Paweł Jędrzejewski: Nie amerykańska ambasada w Polsce, ale polska w USA powinna potępiać antysemityzm

Zaatakowanie synagogi Nożyków w Warszawie przez szesnastolatka koniecznie trzeba postrzegać w szerszym kontekście. Poprzedziły je dwa wydarzenia, dość mocno nagłośnione przez media. Rok temu 14-latek i 15-latek namalowali swastykę na ścianie synagogi w Gdańsku-Wrzeszczu. W roku 2018, także w Gdańsku-Wrzeszczu, chory psychicznie rzucił kamieniem w szybę tej samej synagogi. Były także sporadyczne przypadki umieszczania antyżydowskich napisów na synagogach (np. we Wrocławiu). Czyli w ciągu prawie sześciu lat w Polsce miało miejsce kilka przypadków wandalizmu i dwa ataki - jeden popełniony przez małoletniego, jeden przez chorego psychicznie. Mało? Tak - na całe szczęście, bardzo mało.
Mark Brzezinski, Michael Schudrich i Jakow Liwne pod uszkodzeniem elewacji Synagogi Nożyków w Warszawie Paweł Jędrzejewski: Nie amerykańska ambasada w Polsce, ale polska w USA powinna potępiać antysemityzm
Mark Brzezinski, Michael Schudrich i Jakow Liwne pod uszkodzeniem elewacji Synagogi Nożyków w Warszawie / TT Ambasador Mark Brzezinski

Co mówią raporty

Raport za rok 2023, opublikowany przed kilkoma dniami przez Departamentu Stanu USA i oceniający przestrzeganie praw człowieka w Polsce, wymienia "pojedyncze incydenty antysemickie obejmujące profanację znaczącego mienia, w tym cmentarzy żydowskich, a czasami obejmujące antysemickie komentarze w telewizji i mediach społecznościowych". Później raport przypomina o antyżydowskim wiecu (rok 2021) w Kaliszu, podczas którego palono kopię Statutu Kaliskiego. Następnie wymienia krytykę wystąpienia prof. Barbary Engelking w TVN (moim zdaniem krytyka ta nie miała nic wspólnego z antysemityzmem) i przypomina o wygaszeniu świec chanukowych w sejmie przez posła Grzegorza Brauna oraz o jego "interwencji" podczas wykładu prof. Jana Grabowskiego.

Czytaj również: Piotr Duda: Już nie możemy milczeć

Sędziowski „świadek koronny” TVN uciekł na Białoruś. Ze strony Iustitia.pl zniknęły artykuły na jego temat

Żydowskie Stowarzyszenie Czulent z siedzibą w Krakowie, badające znacznie bardziej wnikliwie przejawy antysemityzmu w Polsce, w roku 2023 odnotowuje 894 incydenty antysemickie, ale - UWAGA! - z tej liczby aż 809 miało miejsce online. W roku 2022 sytuacja była podobna: 68 incydentów offline i 420 online. Wśród tych incydentów antysemickich rozgrywających się w świecie realnym, a nie wirtualnym, autorzy raportu rozróżniają dwa rodzaje przestępstw: przemoc fizyczną i atak. Przez przemoc fizyczną autorzy raportów rozumieją fizyczną napaść, której skutkiem może być utrata życia lub poważne uszkodzenie ciała. Natomiast przez atak rozumieją fizyczną napaść w sposób niezagrażający życiu i nieskutkujący poważnymi obrażeniami ciała. I oto po wnikliwym zbadaniu wszystkich zgłoszeń, okazało się, że te najpoważniejsze incydenty są absolutną rzadkością. Przypadki przemocy fizycznej, które wymienia Czulent, to zaledwie jeden w roku 2023 i również jeden w roku 2022. Ataki są także czymś wyjątkowym: w roku 2022 udokumentowano cztery przypadki, a w roku 2023 - trzy. Pozostaje jeszcze, z poważniejszych przestępstw, kategoria określana jako uszkodzenie mienia (pod wpływem motywacji antysemickiej). W roku 2022 były 34 takie przypadki, a w roku 2023 - 36. To przede wszystkim dewastacje nagrobków na żydowskich cmentarzach. Trzeba jednak pamiętać, że identyczne dewastacje zdarzają się także na cmentarzach katolickich, a więc wandalizm ten niekoniecznie musi mieć (choć może) antyżydowską motywację. Bywa wandalizmem "bezideowym" - dla samego wandalizmu.

