Grecja wchodzi do Trójmorza. Wniesie potężne wiano

Kolejny szczyt Inicjatywy Trójmorza (3SI) odbędzie się w najbliższą środę i czwartek 6–7 września. W Bukareszcie. Tym razem będzie to spotkanie szefów państw i rządów nie 12 lecz 13 krajów. Według półoficjalnych informacji do Inicjatywy Trójmorza przystąpi Grecja i tym samym do trzech mórz dołączy Morze Egejskie. Zamiast Trójmorza - Czteromorze.
Terminal LNG Revithoussa Grecja wchodzi do Trójmorza. Wniesie potężne wiano
Terminal LNG Revithoussa / DESFA. Materiały prasowe

Wojna rosyjsko-ukraińska oraz napięcia na granicy z Białorusią nadają nowy sens geopolityczny Inicjatywie Trójmorza. Wymagają zacieśnienia współpracy w zakresie bezpieczeństwa także w ramach Inicjatywy. Początkowo 3SI [Three Seas Initiative ang. Inicjatywa Trójmorza - przyp. red.] uznała za podstawę głównie problemy gospodarcze i infrastrukturalne - w tym energetykę. W obecnej sytuacji ta platforma musi przyjąć, jako jeden z głównych celów, zapewnienie regionalnego bezpieczeństwa i stabilności. 

A region jest ogromny 29 proc. całego obszaru Unii Europejskiej i 25 proc. ludności UE. Dlatego z pewnością temat bezpieczeństwa militarnego i energetycznego będzie jednym z kluczowych podczas tegorocznego szczytu w Bukareszcie. Zawartym w haśle tegorocznego szczytu: "Razem jesteśmy silniejsi”. 

 

Rozszerzenie 3SI

Podczas szczytu w Bukareszcie najprawdopodobniej podjęta zostanie decyzja o przystąpieniu do 3SI Grecji. Decyzja będzie mieć bardzo istotne znaczenie geopolityczne z uwagi na toczącą się wojnę na Ukrainie. Rozszerzenie 3SI o Grecję zapowiedział na spotkaniu z dyplomatami pod koniec sierpnia 2023 r. gospodarz szczytu w Bukareszcie – prezydent Rumunii Klaus Iohannis. Grecja dostała zaproszenie do 3SI już w 2015 r., ale ówczesny radykalnie lewicowy rząd Aleksisa Ciprasa (Syriza) nie zdecydował się na to. Zresztą po zwycięstwie Syrizy Cipras pierwszą wizytę złożył w Moskwie. Co prawda - okazało się, że jego najważniejszym kontaktem zagranicznym była wizyta w Białym Domu u prezydenta Donalda Trumpa. Jednak zasadnicza reorientacja w polityce zagranicznej Grecji dokonała się po zwycięstwie wyborczym Nowej Demokracji w 2019 r. i objęcie stanowiska premiera przez Kiriakosa Micotakisa. Przełomowe znaczenie dla relacji Grecja-3SI miał udział greckiej prezydent Ekaterini Sakielaropulu w szczycie 3SI w Sofii w 2021 r. 
Ten kierunek kontynuuje centroprawicowy rząd Mitsotakisa, który po wyborach w maju br. mocno akcentuje geopolityczną konieczność realizacji wspólnych projektów z państwami 3SI w obszarach energetyki (rynek gazu) i infrastruktury (połączeń kolejowych i drogowych oraz bezpieczeństwa cyfrowego). O udział Grecji w Inicjatywie wielokrotnie upominali się wybitni politycy amerykańscy, zarówno republikanie jak i demokraci. A także think tanki jak Heritage Foundation, Atlantic Council, RAND. 

 

Uwaga - bezpieczeństwo energetyczne i nie tylko

Decyzja ta ze względu na toczącą się wojnę na Ukrainie ma istotne znaczenie geostrategiczne – z uwagi na rosnące korzystanie przez Stany Zjednoczone oraz NATO portu w Aleksandropolis oraz ważnego gospodarczo i militarnie szlaku komunikacyjnego Via Carpatia, który ma się kończyć w porcie w Salonikach. A także rozbudowanego szlaku kolejowego, z Grecji do Polski (Rzeszów) którym już obecnie przesyłane są duże transporty ciężkiego sprzętu wojskowego na Ukrainę. Znacznie szybciej niż drogą morską.

