44 lata temu rozpoczął się strajk w Stoczni Gdańskiej. Tak rodziła się Solidarność

Przeszło cztery dekady temu, 14 sierpnia 1980 roku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina rozpoczął się strajk, którego efektem było wypracowanie 21 postulatów MKS, podpisanie Porozumień Sierpniowych i narodziny związku zawodowego Solidarność.
/ / fot. ipn.gov.pl

Tak rodziła się Solidarność

Strajk trwał przez dwa tygodnie i był odpowiedzią na zwolnienie z pracy suwnicowej Anny Walentynowicz, działaczki Wolnych Związków Zawodowych.

Stoczniowcy szybko włączyli się w akcję protestacyjną. Już pierwszego dnia w południe strajkowało 12 tysięcy osób spośród 17 tysięcznej załogi. Pierwszym postulatem było przywrócenie do pracy Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy, budowa pomnika ofiar Grudnia 1970 roku, podwyżki płac dla załogi, wprowadzenie dodatku drożyźnianego, gwarancja nietykalności dla strajkujących. 15 sierpnia lista postulatów trafiła do dyrekcji zakładu, a do protestu przyłączyły się trójmiejskie stocznie i inne zakłady pracy.

Na czele strajku w gdańskich Zakładach Okrętowych Urządzeń Elektrycznych i Automatyki "Elmor" stanęli Andrzej Gwiazda, Bogdan Lis i Janusz Satora, a w gdyńskiej Stoczni im. Komuny Paryskiej kierował Andrzej Kołodziej. 

Porozumienia Sierpniowe

W nocy z 16 na 17 sierpnia powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który opracował słynne 21 postulatów. W pierwszym z nich domagano się utworzenia niezależnych od władz związków zawodowych. Na terenie Stoczni w niedziele odprawiona została Msza Święta, a kolejnego dnia, 18 sierpnia, protesty wybuchły w Szczecinie, a później w kolejnych miastach na terenie całego kraju. W między czasie stoczniowcy negocjują z władzą realizację swoich postulatów.

Strajk zakończył się 31 sierpnia, gdy w historycznej Sali BHP Stoczni Gdańskiej przedstawiciele MKS reprezentujący ponad 700 zakładów pracy podpisali porozumienie z delegacją rządową. Było to jedno z czterech tzw. Porozumień Sierpniowych.

ZOBACZ TAKŻE: "Wybijemy wam z głowy demokrację”. 42. rocznica pacyfikacji protestu internowanych w Kwidzynie

ZOBACZ TAKŻE: Zachodniopomorska „S” gościła polskie dzieci z Litwy

21 postulatów

  1. Akceptacja niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych wynikających z ratyfikowanych przez PRL Konwencji nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy, dotyczących wolności związków zawodowych.
  2. Zagwarantowanie prawa do strajku oraz bezpieczeństwa strajkującym i osobom wspomagającym.
  3. Przestrzegać zagwarantowanej w Konstytucji PRL wolności słowa, druku, publikacji, a tym samym nie represjonować niezależnych wydawnictw oraz udostępnić środki masowego przekazu dla przedstawicieli wszystkich wyznań.
  4. Przywrócić do poprzednich praw:
    1. ludzi zwolnionych z pracy po strajkach w 1970 i 1976 r. studentów wydalonych z uczelni za przekonania,
    2. zwolnić wszystkich więźniów politycznych (w tym Edmunda Zadrożyńskiego, Jana Kozłowskiego, Marka Kozłowskiego),
    3. znieść represje za przekonania.
  5. Podać w środkach masowego przekazu informację o utworzeniu Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego oraz publikować jego żądania.
  6. Podać realne działania mające na celu wyprowadzenie kraju z sytuacji kryzysowej poprzez:
    1. podanie do publicznej wiadomości pełnej informacji o sytuacji społeczno-gospodarczej,
    2. umożliwienie wszystkim środowiskom i warstwom społecznym uczestniczenie w dyskusji nad programem reform.
  7. Wypłacić wszystkim pracownikom biorącym udział w strajku wynagrodzenie za okres strajku, jak za urlop wypoczynkowy, z funduszu CRZZ.
  8. Podnieść zasadnicze uposażenie każdego pracownika o 2000 zł na miesiąc, jako rekompensatę dotychczasowego wzrostu cen.
  9. Zagwarantować automatyczny wzrost płac równolegle do wzrostu cen i spadku wartości pieniądza.
  10. Realizować pełne zaopatrzenie rynku wewnętrznego w artykuły żywnościowe, a eksportować tylko nadwyżki.
  11. Znieść ceny komercyjne oraz sprzedaż za dewizy w tzw. eksporcie wewnętrznym. 
  12. Wprowadzić zasady doboru kadry kierowniczej na zasadach kwalifikacji, a nie przynależności partyjnej oraz znieść przywileje MO, SB i aparatu partyjnego poprzez: zrównanie zasiłków rodzinnych zlikwidowanie specjalnych sprzedaży, itp.
  13. Wprowadzić na mięso i jego przetwory kartki – bony żywnościowe (do czasu opanowania sytuacji na rynku).
  14. Obniżyć wiek emerytalny dla kobiet do 55 lat, a dla mężczyzn do lat 60 lub przepracowanie w PRL 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn bez względu na wiek.
  15. Zrównać renty i emerytury starego portfela do poziomu aktualnie wypłacanych.
  16. Poprawić warunki pracy służby zdrowia, co zapewni pełną opiekę medyczną osobom pracującym.
  17. Zapewnić odpowiednią ilość miejsc w żłobkach i przedszkolach dla dzieci kobiet pracujących.
  18. Wprowadzić urlop macierzyński płatny przez okres trzech lat na wychowanie dziecka.
  19. Skrócić czas oczekiwania na mieszkania.
  20. Podnieść diety z 40 zł na 100 złotych i dodatek za rozłąkę.
  21. Wprowadzić wszystkie soboty wolne od pracy. Pracownikom w ruchu ciągłym i systemie czterobrygadowym brak wolnych sobót zrekompensować zwiększonym wymiarem urlopu wypoczynkowego lub innymi płatnymi dniami wolnymi od pracy.

 


 

POLECANE
Nie żyje Edward Linde-Lubaszenko, legenda polskiego teatru i filmu z ostatniej chwili
Nie żyje Edward Linde-Lubaszenko, legenda polskiego teatru i filmu

W niedzielę zmarł wybitny aktor i pedagog Edward Linde-Lubaszenko – poinformowała PAP rodzina aktora. Linde-Lubaszenko od 1973 r. związany był z Teatrem Starym w Krakowie, zagrał w ponad 70 filmach, ponad 110 przedstawieniach teatralnych i ponad 80 spektaklach Teatru Telewizji.

Wypadek legendy narciarstwa. Co dalej z Lindsey Vonn? Wiadomości
Wypadek legendy narciarstwa. Co dalej z Lindsey Vonn?

Alex Hoedlmoser, trener konkurencji szybkościowych w amerykańskiej kadrze alpejczyków, przekazał, że Lindsey Vonn, która miała poważny wypadek na trasie olimpijskiego zjazdu w Cortinie d'Ampezzo, „najwyraźniej ma złamane podudzie”. Słynna narciarka przechodzi dalsze badania w szpitalu.

Komunikat dla mieszkańców woj. mazowieckiego Wiadomości
Komunikat dla mieszkańców woj. mazowieckiego

W niedzielę na ulice Warszawy wracają autobusy grzewcze, które będą dostępne w miejscach o największym natężeniu ruchu - poinformował warszawski ratusz. Pojazdy będą jeździły od godz. 18 przez całą noc, ostatni odjazd z pętli odbędzie się o 9.

Bosak o KSeF: Każdy wywiad gospodarczy może tylko pomarzyć, żeby mieć przegląd wszystkich faktur wideo
Bosak o KSeF: Każdy wywiad gospodarczy może tylko pomarzyć, żeby mieć przegląd wszystkich faktur

„Wasz rząd niestety wyoutsourceował za granicę kolejny ogromny obszar danych gospodarczych, o których każdy wywiad gospodarczy może tylko pomarzyć, żeby mieć przegląd wszystkich faktur” - powiedział wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak na antenie Telewizji Polsat odnosząc się do Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).

Zdarzenie z nożem w zachodnich Niemczech. Policja użyła broni z ostatniej chwili
Zdarzenie z nożem w zachodnich Niemczech. Policja użyła broni

W sobotę po południu w centrum Trewiru na zachodzie Niemiec policja postrzeliła mężczyznę, który chodził po deptaku z nożem i zaczepiał przechodniów. Na szczęście nikt nie został ranny.

Ogień w miejscu pamięci ofiar tragedii. Niepokojące sceny w Crans-Montana Wiadomości
Ogień w miejscu pamięci ofiar tragedii. Niepokojące sceny w Crans-Montana

W prowizorycznym miejscu pamięci poświęconym ofiarom tragicznego pożaru, do którego doszło podczas imprezy sylwestrowej w szwajcarskim kurorcie Crans-Montana, w niedzielę rano pojawił się ogień - poinformowała policja. Przyczyną prawdopodobnie były znajdujące się tam świece.

Urzędnik Trumpa: Brytyjskie ofiary wolności słowa powinny ubiegać się o azyl w USA z ostatniej chwili
Urzędnik Trumpa: Brytyjskie ofiary wolności słowa powinny ubiegać się o azyl w USA

Cytowana przez „The Telegraph” Sarah Rogers, prawnik kierująca dyplomacją publiczną prezydenta USA, ostrzega, że wspólne wartości krajów są pod presją.

Korea Południowa wyrosła na potężnego rywala Niemiec w przemyśle zbrojeniowym tylko u nas
Korea Południowa wyrosła na potężnego rywala Niemiec w przemyśle zbrojeniowym

Jeszcze dekadę temu Korea Południowa była odbiorcą niemieckich technologii wojskowych, dziś odbiera Berlinowi kluczowe kontrakty i wchodzi na europejski rynek zbrojeniowy z impetem. Szybkie dostawy, niższe ceny i gotowe linie produkcyjne sprawiły, że azjatycki producent stał się jednym z najgroźniejszych rywali Niemiec – także tam, gdzie dotąd dominował przemysł zbrojeniowy z UE.

Wypadek na Warmii. Nie żyje wieloletni proboszcz z Cerkiewnik Wiadomości
Wypadek na Warmii. Nie żyje wieloletni proboszcz z Cerkiewnik

Nie żyje ks. Mirosław Pękała, wieloletni proboszcz parafii w Cerkiewniku (woj. warmińsko-mazurskie). Duchowny zmarł w szpitalu po wypadku samochodowym, do którego doszło w sobotę w trakcie pełnienia posługi duszpasterskiej.

Rosyjska ropa bez nabywców. Tankowce Kremla krążą po oceanie z ostatniej chwili
Rosyjska ropa bez nabywców. Tankowce Kremla krążą po oceanie

Decyzja Indii o ograniczeniu importu rosyjskiej ropy wywołała chaos na morskich szlakach. Ponad tuzin tankowców z rosyjskim surowcem krąży po wodach Azji, nie mając ani nabywców, ani portów docelowych.

REKLAMA

44 lata temu rozpoczął się strajk w Stoczni Gdańskiej. Tak rodziła się Solidarność

Przeszło cztery dekady temu, 14 sierpnia 1980 roku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina rozpoczął się strajk, którego efektem było wypracowanie 21 postulatów MKS, podpisanie Porozumień Sierpniowych i narodziny związku zawodowego Solidarność.
/ / fot. ipn.gov.pl

Tak rodziła się Solidarność

Strajk trwał przez dwa tygodnie i był odpowiedzią na zwolnienie z pracy suwnicowej Anny Walentynowicz, działaczki Wolnych Związków Zawodowych.

Stoczniowcy szybko włączyli się w akcję protestacyjną. Już pierwszego dnia w południe strajkowało 12 tysięcy osób spośród 17 tysięcznej załogi. Pierwszym postulatem było przywrócenie do pracy Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy, budowa pomnika ofiar Grudnia 1970 roku, podwyżki płac dla załogi, wprowadzenie dodatku drożyźnianego, gwarancja nietykalności dla strajkujących. 15 sierpnia lista postulatów trafiła do dyrekcji zakładu, a do protestu przyłączyły się trójmiejskie stocznie i inne zakłady pracy.

Na czele strajku w gdańskich Zakładach Okrętowych Urządzeń Elektrycznych i Automatyki "Elmor" stanęli Andrzej Gwiazda, Bogdan Lis i Janusz Satora, a w gdyńskiej Stoczni im. Komuny Paryskiej kierował Andrzej Kołodziej. 

Porozumienia Sierpniowe

W nocy z 16 na 17 sierpnia powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który opracował słynne 21 postulatów. W pierwszym z nich domagano się utworzenia niezależnych od władz związków zawodowych. Na terenie Stoczni w niedziele odprawiona została Msza Święta, a kolejnego dnia, 18 sierpnia, protesty wybuchły w Szczecinie, a później w kolejnych miastach na terenie całego kraju. W między czasie stoczniowcy negocjują z władzą realizację swoich postulatów.

Strajk zakończył się 31 sierpnia, gdy w historycznej Sali BHP Stoczni Gdańskiej przedstawiciele MKS reprezentujący ponad 700 zakładów pracy podpisali porozumienie z delegacją rządową. Było to jedno z czterech tzw. Porozumień Sierpniowych.

ZOBACZ TAKŻE: "Wybijemy wam z głowy demokrację”. 42. rocznica pacyfikacji protestu internowanych w Kwidzynie

ZOBACZ TAKŻE: Zachodniopomorska „S” gościła polskie dzieci z Litwy

21 postulatów

  1. Akceptacja niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych wynikających z ratyfikowanych przez PRL Konwencji nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy, dotyczących wolności związków zawodowych.
  2. Zagwarantowanie prawa do strajku oraz bezpieczeństwa strajkującym i osobom wspomagającym.
  3. Przestrzegać zagwarantowanej w Konstytucji PRL wolności słowa, druku, publikacji, a tym samym nie represjonować niezależnych wydawnictw oraz udostępnić środki masowego przekazu dla przedstawicieli wszystkich wyznań.
  4. Przywrócić do poprzednich praw:
    1. ludzi zwolnionych z pracy po strajkach w 1970 i 1976 r. studentów wydalonych z uczelni za przekonania,
    2. zwolnić wszystkich więźniów politycznych (w tym Edmunda Zadrożyńskiego, Jana Kozłowskiego, Marka Kozłowskiego),
    3. znieść represje za przekonania.
  5. Podać w środkach masowego przekazu informację o utworzeniu Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego oraz publikować jego żądania.
  6. Podać realne działania mające na celu wyprowadzenie kraju z sytuacji kryzysowej poprzez:
    1. podanie do publicznej wiadomości pełnej informacji o sytuacji społeczno-gospodarczej,
    2. umożliwienie wszystkim środowiskom i warstwom społecznym uczestniczenie w dyskusji nad programem reform.
  7. Wypłacić wszystkim pracownikom biorącym udział w strajku wynagrodzenie za okres strajku, jak za urlop wypoczynkowy, z funduszu CRZZ.
  8. Podnieść zasadnicze uposażenie każdego pracownika o 2000 zł na miesiąc, jako rekompensatę dotychczasowego wzrostu cen.
  9. Zagwarantować automatyczny wzrost płac równolegle do wzrostu cen i spadku wartości pieniądza.
  10. Realizować pełne zaopatrzenie rynku wewnętrznego w artykuły żywnościowe, a eksportować tylko nadwyżki.
  11. Znieść ceny komercyjne oraz sprzedaż za dewizy w tzw. eksporcie wewnętrznym. 
  12. Wprowadzić zasady doboru kadry kierowniczej na zasadach kwalifikacji, a nie przynależności partyjnej oraz znieść przywileje MO, SB i aparatu partyjnego poprzez: zrównanie zasiłków rodzinnych zlikwidowanie specjalnych sprzedaży, itp.
  13. Wprowadzić na mięso i jego przetwory kartki – bony żywnościowe (do czasu opanowania sytuacji na rynku).
  14. Obniżyć wiek emerytalny dla kobiet do 55 lat, a dla mężczyzn do lat 60 lub przepracowanie w PRL 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn bez względu na wiek.
  15. Zrównać renty i emerytury starego portfela do poziomu aktualnie wypłacanych.
  16. Poprawić warunki pracy służby zdrowia, co zapewni pełną opiekę medyczną osobom pracującym.
  17. Zapewnić odpowiednią ilość miejsc w żłobkach i przedszkolach dla dzieci kobiet pracujących.
  18. Wprowadzić urlop macierzyński płatny przez okres trzech lat na wychowanie dziecka.
  19. Skrócić czas oczekiwania na mieszkania.
  20. Podnieść diety z 40 zł na 100 złotych i dodatek za rozłąkę.
  21. Wprowadzić wszystkie soboty wolne od pracy. Pracownikom w ruchu ciągłym i systemie czterobrygadowym brak wolnych sobót zrekompensować zwiększonym wymiarem urlopu wypoczynkowego lub innymi płatnymi dniami wolnymi od pracy.

 



 

Polecane