Czyli wniosek z tych danych jest jeden i całkiem jednoznaczny: w Polsce incydenty antysemickie są, na szczęście, skrajnie rzadkie i pojawiają się przede wszystkim w Internecie. Nawet tych internetowych raport Czulentu wymienia stosunkowo mało, biorąc pod uwagę tysiące miejsc, gdzie odbywają się rozmowy internautów i miliony uczestników. Nikt rozsądny nie będzie próbował twierdzić, że w Polsce nie ma antysemityzmu. Oczywiście, że - niestety - jest. Ale na tle innych państw europejskich, a także na tle Stanów Zjednoczonych, Polska jest krajem, gdzie incydenty antyżydowskie są prawdziwą rzadkością, a poziom bezpieczeństwa jest zdecydowanie wysoki. Wyższy niż we Francji, Niemczech, Wielkiej Brytanii oraz krajach skandynawskich. I nieudany rzut koktajlem Mołotowa w warszawską synagogę nie może tego zmienić.

 

Amerykanie potępiają antysemityzm w Polsce. A jak wygląda antysemityzm w USA?

Jednak mimo to, sytuacja w Polsce jest demonizowana, jeśli chodzi o rzekomy antysemityzm. Tak jakby chciano naginać fakty do stereotypu "polskiego antysemityzmu wyssanego z mlekiem matki". Dowodem może być reakcja ambasady USA w Warszawie, próbująca nadać incydentowi, który nie powinien się zdarzyć, większe znaczenie, niż na to zasługuje, gdy oceni się tę reakcję w kontekście podobnych sytuacji, ale już nie w Polsce, tylko np. w Niemczech. 

Na nieudany atak podpalacza na synagogę w Warszawie zareagowały dwie ambasady - Izraela i Stanów Zjednoczonych. Reakcja ambasadora Izraela jest zrozumiała. Państwo Izrael ma nie tylko prawo, ale obowiązek reagować na działania skierowane przeciwko żydowskim instytucjom. Niezależnie, gdzie te ataki mają miejsce. Jednak na nieudaną próbę podpalenia synagogi zareagowała też ambasada USA. Czytamy w jej oświadczeniu: "Misja USA w Polsce zdecydowanie potępia atak na Synagogę im. Nożyków w Warszawie. Jesteśmy solidarni z członkami Synagogi i całą społecznością żydowską w Polsce. Wspieramy wszystkich tych, którzy działają na rzecz zwalczania antysemityzmu.". Z jednej strony, to szlachetny gest. Z drugiej strony, stawia on chyba w niezręcznej sytuacji władze polskie, łącznie z prezydentem Dudą. Bo narzuca się pytanie, czy władze Rzeczypospolitej reagują podobnie, poprzez swoją ambasadę, na przypadki działań antysemickich w USA. Przecież w relacjach tych obu państw obowiązywać powinna zasada równości. Jeżeli ambasada amerykańska potępia atak na synagogę i wyraża solidarność ze społecznością żydowską w Polsce, to ambasada Polska w Stanach powinna potępiać ataki na społeczność żydowską w USA i także solidaryzować się z nią. Szczególnie, że ogromna część amerykańskich Żydów ma polskie korzenie i to Polska przez długie stulecia była domem dla większości europejskich Żydów, dopóki nie wymordowali ich niemieccy i austriaccy najeźdźcy-ludobójcy.

Tylko, czy ambasada dałaby radę ogarnąć to zjawisko? Przecież powodów do wyrażania solidarności z Żydami i potępienia antysemityzmu jest w USA mnóstwo. W Stanach liczba incydentów antyżydowskich jest dramatycznie większa niż w Polsce. Mówimy o tysiącach przypadków. I mają one całkiem inny charakter - ich skutki są o wiele poważniejsze, często o tragicznych konsekwencjach. Oczywiście, wynika to po części z faktu, że populacja żydowska w USA jest wielomilionowa, a w Polsce liczy - jak podaje raport Departamentu Stanu - najwyżej 40 tysięcy. Jednak po roku 2000 w Stanach w atakach antyżydowskich zostało zamordowanych 26 osób, a ponad 50 zostało poważnie rannych. W 2018 roku, podczas ataku na synagogę w Pittsburghu śmierć poniosło jedenastu członków społeczności żydowskiej, a rany odniosło siedmioro. Na tę zbrodnię zareagował wówczas prezydent RP Andrzej Duda, przesyłając do prezydenta USA Donalda Trumpa wyrazy współczucia oraz kondolencje dla rodzin i bliskich ofiar. "Łączymy się w modlitwie i smutku z Narodem Amerykańskim" zakończył swój list Duda. Jednak polskie władze nie reagowały na setki, a nawet tysiące mniej tragicznych przypadków erupcji antysemityzmu w USA. Natomiast Stany Zjednoczone reagują błyskawicznie i stanowczo już na - szczęśliwie nieudolną - próbę podpalenia synagogi w wykonaniu szesnastolatka.

