Opustoszała Rzeczpospolita, opustoszała Ukraina. Wilcy wyli na zgliszczach dawnych miast i kwitnące niegdyś kraje były jakby wielki grobowiec. Nienawiść wrosła w serca i zatruła krew pobratymczą

– tymi słowami kończy się dzieło Henryka Sienkiewicza „Ogniem i mieczem”, które prof. Andrzej Nowak przywołuje na początku szóstego tomu “Dziejów Polski”. Słowa te dobrze opisują początek upadku Rzeczypospolitej, ale można je też odnieść do czasów współczesnych jako przestrogę i lekcję do wyciągnięcia.

Podobny wymiar ma cała historia Rzeczypospolitej z XVII w., która jest z rozmachem opisywana przez profesora Nowaka. 

Początek upadku Rzeczypospolitej

Autor „Dziejów Polski” opowiada nam, jak Rzeczypospolita ze szlacheckiej zmieniała się w magnacką. Pozycja króla bladła coraz bardziej, a w miejsce jego majestatu i jurysdykcji wkraczała samowola magnatów i zdegenerowanej szlachty, która mocniej zabiegała o swoje partykularne interesy aniżeli i dobro ojczyzny. To wszystko ośmiela wewnętrznych i zewnętrznych wrogów Rzeczypospolitej – stąd powstanie Chmielnickiego i potop szwedzki. Nie należy jednak zapominać o jasnych kartach historii tych czasów jak Jan Sobieski, który wygrał jedną z najważniejszych bitew Europy.

Tom 6 „Dziejów Polski” jest nie tylko faktograficznym przedstawieniem historii Polski, ale też, a może przede wszystkim, opowieścią o politycznych zmianach i moralnym upadku szlachty – ówczesnej elity decydującej o losach Polski. To swoista przestroga dla współczesnych Polaków, byśmy sobie uświadomili, do czego prowadzi zaprzaństwo i zaprzedanie swoich ideałów na rzecz obcych wpływów.

6 tom „Dziejów Polski” można zakupić bezpośrednio na stronie wydawnictwa Biały Kruk [TUTAJ]