113 lat temu powołano TOPR

Turystyka tatrzańska zaczęła się rozwijać już w XIX wieku. Pod jego koniec stała się dość popularnym sportem. Im więcej turystów przyciągały Tatry, tym więcej jednak było wypadków. W 1907 pojawił się po raz pierwszy pomysł utworzenia ochotniczego pogotowia do ratowania osób zaginionych w górach. Miało by ono działać podobnie, jak ochotnicza straż pożarna. Władze austriackie udało się przekonać do pomysłu w 1909 roku.
Dzień
Dzień "Niebieskiego Krzyża" w Zakopanem: z ćwiczeń Staży Ratunkowej Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, 1909/Fot. POLONA

Za datę powstania Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego uważa się 29.10.1909 r., dzień zatwierdzenia statutu TOPR. Do 1952 r.  działało w organizacyjnym związku z PTT (w czasie okupacji pod nazwą Tatra-Bergwacht) i do 1952 r. pod własną nazwą. W 1952 r. powstało GOPR zrzeszające regionalne grupy z wszystkich rejonów górskich kraju. W tym czasie, do 1956 r. TOPR działało w pod własną nazwą, a po reorganizacji GOPR stało się Grupą Tatrzańską GOPR. „Wchłonięcie” TOPR do GOPR odbyło się w latach powszechnego centralizowania większości organizacji społecznych i państwowych przebiegające z co najmniej brakiem entuzjazmu lub biernym oporem reorganizowanych. Takie też były wspomnienia znacznej grupy naszych starszych kolegów. Przez kolejne lata narastały problemy wynikające z podstawowych różnic w zrozumieniu w GOPR odrębności ratownictwa w terenie alpejskim jakim są Tatry. Zasadniczo wyłączne dla działań w Tatrach, specjalistyczne potrzeby sprzętowe i szkoleniowe w ratownictwie tatrzańskim i brak zrozumienia dla tych potrzeb doprowadziły w drugiej połowie lat 80. XX w. rozpoczęcia działań powrotu do samodzielności organizacyjnej i tradycji TOPR z 1909 r. Lata transformacji ustrojowej przełomu lat 80/90 nie sprzyjały tym działaniom Rady GT GOPR wspieranej właściwie przez wszystkich członków grupy z ważnym, silnym wsparciem seniorów ratownictwa tatrzańskiego, działających jeszcze w czasach TOPR. Niezwykła siła głosu wynikająca z jedności jaką tworzyli w dążeniu do reaktywowania TOPR ratownicy tatrzańscy doprowadziła do zwycięstwa osiągniętego na sali rozpraw nowosądeckiego sądu 13 listopada 1991 r. Odzyskaliśmy nazwę, dokumenty i znak TOPR. 

Grupa ratowników. Widoczni m.in. prezes honorowy TOPR gen. Mariusz Zaruski (siedzi w środku), kierownik TOPR Józef Oppenheim (stoi 6. z lewej w pierwszym rzędzie), Andrzej Wawrytko-Krzeptowski (stoi 1. z lewej w drugim rzędzie)./Fot. NAC


 

POLECANE
Tragiczny wypadek z bronią. 2-letnia dziewczynka w szpitalu z ostatniej chwili
Tragiczny wypadek z bronią. 2-letnia dziewczynka w szpitalu

W jednym z mieszkań w gminie Pasym (woj. warmińsko-mazurski) doszło prawdopodobnie do niekontrolowanego strzału z broni myśliwskiej, wskutek czego około dwuletnia dziewczynka została zraniona w stopę - podała w niedzielę policja.

Ten serial zabierze widzów w niesamowitą podróż. Odcinki już dostępne Wiadomości
Ten serial zabierze widzów w niesamowitą podróż. Odcinki już dostępne

Nowy serial dokumentalny z Willem Smithem to prawdziwa gratka dla fanów przygód. Produkcja zatytułowana „Will Smith: Wielka wyprawa” pokazuje aktora podczas 100-dniowego wyzwania inspirowanego słowami jego zmarłego mentora i poszukiwania odpowiedzi na wiele ważnych pytań.

Bez medalu dla Polski w Oberstdorfie. Triumf Japończyków Wiadomości
Bez medalu dla Polski w Oberstdorfie. Triumf Japończyków

Polacy zajęli ósme miejsce w drużynowym konkursie mistrzostw świata w lotach narciarskich w niemieckim Oberstdorfie. Złote medale zdobyli Japończycy. Srebro wywalczyli Austriacy, a brąz - Norwegowie. Słoweńcy byli na szóstej pozycji, gdyż Domen Prevc nie oddał pierwszego skoku.

Nie żyje 26-letnia influencerka. Ta wiadomość wstrząsnęła fanami Wiadomości
Nie żyje 26-letnia influencerka. Ta wiadomość wstrząsnęła fanami

Świat obiegła tragiczna wiadomość o śmierci Luli Lahfah, 26-letniej influencerki z Indonezji. Jej ciało znaleziono w apartamentowcu w prestiżowej dzielnicy Dharmawangsa w południowej Dżakarcie wieczorem 23 stycznia 2026 roku. Jak poinformowała lokalna policja, funkcjonariusze współpracują z rodziną, by ustalić dokładne okoliczności tragedii.

Czołowe zderzenie pod Grudziądzem. Są ranni, w tym troje dzieci z ostatniej chwili
Czołowe zderzenie pod Grudziądzem. Są ranni, w tym troje dzieci

Media obiegła informacja o tragicznym wypadku, do którego doszło w miejscowości Kłódka koło Grudziądza (woj. kujawsko-pomorskie). Droga jest zablokowana.

