Ekspert w brytyjskich mediach: „Polska domagając się reparacji, może uzyskać coś nawet cenniejszego”

„Polska domaga się od Niemiec reparacji wojennych, ale może uzyskać wzmocnienie swojej pozycji wobec Brukseli, co długofalowo będzie nawet cenniejsze” – pisze w środę na portalu brytyjskiego tygodnika „The Spectator” Andrew Tettenborn, profesor prawa z Uniwersytetu w Swansea.
Podpalenie domu w Warszawie Ekspert w brytyjskich mediach: „Polska domagając się reparacji, może uzyskać coś nawet cenniejszego”
Podpalenie domu w Warszawie / Wikimedia Commons / Bundesarchiv, Bild 146-1996-057-10A / Schremmer / CC-BY-SA 3.0

Tettenborn zauważa, że w ciągu kilku tygodni od czasu, gdy minister spraw zagranicznych Zbigniew Rau formalnie wręczył notę z żądaniem, by Niemcy zapłaciły 1,3 biliona euro odszkodowania za szkody wyrządzone państwu polskiemu w czasie II wojny światowej, sprawa wyraźnie nabrała tempa.

Jak wskazuje, pod względem ściśle prawnym polskie roszczenia są mniej niepodważalne niż się wydaje, bo nie dość, że istnieje poważany, choć kontrowersyjny argument o przedawnieniu, a Polska nie tylko w 1953 roku zgodziła się zrezygnować z roszczeń, ale też w 2004 roku mówiła, iż nie widzi tematu, to jeszcze nie ma żadnego sądu, do którego można byłoby w oczywisty sposób skierować tę sprawę. "Ale kwestie prawne nie mają chyba aż tak wielkiego znaczenia. To jest przede wszystkim polityka, i to wysoka polityka" - podkreśla Tettenborn.

Polska - Niemcy - UE

Zaznacza, że choć faktycznie niektóre z poczynań polskiego rządu w kwestii reparacji są obliczone na użytek wewnętrzny, zwłaszcza w kontekście przyszłorocznych wyborów do parlamentu, to jest w tym coś więcej. "Najnowsze żądania Polski wobec Niemiec odzwierciedlają fakt, że - podobnie jak w przypadku kilku innych byłych satelitów ZSRR - od dawna osłabł jej entuzjazm w stosunku do starszych członków UE, których agresywny liberalizm społeczny, ekspansywne poglądy na temat uprawnień UE i wrogość wobec postrzeganego nacjonalizmu źle komponują się z jej własną konserwatywną mentalnością" - pisze autor.

Wskazuje, że dziś stosunki polsko-niemieckie nie są dobre z kilku powodów. "Polska jest prawdopodobnie najbardziej jastrzębim państwem członkowskim UE w sprawie Ukrainy: jej rząd uważa Niemcy Olafa Scholza za bogatego, ale obojętnego wstecznika, bardziej zainteresowanego spokojnym życiem i utrzymaniem komfortu ludzi w Berlinie i Bielefeld niż pomocą Wołodymyrowi Zełenskiemu w odparciu Putina" - zauważa Tettenborn.

Ponadto - jak dalej wyjaśnia autor - PiS jest, jeśli nie jawnie eurosceptyczny, to przynajmniej bardzo ostrożny wobec UE i doskonale wie, że Bruksela się go boi i nienawidzi, a zarazem coraz częściej widzi, że Niemcy sprzymierzają się z Komisją Europejską w dążeniu do przekonania polskich wyborców, by w przyszłym roku odsunęli go od władzy.

"Po trzecie, mamy do czynienia z długotrwałym sporem prawnym UE z Polską o nominacje sędziowskie, postrzeganym przez Warszawę jako impertynencka euroingerencja w sprawy wewnętrzne, a przez Brukselę jako zaprzeczenie rządów prawa, co uzasadnia wstrzymanie unijnych płatności. To, która strona ma rację, jest w dużej mierze nieistotne. Liczy się to, że Niemcy, płatnik UE, są postrzegane przez Polskę jako stojące po stronie UE i dążące do narzucenia jej wartości Warszawie" - wskazuje dalej Tettenborn.

Tettenborn wyraża przypuszczenie, że spór o reparacje skończy się brzydkim kompromisem, bo choć Niemcy mogłyby dalej grać na zwłokę i potencjalne podobne roszczenia ze strony Grecji czy Serbii byłyby argumentem za tym, to prawdopodobnie nie będą ignorować Polski.

"Nawet jeśli ten kraj ma wątłe argumenty prawne, to ma silniejsze moralne i polityczne. Obietnica Stalina z 1945 roku złożona w Jałcie, dotycząca podziału pieniędzy przeznaczonych na odszkodowania dla jego satelitów, w przewidywalny sposób przyniosła niewiele wartości Polsce lub komukolwiek innemu poza ZSRR; niektóre niemieckie głosy wzywają do zapłaty; a Niemcy, co znamienne, właśnie wypłaciły Namibii ponad 1 mld euro za wcześniejsze okrucieństwa w Niemieckiej Afryce Południowo-Zachodniej. A jeśli sprawa będzie dyskutowana w Radzie Europy, Niemcy mogą spotkać się z ostrą krytyką" - uważa prof. Tettenborn.

Jak przypuszcza, Niemcy dyskretnie zaproponują odkupienie roszczeń Polski za kilka miliardów i wiążące zrzeczenie się roszczeń, połączone być może z nieformalnym zapewnieniem o mniej agresywnym podejściu do Warszawy w kwestii jej różnic z Brukselą. "Polska ma wszelkie powody, by przyjąć taką ofertę. Pomimo retoryki nie spodziewa się, że dostanie 1,3 biliona euro - nierealną kwotę trzykrotnie przewyższającą roczny budżet Niemiec - ani nic podobnego. Ale jeśli oprócz gotówki teraz może uzyskać przewagę wobec Brukseli, to w dłuższej perspektywie może to być dla niej faktycznie więcej warte" - przekonuje autor artykułu.