Jednym z trzech filarów 3SI jest bezpieczeństwo energetyczne. W następstwie inwazji Rosji na Ukrainę, 3SI znajduje się na pierwszej linii frontu stojących przed Trójmorzem wyzwaniami energetycznymi w Europie. Na szczycie w Bukareszcie przywódcy ocenią postępy regionu i nakreślą kolejne kroki w stronę dywersyfikacji energetycznej. Tu również duże znaczenie będzie mieć Grecja z rurociągiem gazowym TAP (z azerskim błekitnym surowcem) oraz trzema pływającymi terminalami LNG ( czwarty z budowie). O przepustowości znacznie przekraczającej zapotrzebowanie własne na gaz. 

 

Trójmorze. Kontekst

W czerwcu ubiegłego roku Ukraina uzyskała status partnera-uczestnika 3SI, stając się „partnerem uczestniczącym” w tej inicjatywie. Teraz Mołdawia, dzięki decyzji szczytu w Bukareszcie stanie się drugim krajem, który otrzyma ten status.   

Przypomnijmy, że 3SI zostało oficjalnie powołane do życia w 2015 roku przez prezydenta Polski Andrzeja Dudę i ówczesną prezydent Chorwacji Kolindę Grabar-Kitarovic z wizją współpracy w całej Europie Środkowo-Wschodniej. Inicjatywa miała swój inauguracyjny szczyt w Dubrowniku w Chorwacji w 2016 r.
Obecne kraje członkowskie 3SI pod względem gospodarczym wnoszą do nominalnego PKB Unii Europejskiej 2,3 biliona euro, czyli jedną siódmą wspólnego PKB. Historyczne korzenie 3SI sięgają koncepcji międzywojennego Międzymorza, jednak w przeciwieństwie do tej koncepcji nie chodzi o rodzaj porozumienia politycznego Polski, Ukrainy i ew. Rumunii, lecz o cały region obejmujący dotychczas kraje pomiędzy Bałtykiem, Morzem Czarnym i Adriatykiem. Jest to rodzaj bardziej wszechstronnego porozumienia, obecnie terytorialnie rozszerzanego o nowe państwo członkowskie i o Morze Sródziemne. Porozumienia będącego odpowiedzią na wyzwania geopolityczne i wojenne.  
 


 

POLECANE
Zakaz spożycia. Sanepid ostrzega z ostatniej chwili
"Zakaz spożycia". Sanepid ostrzega

Sanepid wykrył zanieczyszczenia mikrobiologiczne w publicznym wodociągu zaopatrującym dwie miejscowości w gminie Linia w woj. pomorskim. Problem dotyczy miejscowości Lewino i Lewinko. Wydano komunikat zakazujący spożycia wody.

Daniel Obajtek z nową funkcją w PE. „Dziękuję za zaufanie” z ostatniej chwili
Daniel Obajtek z nową funkcją w PE. „Dziękuję za zaufanie”

Były szef Orlenu Daniel Obajtek objął z ramienia grupy Konserwatystów i Reformatorów stanowisko koordynatora w Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii Parlamentu Europejskiego.

Popularna artystka przyznała się do „wstydliwego problemu”. Teraz zawiesi karierę? gorące
Popularna artystka przyznała się do „wstydliwego problemu”. Teraz zawiesi karierę?

Kultowa brytyjska piosenkarka nabawiła się wstydliwego schorzenia. Winy upatruje w występach scenicznych, dlatego postanowiła na pewien czas zawiesić karierę.

„Drodzy turyści”. Tatrzański Park Narodowy wydał komunikat z ostatniej chwili
„Drodzy turyści”. Tatrzański Park Narodowy wydał komunikat

Sezon wakacyjny trwa. Wiele rodzin, a także par wybiera się na wyczekiwany urlop. Nierzadko wybór pada na góry, które zachwycają swoim pięknem. Tymczasem przedstawiciele Tatrzańskiego Parku Narodowego wydali komunikat ws. nieodpowiedzialnego zachowania niektórych turystów.

Jacek Ozdoba: Ursula von der Leyen jest osobą, która przyśpieszy kryzysy europejskie tylko u nas
Jacek Ozdoba: Ursula von der Leyen jest osobą, która przyśpieszy kryzysy europejskie

– Ursula von der Leyen jest osobą, która przyśpieszy kryzysy europejskie, co do tej pory udowadniała – ocenił Jacek Ozdoba w rozmowie z Tysol.pl.