Prezydent: Polska, Litwa i Ukraina mierzą się z tym samym problemem Wiadomości
Prezydent: Polska, Litwa i Ukraina mierzą się z tym samym problemem

Niezależnie od ustroju jaki panuje w Rosji, to jest ona wciąż zagrożeniem dla regionu Europy Środkowej i Europy Wschodniej - podkreślił w niedzielę w Wilnie prezydent Karol Nawrocki podczas konferencji z przywódcami Litwy i Ukrainy.

Warszawskie zoo ma nowego mieszkańca Wiadomości
Warszawskie zoo ma nowego mieszkańca

Warszawskie zoo może pochwalić się nowym, wyjątkowym mieszkańcem. Półtora tygodnia temu na świat przyszedł tam kanczyl jawajski - niewielkie i bardzo rzadkie zwierzę pochodzące z Azji.

Erika Steinbach znów domaga się od Polski odszkodowań: To gigantyczny dług do spłacenia z ostatniej chwili
Erika Steinbach znów domaga się od Polski odszkodowań: To gigantyczny dług do spłacenia

Po tym, jak jeden z wiceszefów Alternatywy dla Niemiec (AfD) Kay Gottschalk zasugerował na platformie X, że Polska powinna zapłacić Niemcom 1,3 bln euro „odszkodowania” za rzekomy współudział w sabotażu Nord Stream, była szefowa niemieckiego Związku Wypędzonych powróciła z tematem odszkodowań za „wypędzenia” Niemców z tzw. Ziem Odzyskanych.

Nowy rozdział w astronomii. Ruszył gigantyczny projekt w Chile Wiadomości
Nowy rozdział w astronomii. Ruszył gigantyczny projekt w Chile

W sercu pustyni Atakama w Chile rusza budowa CTAO - nowoczesnego obserwatorium, które pozwoli zgłębiać promieniowanie gamma i odkrywać największe tajemnice Wszechświata.

Polacy na podium Pucharu Świata w Inzell Wiadomości
Polacy na podium Pucharu Świata w Inzell

Panczenista Damian Żurek powtórzył osiągnięcie z piątku i wygrał rywalizację Pucharu Świata w Inzell na 500 m. Polak czasem 34,06 ustanowił rekord toru, wyprzedził o 0,06 s Amerykanina Jordana Stolza. Trzeci był Marek Kania, który stracił 0,23 s.

REKLAMA

113 lat temu powołano TOPR

Turystyka tatrzańska zaczęła się rozwijać już w XIX wieku. Pod jego koniec stała się dość popularnym sportem. Im więcej turystów przyciągały Tatry, tym więcej jednak było wypadków. W 1907 pojawił się po raz pierwszy pomysł utworzenia ochotniczego pogotowia do ratowania osób zaginionych w górach. Miało by ono działać podobnie, jak ochotnicza straż pożarna. Władze austriackie udało się przekonać do pomysłu w 1909 roku.
Dzień
Dzień "Niebieskiego Krzyża" w Zakopanem: z ćwiczeń Staży Ratunkowej Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, 1909/Fot. POLONA

Za datę powstania Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego uważa się 29.10.1909 r., dzień zatwierdzenia statutu TOPR. Do 1952 r.  działało w organizacyjnym związku z PTT (w czasie okupacji pod nazwą Tatra-Bergwacht) i do 1952 r. pod własną nazwą. W 1952 r. powstało GOPR zrzeszające regionalne grupy z wszystkich rejonów górskich kraju. W tym czasie, do 1956 r. TOPR działało w pod własną nazwą, a po reorganizacji GOPR stało się Grupą Tatrzańską GOPR. „Wchłonięcie” TOPR do GOPR odbyło się w latach powszechnego centralizowania większości organizacji społecznych i państwowych przebiegające z co najmniej brakiem entuzjazmu lub biernym oporem reorganizowanych. Takie też były wspomnienia znacznej grupy naszych starszych kolegów. Przez kolejne lata narastały problemy wynikające z podstawowych różnic w zrozumieniu w GOPR odrębności ratownictwa w terenie alpejskim jakim są Tatry. Zasadniczo wyłączne dla działań w Tatrach, specjalistyczne potrzeby sprzętowe i szkoleniowe w ratownictwie tatrzańskim i brak zrozumienia dla tych potrzeb doprowadziły w drugiej połowie lat 80. XX w. rozpoczęcia działań powrotu do samodzielności organizacyjnej i tradycji TOPR z 1909 r. Lata transformacji ustrojowej przełomu lat 80/90 nie sprzyjały tym działaniom Rady GT GOPR wspieranej właściwie przez wszystkich członków grupy z ważnym, silnym wsparciem seniorów ratownictwa tatrzańskiego, działających jeszcze w czasach TOPR. Niezwykła siła głosu wynikająca z jedności jaką tworzyli w dążeniu do reaktywowania TOPR ratownicy tatrzańscy doprowadziła do zwycięstwa osiągniętego na sali rozpraw nowosądeckiego sądu 13 listopada 1991 r. Odzyskaliśmy nazwę, dokumenty i znak TOPR. 

Grupa ratowników. Widoczni m.in. prezes honorowy TOPR gen. Mariusz Zaruski (siedzi w środku), kierownik TOPR Józef Oppenheim (stoi 6. z lewej w pierwszym rzędzie), Andrzej Wawrytko-Krzeptowski (stoi 1. z lewej w drugim rzędzie)./Fot. NAC



 

Polecane