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Morawiecki: Potrzebujemy zjednoczenia sił, które chcą Europy republikańskiej Wiadomości
Morawiecki: Potrzebujemy zjednoczenia sił, które chcą Europy republikańskiej

Nie jesteśmy państwem drugorzędnym, jesteśmy państwem pierwszorzędnym w Europie i jako takie państwo będziemy na pewno prowadzić odpowiednią politykę - mówił premier Mateusz Morawiecki w sobotę podczas ECR Party Warsaw Summit. Podkreślał też, że wartością Zjednoczonej Prawicy jest jedność.

Złe wieści na temat zdrowia Pelego. Chemioterapia przestała działać Wiadomości
Złe wieści na temat zdrowia Pelego. Chemioterapia przestała działać

Legendarny brazylijski piłkarz Pele otrzymuje opiekę paliatywną po tym, jak chemioterapia w związku z nowotworem okrężnicy przestała przynosić oczekiwane rezultaty - poinformowała w sobotę gazeta "Folha de Sao Paulo".

Transmisja NA ŻYWO! VIII Dzień Patrioty z Andrzejem Nowakiem, Wojciechem Roszkowskim, Anną Popek czy Jakubem Maciejewskim. Kto otrzyma nagrodę Patrioty Roku? Wiadomości
Transmisja NA ŻYWO! VIII Dzień Patrioty z Andrzejem Nowakiem, Wojciechem Roszkowskim, Anną Popek czy Jakubem Maciejewskim. Kto otrzyma nagrodę Patrioty Roku?

W historycznej Sali „Sokół” w Krakowie trwa obecnie VIII Dzień Patrioty, czyli spotkanie z najważniejszymi twórcami polskiego życia kulturalnego, literackiego, społecznego i religijnego. Organizatorem jest wydawnictwo Biały Kruk, zaś punktem kulminacyjnym będzie wręczenie nagrody „Patriota Roku im. Kazimierza Odnowiciela”.

Giorgia Meloni: Bądźcie pewni - przyszłość Europy będzie konserwatywna Wiadomości
Giorgia Meloni: Bądźcie pewni - przyszłość Europy będzie konserwatywna

– Przyszłość Europy będzie konserwatywna – zapewniła w sobotę premier Włoch Giorgia Meloni podczas warszawskiego spotkania partii Europejskich Konserwatystów i Reformatorów.

Zapytano Niemców, jak oceniają pracę rządu Olafa Scholza Wiadomości
Zapytano Niemców, jak oceniają pracę rządu Olafa Scholza

Przeszło dwie trzecie Niemców jest niezadowolonych z koalicji rządzącej – wynika z badania przeprowadzonego przez ARD Deutschlandtrend.

Legenda reprezentacji Niemiec krytycznie o Polsce. Byłem bardzo rozczarowany Wiadomości
Legenda reprezentacji Niemiec krytycznie o Polsce. "Byłem bardzo rozczarowany"

Reprezentacja Polski ostatecznie wyszła z grupy na mundialu w Katarze. Jednak od początku nie brak z wielu stron komentarzy, że styl gry biało-czerwonych jest delikatnie mówiąc – męczący. Teraz głos na temat naszej reprezentacji zabrał Lothar Matthaeus.

Tak Twitter ukrywał informację na temat Bidena. Elon Musk ujawnia Wiadomości
Tak Twitter ukrywał informację na temat Bidena. Elon Musk ujawnia

Nowy właściciel portalu Twitter Elon Musk od kilku dni zapowiadał odtajnienie dokumentów dotyczących sytuacji z 2020 roku, kiedy to Twitter postanowił zablokować artykuł „New York Post” o synie obecnego prezydenta USA Hunterze Bidenie.

Jej występ zachwycił widzów Dzień Dobry TVN. Zastąpi Rozenek? Wiadomości
Jej występ zachwycił widzów Dzień Dobry TVN. Zastąpi Rozenek?

Małgorzata Rozenek-Majdan od września należy do zespołu prowadzących program "Dzień dobry TVN". Jednak od pewnego czasu można usłyszeć, że nie wszystkim widzom podoba się styl, w jakim celebrytka prowadzi program. Z kolei zupełnie inne oceny zbiera Agata Młynarska, która niedawno pojawiła się w programie śniadaniowym TVN.

Zarzuty dla prokurator Wrzosek. Jest komentarz ministra sprawiedliwości Wiadomości
Zarzuty dla prokurator Wrzosek. Jest komentarz ministra sprawiedliwości

Materiał dowodowy "w bardzo wysokim stopniu uprawdopodabnia popełnienie przestępstwa – ocenił w sobotę w RMF FM minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro, odnosząc się do sprawy prokurator Ewy Wrzosek.

Argentyńczyk oświadczył się Polce w trakcie wywiadu. Do internetu trafiło nagranie [WIDEO] Wiadomości
Argentyńczyk oświadczył się Polce w trakcie wywiadu. Do internetu trafiło nagranie [WIDEO]

Polska przegrała z Argentyną w swoim ostatnim meczu w ramach fazy grupowej na Mundialu w Katarze 0-2. Jednak pewien ułamek piłkarskiego show skradła sytuacja, która miała miejsce przed rozpoczęciem konfrontacji obu drużyn. Kibic Argentyny przed kamerami telewizyjnymi postanowił oświadczyć się swojej dziewczynie z Polski.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe