując się w życie Polski i Polonii. W strukturach jasielskiej, podziemnej „Solidarności” zajmował się dokumentacją fotograficzną podejmowanych działań. Kierował podziemną pracownią fotograficzną, która znajdowała się w podziemiach Kołtakówki.

Podczas spotkania głos zabrała córka Jerzego Polaka, Aleksandra Polak–Jackson.

- W imieniu własnym, swojej mamy, siostry i brata pragnę podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do upamiętnienia mojego taty w ten szczególny sposób. Dziękuję pomysłodawcy tego spotkania Panu Rozenbeigerowi oraz członkom Stowarzyszenia Solidarni w Jaśle.

Pani Aleksandra podkreśliła, że Polska była dla jej ojca pierwszą ojczyzną i zawsze interesowało go to, co dzieje się w jego rodzinnym mieście Jaśle. Starał się utrwalać pamięć o „Solidarności” organizując w Stanach Zjednoczonych liczne wystawy, w tym jedną wspólnie z nią na Uniwersytecie w Bostonie.

Sprawy Polski nigdy nie były mu obce. Podczas wizyty prezydenta Andrzeja Dudy w USA był w grupie przedstawicieli amerykańskiej Polonii, która go powitała.  Towarzyszył mu również podczas spotkań wyborczych w Warszawie.

Opisywała jak emocjonalnie przeżywał każdą wizytę u swoich licznych przyjaciół w Polsce i jak bardzo był szczęśliwy, kiedy odebrał z polskiego konsulatu Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Chciał, żeby na tablicy na grobie, w którym pochowana jest jego ukochana mama była o nim wzmianka. Zależało mu na słowach Syn Narodu Polskiego i jego wola została spełniona.

Następnie Prezes Zarządu Stowarzyszenia Solidarni w Jaśle Kazimierz Rozenbeiger przedstawił krótko eksponaty znajdujące się w Izbie Pamięci i podziękował tym, którzy przyczynili się do jej powstania, oraz odczytał fragmenty listu, nadesłanego w 2018 r. przez śp. Jerzego Polaka, które do tej pory pozostają aktualne.

Bardzo mnie cieszy, że obecny rząd realizuje tę socjalną część programu pierwszej „Solidarności”. Tej czarno-białej, jak na moich zdjęciach z lat 80-tych. Moim przesłaniem, jako fotografa „Solidarności” było ocalić od zapomnienia jak największą ilość ludzi i zdarzeń mających związek ze społecznym i solidarnościowym ruchem oporu przed totalitarnym, prosowieckim władzom komunistycznym. Wiedziałem wtedy i dzisiaj z perspektywy czasu zauważam, że nasza sytuacja polityczna i nasz los zależy przede wszystkim od nas. Od milionów, którzy swoją masą, liczebnością i siłą, wiarą mogą wprowadzać dużo dobrych zmian. To my, zwykli ludzie swoim działaniem i siłą wiary zwyciężyliśmy zło, jakim był totalitarny system (…). To miliony ludzi są bohaterami tamtych czasów.

Zastępca Przewodniczącego Komisji Krajowej i przewodniczącego Zarządu Regionu Podkarpacie NSZZ „Solidarność” Tadeusz Majchrowicz przypomniał ogromną rolę Kościoła w kształtowaniu się ruchu „Solidarności”.

Senator RP Alicja Zając opowiedziała o swoich wspomnieniach związanych z śp. Jerzym Polakiem.

Jako ostatnia głos zabrała Poseł na Sejm RP Maria Kurowska, która podzieliła się swoimi wspomnieniami z okresu Solidarności.

Po zakończeniu spotkania odbyło się uroczyste poświęcenie Izby Pamięci im. Jerzego Polaka, po którym uczestnicy udali się na mszę w kościele Św. Stanisława BM w Jaśle.

W kościele pw. św. Stanisława BM, niegdyś bastionie podziemnej „S”, koncelebrowanej mszy św. przewodniczył ks. Piotr Steczkowski, kanclerz Kurii Diecezjalnej w Rzeszowie. Homilię wygłosił ks. Stanisław Marczak, były kapelan jasielskiej „S”.

o mszy złożono kwiaty przed tablicą upamiętniającą ks. Jerzego Popiełuszkę. Pochyliły się sztandary „S”, Huty Szkła, Zakładu Gazowniczego i Gamratu. Uroczystość zakończyła się odśpiewaniem hymnu państwowego i pieśni „Ojczyzno ma”.

Po złożeniu kwiatów ponownie zabrał głos Tadeusz Majchrowicz, który w imieniu swoim i NSZZ „Solidarność” podziękował wszystkim za wspólną modlitwę.

Zwrócił uwagę, że w tym roku przypada nie tylko 41. rocznica podpisania porozumień sierpniowych, ale również 40. rocznica ukazania się tygodnika „Solidarność”.