 

Czy USA reaguje podobnie na przypadki antysemityzmu np. w Niemczech?

Gdy w 2019 roku w czasie święta Jom Kipur została zaatakowana synagoga w Halle w Saksonii, prawicowy zamachowiec, 27-letni Stephan Balliet zamordował dwie osoby a ranił trzy. Wtedy ambasada amerykańska wystosowała słowa potępienia ataku i zbrodniarza.

Jednak przed miesiącem, 5 kwietnia 2024 roku miał w Niemczech miejsce nieudany zamach na synagogę w Oldenburgu. Podobnie jak w przypadku ataku na synagogę warszawską, próba podpalenia nie powiodła się. Urządzenie zapalające nie zadziałało i skończyło się na uszkodzeniu - identycznie jak w Polsce - ściany synagogi. W tym przypadku, tak bardzo przypominającym atak na synagogę im. Nożyków, ambasada USA w Niemczech nie zareagowała. Jak to rozumieć? Dlaczego ten oburzający incydent w Polsce wywołuje zdecydowaną reakcję ambasady Stanów, a w zasadzie identyczny, ale w Niemczech, pozostaje bez odzewu?

Dlaczego atak w Niemczech nie zasługuje na potępienie, a taki sam, tylko w Polsce, zasługuje? Czy dlatego, że w Niemczech, po terrorystycznym ataku Hamasu na Izrael 7 października zeszłego roku, liczba incydentów antysemickich wzrosła o kilkaset procent i jest ich obecnie tak dużo, że trzeba by potępiać i protestować każdego dnia?

Bo na pewno przyczyną nie jest świadomość po stronie amerykańskiej, że Stany w ostatnich miesiącach tracą - dzień po dniu - moralne prawo do potępiania antysemityzmu na cudzej ziemi, skoro nie potrafią go okiełznać i zahamować u siebie. Gdyby tak było, ambasada USA nie komentowałaby incydentu w Warszawie.

Ponura, przygnębiająca prawda jest taka, że nienawiść do Żydów w masowej i brutalnej formie jest obecna na prestiżowych amerykańskich uczelniach. Niestety, tam agresywny, groźny antysemityzm reprezentują nie szesnastolatkowie lub psychicznie chorzy, jak w Polsce. Przerażające jest, że wirusem antysemityzmu, pod przebraniem prohamasowskiego antysyjonizmu, zarażeni są uważani za najlepszych z najlepszych, czyli studenci Columbii, Harvardu, MIT, Yale, Princeton i innych uczelni. I także profesorowie. Obecne i przyszłe elity - naukowcy, prawnicy, inżynierowie, lekarze, politycy. To wielka różnica. I mając jej świadomość, trzeba przyznać, że jednak bardziej logiczne pod względem etycznym byłoby, gdyby polska ambasada w Waszyngtonie a nie amerykańska w Warszawie, wystosowywała wyrazy potępienia dla fali antysemityzmu. Tego na amerykańskich uniwersytetach. I wyrażała solidarność z żydowskimi studentami - dyskryminowanymi, prześladowanymi i atakowanymi tam przez lewackie bojówki. Podobnie jak prześladowani i dyskryminowani byli żydowscy studenci na polskich uczelniach przez prawicowe bojówki przed prawie 90 laty - w niesławnej epoce "getta ławkowego".

[Paweł Jędrzejewski jest publicystą Forum Żydów Polskich]


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Na stanowiska wracają ludzie związani z WSI Wiadomości
Na stanowiska wracają ludzie związani z WSI

Na stanowiska państwowe wracają ludzie związani kiedyś z WSI, których powiązania stanowią ryzyko dla RP. Kolejne sygnały wskazują, że przy obecnych rządach promowane będą środowiska, które zostały w czasie rządów PiS odcięte od wpływów na funkcjonowanie państwa.