Hejt na PSL po głosowaniu ws. aborcji. Sawicki: Z czymś takim nie spotkałem się w mojej 30-letniej karierze z ostatniej chwili
Hejt na PSL po głosowaniu ws. aborcji. Sawicki: Z czymś takim nie spotkałem się w mojej 30-letniej karierze

– W moich mediach społecznościowych dwie trzecie wypowiedzi w tej sprawie jest pozytywnych i popierających moje stanowisko. Natomiast jedna trzecia to są wypowiedzi tak wulgarne, że nie spotkałem się z czymś takim w mojej 30-letniej karierze politycznej – mówi poseł PSL Marek Sawicki.

Zabójstwo noworodka. Sąd w Zamościu wydał wyrok z ostatniej chwili
Zabójstwo noworodka. Sąd w Zamościu wydał wyrok

Na karę łączną 10 lat i jednego miesiąca skazał Sąd Okręgowy w Zamościu (Lubelskie) 30-letnią Magdalenę P. oskarżoną o zabicie swojego dziecka. Zwłoki noworodka znaleziono w torbie na zakupy. Kobieta nie przyznawała się do winy. Wyrok jest nieprawomocny.

Słowa prof. Bralczyka wywołały burzę. Językoznawca odpowiada z ostatniej chwili
Słowa prof. Bralczyka wywołały burzę. Językoznawca odpowiada

Jerzy Bralczyk – polski językoznawca, profesor nauk humanistycznych, specjalista w zakresie języka mediów, reklamy i polityki – zabrał głos w programie „100 pytań do”. Jego słowa dotyczące zwierząt wywołały burzę w sieci.

Parlament Europejski zdecydował w sprawie Ursuli von der Leyen z ostatniej chwili
Parlament Europejski zdecydował w sprawie Ursuli von der Leyen

Parlament Europejski zdecydował. Ursula von der Leyen została wybrana na przewodniczącą Komisji Europejskiej na drugą kadencję.

Rozliczenia Zjednoczonej Prawicy przyspieszą? Hołownia nie ma wątpliwości pilne
Rozliczenia Zjednoczonej Prawicy przyspieszą? Hołownia nie ma wątpliwości

Marszałek Szymon Hołownia w czwartek był we Włocławku, gdzie udzielił poparcia kandydatowi paktu senackiego w uzupełniających wyborach do Senatu. Przy okazji odniósł się do aktualnych wydarzeń w Polsce.

REKLAMA

Grecja wchodzi do Trójmorza. Wniesie potężne wiano

Kolejny szczyt Inicjatywy Trójmorza (3SI) odbędzie się w najbliższą środę i czwartek 6–7 września. W Bukareszcie. Tym razem będzie to spotkanie szefów państw i rządów nie 12 lecz 13 krajów. Według półoficjalnych informacji do Inicjatywy Trójmorza przystąpi Grecja i tym samym do trzech mórz dołączy Morze Egejskie. Zamiast Trójmorza - Czteromorze.
Terminal LNG Revithoussa Grecja wchodzi do Trójmorza. Wniesie potężne wiano
Terminal LNG Revithoussa / DESFA. Materiały prasowe

Wojna rosyjsko-ukraińska oraz napięcia na granicy z Białorusią nadają nowy sens geopolityczny Inicjatywie Trójmorza. Wymagają zacieśnienia współpracy w zakresie bezpieczeństwa także w ramach Inicjatywy. Początkowo 3SI [Three Seas Initiative ang. Inicjatywa Trójmorza - przyp. red.] uznała za podstawę głównie problemy gospodarcze i infrastrukturalne - w tym energetykę. W obecnej sytuacji ta platforma musi przyjąć, jako jeden z głównych celów, zapewnienie regionalnego bezpieczeństwa i stabilności. 

A region jest ogromny 29 proc. całego obszaru Unii Europejskiej i 25 proc. ludności UE. Dlatego z pewnością temat bezpieczeństwa militarnego i energetycznego będzie jednym z kluczowych podczas tegorocznego szczytu w Bukareszcie. Zawartym w haśle tegorocznego szczytu: "Razem jesteśmy silniejsi”. 

 

Rozszerzenie 3SI

Podczas szczytu w Bukareszcie najprawdopodobniej podjęta zostanie decyzja o przystąpieniu do 3SI Grecji. Decyzja będzie mieć bardzo istotne znaczenie geopolityczne z uwagi na toczącą się wojnę na Ukrainie. Rozszerzenie 3SI o Grecję zapowiedział na spotkaniu z dyplomatami pod koniec sierpnia 2023 r. gospodarz szczytu w Bukareszcie – prezydent Rumunii Klaus Iohannis. Grecja dostała zaproszenie do 3SI już w 2015 r., ale ówczesny radykalnie lewicowy rząd Aleksisa Ciprasa (Syriza) nie zdecydował się na to. Zresztą po zwycięstwie Syrizy Cipras pierwszą wizytę złożył w Moskwie. Co prawda - okazało się, że jego najważniejszym kontaktem zagranicznym była wizyta w Białym Domu u prezydenta Donalda Trumpa. Jednak zasadnicza reorientacja w polityce zagranicznej Grecji dokonała się po zwycięstwie wyborczym Nowej Demokracji w 2019 r. i objęcie stanowiska premiera przez Kiriakosa Micotakisa. Przełomowe znaczenie dla relacji Grecja-3SI miał udział greckiej prezydent Ekaterini Sakielaropulu w szczycie 3SI w Sofii w 2021 r. 
Ten kierunek kontynuuje centroprawicowy rząd Mitsotakisa, który po wyborach w maju br. mocno akcentuje geopolityczną konieczność realizacji wspólnych projektów z państwami 3SI w obszarach energetyki (rynek gazu) i infrastruktury (połączeń kolejowych i drogowych oraz bezpieczeństwa cyfrowego). O udział Grecji w Inicjatywie wielokrotnie upominali się wybitni politycy amerykańscy, zarówno republikanie jak i demokraci. A także think tanki jak Heritage Foundation, Atlantic Council, RAND. 

 

Uwaga - bezpieczeństwo energetyczne i nie tylko

Decyzja ta ze względu na toczącą się wojnę na Ukrainie ma istotne znaczenie geostrategiczne – z uwagi na rosnące korzystanie przez Stany Zjednoczone oraz NATO portu w Aleksandropolis oraz ważnego gospodarczo i militarnie szlaku komunikacyjnego Via Carpatia, który ma się kończyć w porcie w Salonikach. A także rozbudowanego szlaku kolejowego, z Grecji do Polski (Rzeszów) którym już obecnie przesyłane są duże transporty ciężkiego sprzętu wojskowego na Ukrainę. Znacznie szybciej niż drogą morską.

Jednym z trzech filarów 3SI jest bezpieczeństwo energetyczne. W następstwie inwazji Rosji na Ukrainę, 3SI znajduje się na pierwszej linii frontu stojących przed Trójmorzem wyzwaniami energetycznymi w Europie. Na szczycie w Bukareszcie przywódcy ocenią postępy regionu i nakreślą kolejne kroki w stronę dywersyfikacji energetycznej. Tu również duże znaczenie będzie mieć Grecja z rurociągiem gazowym TAP (z azerskim błekitnym surowcem) oraz trzema pływającymi terminalami LNG ( czwarty z budowie). O przepustowości znacznie przekraczającej zapotrzebowanie własne na gaz. 

 

Trójmorze. Kontekst

W czerwcu ubiegłego roku Ukraina uzyskała status partnera-uczestnika 3SI, stając się „partnerem uczestniczącym” w tej inicjatywie. Teraz Mołdawia, dzięki decyzji szczytu w Bukareszcie stanie się drugim krajem, który otrzyma ten status.   

Przypomnijmy, że 3SI zostało oficjalnie powołane do życia w 2015 roku przez prezydenta Polski Andrzeja Dudę i ówczesną prezydent Chorwacji Kolindę Grabar-Kitarovic z wizją współpracy w całej Europie Środkowo-Wschodniej. Inicjatywa miała swój inauguracyjny szczyt w Dubrowniku w Chorwacji w 2016 r.
Obecne kraje członkowskie 3SI pod względem gospodarczym wnoszą do nominalnego PKB Unii Europejskiej 2,3 biliona euro, czyli jedną siódmą wspólnego PKB. Historyczne korzenie 3SI sięgają koncepcji międzywojennego Międzymorza, jednak w przeciwieństwie do tej koncepcji nie chodzi o rodzaj porozumienia politycznego Polski, Ukrainy i ew. Rumunii, lecz o cały region obejmujący dotychczas kraje pomiędzy Bałtykiem, Morzem Czarnym i Adriatykiem. Jest to rodzaj bardziej wszechstronnego porozumienia, obecnie terytorialnie rozszerzanego o nowe państwo członkowskie i o Morze Sródziemne. Porozumienia będącego odpowiedzią na wyzwania geopolityczne i wojenne.  
 



 

Polecane
Emerytury
Stażowe