– Moje pokolenie pamięta jak do kiosku ustawiały się kolejki, żeby móc poczytać tego prawdziwego słowa, tego słowa prawdy. Kolejny raz został nadany tytuł Człowieka Roku Tygodnika Solidarność. W tym roku tym bohaterem był Andrzej Rozpłochowski, legendarny lider Solidarności, który był skazany na emigrację i wiele lat spędził w Stanach Zjednoczonych. Teraz kiedy wrócił do Polski doczekał się tego momentu, że został uhonorowany tym tytułem.

Przypomniał także o 40. Rocznicy pierwszego Krajowego Zjazdu Delegatów „Solidarności”. Tadeusz Majchrowicz podkreślił, że gdyby nie „Solidarność” nie było by samorządu terytorialnego, w takiej formie w jakiej teraz funkcjonuje. Wyraził przy tym żal, że samorząd który odrodził się dzięki Solidarności zapomina o jej ludziach.

Tadeusz Majchrowicz podkreślił, że „Solidarność”: była, jest i będzie jeszcze długo potrzebna. Na koniec raz jeszcze podziękował wszystkim za kwiaty, modlitwę i za inicjatywę otwarcia Izby Pamięci im. Jerzego Polaka.

JERZY POLAK

Urodził się 6.01.1953 r. w Jaśle – Sobniowie. Po ukończeniu Szkoły Podstawowej Nr 3 w Jaśle uczęszczał do Zespołu Szkół Mechanicznych w Krośnie, gdzie zdał egzamin maturalny. Po studiach technicznych na Politechnice Rzeszowskiej rozpoczął pracę w Hucie Szkła w Jaśle, gdzie pracował do sierpnia 1980 r. Wskutek działań kierownictwa zakładu został przeniesiony do pracy (od 1 września 1980 r.) w Ośrodku Badawczo – Rozwojowym „Gamrat – Erg” w Jaśle. Tu był współzałożycielem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”.

Po wprowadzeniu stanu wojennego 14.12.1981 był współorganizatorem strajku w swoim zakładzie, za co został dyscyplinarnie zwolniony z pracy. Był aktywnym działaczem struktur podziemnych w Jaśle. Współorganizował druk oraz kolportaż niezależnych wydawnictw. Będąc z zamiłowania fotografem, przygotowywał materiały wykorzystywane do drukowania wydawanych w Jaśle biuletynów związkowych i innych druków (ulotki, kalendarze, druki okolicznościowe). 19 marca 1983 r. został aresztowany i skazany za działalność podziemną. Na mocy amnestii opuścił więzienie w czerwcu 1983 r. Uczestniczył w przygotowaniu do emisji audycji radiowej „Radia Solidarność” nadanej 7.09.1984 r. w Jaśle (Jego pomysłem i montażem był podkład muzyczny audycji oparty na melodii pieśni „Warszawianka”). W tym okresie, jako zwolniony dyscyplinarnie, nie mógł znaleźć stałego zatrudnienia.

Nie widząc możliwości ułożenia sobie życia w Polsce rozpoczął starania o wyjazd do USA. Wielokrotnie odmawiano mu paszportu. Dopiero 1988 r. władze zgodziły się na Jego wyjazd do NRF, skąd udał się z rodziną (żoną Jolantą i półroczną córką Klaudią) do Stanów Zjednoczonych. Tam nieprzerwanie interesował się sprawami  polskimi aktywnie uczestnicząc w życiu Polonii. Od kilku lat był przewodniczącym Klubu Gazety Polskiej w Stamford. Posiadał dużą kolekcję zdjęć obrazujących życie Jasła w latach 70. i 80. ub. wieku, w tym wiele związanych z działaniami NSZZ „Solidarność” w naszym mieście. Wykorzystał je do przygotowania, wspólnie z córką Aleksandrą, wystawy „Jerzy and Olenka Polak Collection” na Uniwersytecie Harvarda w Bostonie oraz w Elms College (Chicope, Massachusetts).

W 2018 r. Jego zdjęcia, tematycznie związane z „Solidarnością” i ks. Stanisławem Kołtakiem, posłużyły do zorganizowania wystawy w I Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Jaśle, która następnie była prezentowana w kilku jasielskich szkołach ponadgimnazjalnych, gdzie cieszyła się dużym zainteresowaniem uczniów i nauczycieli. Wraz z żoną Jolantą pomagał wielu rodakom, którzy zdecydowali się wyjechać „za Ocean”. Druga wystawa Jego zdjęć została zorganizowana przy I Liceum Ogólnokształcącym w Jaśle w sierpniu 2020 r. w 40. rocznicę powstania NSZZ „Solidarność”.

We wrześniu 2019 r. przybył do Jasła na odsłonięcie pomnika Żołnierzy Wyklętych, a w lutym następnego roku uczestniczył w konwencji Prawa i Sprawiedliwości inaugurującej kampanię wyborczą Prezydenta Andrzeja Dudy oraz w Zjeździe Klubów „Gazety Polskiej” w Warszawie. W grudniu 2020 r. został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Zmarł 15.05.2021 r. w USA i tam został pochowany.