Autobus staranowany przez ciężarówkę. 12 osób w szpitalu gorące
Autobus staranowany przez ciężarówkę. 12 osób w szpitalu

12 osób trafiło do szpitala po wypadku na ulicy Bałtyckiej w Olsztynie, gdzie wywrotka staranowała miejski autobus i auta osobowe - podał rzecznik warmińsko-mazurskiej straży pożarnej Grzegorz Różański. Według niego stan pięciu z tych osób określono jako zagrażający życiu.

Michał Fijoł odwołany ze stanowiska prezesa Polskiej Grupy Lotniczej z ostatniej chwili
Michał Fijoł odwołany ze stanowiska prezesa Polskiej Grupy Lotniczej

Rada nadzorcza Polskiej Grupy Lotniczej odwołała Michała Fijoła z funkcji prezesa spółki.

Paweł Jędrzejewski: Polskie MSZ przeciwko wzmocnieniu NATO Wiadomości
Paweł Jędrzejewski: Polskie MSZ przeciwko wzmocnieniu NATO

Narasta napięcie pomiędzy Pałacem Prezydenckim a Ministerstwem Spraw Zagranicznych.

Rodzina zjadła niedźwiedzia. Skutki okazały się katastrofalne  Wiadomości
Rodzina zjadła niedźwiedzia. Skutki okazały się katastrofalne

Amerykańskie Centrum Kontroli Chorób (CDC) poinformowało, że sześć osób zaraziło się włośnicą po zjedzeniu niedogotowanego mięsa niedźwiedzia czarnego lub żywności skażonej krzyżowo tym mięsem podczas zjazdu rodzinnego w 2022 roku.

„Onet brał pieniądze z Funduszu Sprawiedliwości, a teraz robi pseudoaferę” polityka
„Onet brał pieniądze z Funduszu Sprawiedliwości, a teraz robi pseudoaferę”

„Onet ochoczo brał pieniądze z Funduszu Sprawiedliwości. Dziś robi pseudoaferę, że pieniądze dostał też wysoce wyspecjalizowany szpital ortopedyczny w Otwocku” – napisał Zbigniew Ziobro w serwisie X.

„Przepraszam, wypadły mi zęby”. Nieoczekiwana wpadka w niegdyś popularnym „Pytaniu na śniadanie” w TVP Wiadomości
„Przepraszam, wypadły mi zęby”. Nieoczekiwana wpadka w niegdyś popularnym „Pytaniu na śniadanie” w TVP

Po siłowym przejęciu TVP – na rozkaz byłego ministra kultury ppłk. Sienkiewicza – media publiczne dotykają różne plagi, kłopoty finansowe, szokująco spada oglądalność. A teraz jeszcze to.

Prezydent Duda stanął w obronie wielkich inwestycji w Polsce polityka
Prezydent Duda stanął w obronie wielkich inwestycji w Polsce

– Nie wolno pozwolić, by wielkie inwestycje w Polsce zostały zatrzymane – podkreślił prezydent Andrzej Duda podczas spotkania z mieszkańcami Konina (woj. wielkopolskie). Zapowiedział walkę o budowę CPK, a także o zbudowanie elektrowni jądrowej w regionie.

Kołodziejczak stwierdził, że rezygnacja z Zielonego Ładu „byłaby najbardziej na rękę Rosji” tylko u nas
Kołodziejczak stwierdził, że rezygnacja z Zielonego Ładu „byłaby najbardziej na rękę Rosji”

– Rezygnacja ze wszystkich założeń Zielonego Ładu byłaby najbardziej na rękę Rosji – ocenił w poniedziałek w Brukseli wiceminister rolnictwa Michał Kołodziejczak. Dodał, że zapisy Zielonego Ładu muszą być jednak wprowadzone na miarę kieszeni rolników i konsumentów.

Poważna wpadka Platformy. Nie chcą bronić granicy z obwodem królewieckim? polityka
Poważna wpadka Platformy. Nie chcą bronić granicy z obwodem królewieckim?

Platforma Obywatelska opublikowała spot wyborczy. Pojawia się w nim mapka z zaznaczonymi miejscami, w których miałyby stanąć dodatkowe wzmocnienia w ramach programu Tarcza Wschód. Problem polega na tym, że nie obejmują one granicy z Rosją w obwodzie królewieckim.

REKLAMA

Paweł Jędrzejewski: Nie amerykańska ambasada w Polsce, ale polska w USA powinna potępiać antysemityzm

Zaatakowanie synagogi Nożyków w Warszawie przez szesnastolatka koniecznie trzeba postrzegać w szerszym kontekście. Poprzedziły je dwa wydarzenia, dość mocno nagłośnione przez media. Rok temu 14-latek i 15-latek namalowali swastykę na ścianie synagogi w Gdańsku-Wrzeszczu. W roku 2018, także w Gdańsku-Wrzeszczu, chory psychicznie rzucił kamieniem w szybę tej samej synagogi. Były także sporadyczne przypadki umieszczania antyżydowskich napisów na synagogach (np. we Wrocławiu). Czyli w ciągu prawie sześciu lat w Polsce miało miejsce kilka przypadków wandalizmu i dwa ataki - jeden popełniony przez małoletniego, jeden przez chorego psychicznie. Mało? Tak - na całe szczęście, bardzo mało.
Mark Brzezinski, Michael Schudrich i Jakow Liwne pod uszkodzeniem elewacji Synagogi Nożyków w Warszawie Paweł Jędrzejewski: Nie amerykańska ambasada w Polsce, ale polska w USA powinna potępiać antysemityzm
Mark Brzezinski, Michael Schudrich i Jakow Liwne pod uszkodzeniem elewacji Synagogi Nożyków w Warszawie / TT Ambasador Mark Brzezinski

Co mówią raporty

Raport za rok 2023, opublikowany przed kilkoma dniami przez Departamentu Stanu USA i oceniający przestrzeganie praw człowieka w Polsce, wymienia "pojedyncze incydenty antysemickie obejmujące profanację znaczącego mienia, w tym cmentarzy żydowskich, a czasami obejmujące antysemickie komentarze w telewizji i mediach społecznościowych". Później raport przypomina o antyżydowskim wiecu (rok 2021) w Kaliszu, podczas którego palono kopię Statutu Kaliskiego. Następnie wymienia krytykę wystąpienia prof. Barbary Engelking w TVN (moim zdaniem krytyka ta nie miała nic wspólnego z antysemityzmem) i przypomina o wygaszeniu świec chanukowych w sejmie przez posła Grzegorza Brauna oraz o jego "interwencji" podczas wykładu prof. Jana Grabowskiego.

Czytaj również: Piotr Duda: Już nie możemy milczeć

Sędziowski „świadek koronny” TVN uciekł na Białoruś. Ze strony Iustitia.pl zniknęły artykuły na jego temat

Żydowskie Stowarzyszenie Czulent z siedzibą w Krakowie, badające znacznie bardziej wnikliwie przejawy antysemityzmu w Polsce, w roku 2023 odnotowuje 894 incydenty antysemickie, ale - UWAGA! - z tej liczby aż 809 miało miejsce online. W roku 2022 sytuacja była podobna: 68 incydentów offline i 420 online. Wśród tych incydentów antysemickich rozgrywających się w świecie realnym, a nie wirtualnym, autorzy raportu rozróżniają dwa rodzaje przestępstw: przemoc fizyczną i atak. Przez przemoc fizyczną autorzy raportów rozumieją fizyczną napaść, której skutkiem może być utrata życia lub poważne uszkodzenie ciała. Natomiast przez atak rozumieją fizyczną napaść w sposób niezagrażający życiu i nieskutkujący poważnymi obrażeniami ciała. I oto po wnikliwym zbadaniu wszystkich zgłoszeń, okazało się, że te najpoważniejsze incydenty są absolutną rzadkością. Przypadki przemocy fizycznej, które wymienia Czulent, to zaledwie jeden w roku 2023 i również jeden w roku 2022. Ataki są także czymś wyjątkowym: w roku 2022 udokumentowano cztery przypadki, a w roku 2023 - trzy. Pozostaje jeszcze, z poważniejszych przestępstw, kategoria określana jako uszkodzenie mienia (pod wpływem motywacji antysemickiej). W roku 2022 były 34 takie przypadki, a w roku 2023 - 36. To przede wszystkim dewastacje nagrobków na żydowskich cmentarzach. Trzeba jednak pamiętać, że identyczne dewastacje zdarzają się także na cmentarzach katolickich, a więc wandalizm ten niekoniecznie musi mieć (choć może) antyżydowską motywację. Bywa wandalizmem "bezideowym" - dla samego wandalizmu.

Czyli wniosek z tych danych jest jeden i całkiem jednoznaczny: w Polsce incydenty antysemickie są, na szczęście, skrajnie rzadkie i pojawiają się przede wszystkim w Internecie. Nawet tych internetowych raport Czulentu wymienia stosunkowo mało, biorąc pod uwagę tysiące miejsc, gdzie odbywają się rozmowy internautów i miliony uczestników. Nikt rozsądny nie będzie próbował twierdzić, że w Polsce nie ma antysemityzmu. Oczywiście, że - niestety - jest. Ale na tle innych państw europejskich, a także na tle Stanów Zjednoczonych, Polska jest krajem, gdzie incydenty antyżydowskie są prawdziwą rzadkością, a poziom bezpieczeństwa jest zdecydowanie wysoki. Wyższy niż we Francji, Niemczech, Wielkiej Brytanii oraz krajach skandynawskich. I nieudany rzut koktajlem Mołotowa w warszawską synagogę nie może tego zmienić.

 

Amerykanie potępiają antysemityzm w Polsce. A jak wygląda antysemityzm w USA?

Jednak mimo to, sytuacja w Polsce jest demonizowana, jeśli chodzi o rzekomy antysemityzm. Tak jakby chciano naginać fakty do stereotypu "polskiego antysemityzmu wyssanego z mlekiem matki". Dowodem może być reakcja ambasady USA w Warszawie, próbująca nadać incydentowi, który nie powinien się zdarzyć, większe znaczenie, niż na to zasługuje, gdy oceni się tę reakcję w kontekście podobnych sytuacji, ale już nie w Polsce, tylko np. w Niemczech. 

Na nieudany atak podpalacza na synagogę w Warszawie zareagowały dwie ambasady - Izraela i Stanów Zjednoczonych. Reakcja ambasadora Izraela jest zrozumiała. Państwo Izrael ma nie tylko prawo, ale obowiązek reagować na działania skierowane przeciwko żydowskim instytucjom. Niezależnie, gdzie te ataki mają miejsce. Jednak na nieudaną próbę podpalenia synagogi zareagowała też ambasada USA. Czytamy w jej oświadczeniu: "Misja USA w Polsce zdecydowanie potępia atak na Synagogę im. Nożyków w Warszawie. Jesteśmy solidarni z członkami Synagogi i całą społecznością żydowską w Polsce. Wspieramy wszystkich tych, którzy działają na rzecz zwalczania antysemityzmu.". Z jednej strony, to szlachetny gest. Z drugiej strony, stawia on chyba w niezręcznej sytuacji władze polskie, łącznie z prezydentem Dudą. Bo narzuca się pytanie, czy władze Rzeczypospolitej reagują podobnie, poprzez swoją ambasadę, na przypadki działań antysemickich w USA. Przecież w relacjach tych obu państw obowiązywać powinna zasada równości. Jeżeli ambasada amerykańska potępia atak na synagogę i wyraża solidarność ze społecznością żydowską w Polsce, to ambasada Polska w Stanach powinna potępiać ataki na społeczność żydowską w USA i także solidaryzować się z nią. Szczególnie, że ogromna część amerykańskich Żydów ma polskie korzenie i to Polska przez długie stulecia była domem dla większości europejskich Żydów, dopóki nie wymordowali ich niemieccy i austriaccy najeźdźcy-ludobójcy.

Tylko, czy ambasada dałaby radę ogarnąć to zjawisko? Przecież powodów do wyrażania solidarności z Żydami i potępienia antysemityzmu jest w USA mnóstwo. W Stanach liczba incydentów antyżydowskich jest dramatycznie większa niż w Polsce. Mówimy o tysiącach przypadków. I mają one całkiem inny charakter - ich skutki są o wiele poważniejsze, często o tragicznych konsekwencjach. Oczywiście, wynika to po części z faktu, że populacja żydowska w USA jest wielomilionowa, a w Polsce liczy - jak podaje raport Departamentu Stanu - najwyżej 40 tysięcy. Jednak po roku 2000 w Stanach w atakach antyżydowskich zostało zamordowanych 26 osób, a ponad 50 zostało poważnie rannych. W 2018 roku, podczas ataku na synagogę w Pittsburghu śmierć poniosło jedenastu członków społeczności żydowskiej, a rany odniosło siedmioro. Na tę zbrodnię zareagował wówczas prezydent RP Andrzej Duda, przesyłając do prezydenta USA Donalda Trumpa wyrazy współczucia oraz kondolencje dla rodzin i bliskich ofiar. "Łączymy się w modlitwie i smutku z Narodem Amerykańskim" zakończył swój list Duda. Jednak polskie władze nie reagowały na setki, a nawet tysiące mniej tragicznych przypadków erupcji antysemityzmu w USA. Natomiast Stany Zjednoczone reagują błyskawicznie i stanowczo już na - szczęśliwie nieudolną - próbę podpalenia synagogi w wykonaniu szesnastolatka.

 

Czy USA reaguje podobnie na przypadki antysemityzmu np. w Niemczech?

Gdy w 2019 roku w czasie święta Jom Kipur została zaatakowana synagoga w Halle w Saksonii, prawicowy zamachowiec, 27-letni Stephan Balliet zamordował dwie osoby a ranił trzy. Wtedy ambasada amerykańska wystosowała słowa potępienia ataku i zbrodniarza.

Jednak przed miesiącem, 5 kwietnia 2024 roku miał w Niemczech miejsce nieudany zamach na synagogę w Oldenburgu. Podobnie jak w przypadku ataku na synagogę warszawską, próba podpalenia nie powiodła się. Urządzenie zapalające nie zadziałało i skończyło się na uszkodzeniu - identycznie jak w Polsce - ściany synagogi. W tym przypadku, tak bardzo przypominającym atak na synagogę im. Nożyków, ambasada USA w Niemczech nie zareagowała. Jak to rozumieć? Dlaczego ten oburzający incydent w Polsce wywołuje zdecydowaną reakcję ambasady Stanów, a w zasadzie identyczny, ale w Niemczech, pozostaje bez odzewu?

Dlaczego atak w Niemczech nie zasługuje na potępienie, a taki sam, tylko w Polsce, zasługuje? Czy dlatego, że w Niemczech, po terrorystycznym ataku Hamasu na Izrael 7 października zeszłego roku, liczba incydentów antysemickich wzrosła o kilkaset procent i jest ich obecnie tak dużo, że trzeba by potępiać i protestować każdego dnia?

Bo na pewno przyczyną nie jest świadomość po stronie amerykańskiej, że Stany w ostatnich miesiącach tracą - dzień po dniu - moralne prawo do potępiania antysemityzmu na cudzej ziemi, skoro nie potrafią go okiełznać i zahamować u siebie. Gdyby tak było, ambasada USA nie komentowałaby incydentu w Warszawie.

Ponura, przygnębiająca prawda jest taka, że nienawiść do Żydów w masowej i brutalnej formie jest obecna na prestiżowych amerykańskich uczelniach. Niestety, tam agresywny, groźny antysemityzm reprezentują nie szesnastolatkowie lub psychicznie chorzy, jak w Polsce. Przerażające jest, że wirusem antysemityzmu, pod przebraniem prohamasowskiego antysyjonizmu, zarażeni są uważani za najlepszych z najlepszych, czyli studenci Columbii, Harvardu, MIT, Yale, Princeton i innych uczelni. I także profesorowie. Obecne i przyszłe elity - naukowcy, prawnicy, inżynierowie, lekarze, politycy. To wielka różnica. I mając jej świadomość, trzeba przyznać, że jednak bardziej logiczne pod względem etycznym byłoby, gdyby polska ambasada w Waszyngtonie a nie amerykańska w Warszawie, wystosowywała wyrazy potępienia dla fali antysemityzmu. Tego na amerykańskich uniwersytetach. I wyrażała solidarność z żydowskimi studentami - dyskryminowanymi, prześladowanymi i atakowanymi tam przez lewackie bojówki. Podobnie jak prześladowani i dyskryminowani byli żydowscy studenci na polskich uczelniach przez prawicowe bojówki przed prawie 90 laty - w niesławnej epoce "getta ławkowego".

[Paweł Jędrzejewski jest publicystą Forum Żydów Polskich]



Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

Polecane
Emerytury
Stażowe