Tadeusz Płużański: Odnaleziony grób „faszysty” Włodarkiewicza

27.03.2025 19:01

19 marca 1942 r. we Lwowie w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach zmarł ppłk Jan Włodarkiewicz „Darwicz”, współorganizator i do 1940 r. komendant Tajnej Armii Polskiej, komendant Konfederacji Zbrojnej (1941), pierwszy komendant organizacji dywersyjnej „Wachlarz” (1941–1942).

Trzy lata wcześniej, 10 listopada 1939 r., w kościele garnizonowym przy ul. Długiej w Warszawie (dzisiejsza katedra polowa Wojska Polskiego Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski) ks. Jan Zieja przyjął uroczystą przysięgę twórców Tajnej Armii Polskiej, jednej z pierwszych wojskowych organizacji podziemnych. Komendantem został mjr Jan Włodarkiewicz "Darwicz", a szefem sztabu ppor. Witold Pilecki "Witold".

Kim był Jan Włodarkiewicz?

Jan Włodarkiewicz (ur. 28 maja 1900 r. w Warszawie, rok starszy od Pileckiego), w latach szkolnych działał w tajnych kółkach młodzieżowych, podczas pierwszej wojny światowej służył w Polskiej Organizacji Wojskowej, w listopadzie 1918 r. wstąpił do Wojska Polskiego, którego zawodowym żołnierzem był przez całą II RP.

Po przegranej wojnie obronnej września 1939 r. Włodarkiewicz razem z innymi wojskowymi i chrześcijańskimi działaczami społecznymi współtworzył TAP. Drugą "nogą" organizacji była tajna grupa Jana Dangla, skupiająca studentów stołecznej Szkoły Głównej Handlowej.

Spotkanie założycielskie Tajnej Armii Polskiej odbyło się dzień wcześniej, 9 listopada 1939 r., w mieszkaniu kuzynki Pileckiego - Eleonory Ostrowskiej, na warszawskim Żoliborzu przy alei Wojska Polskiego 40 m. 7.

Chrześcijańsko-narodowy rys Tajnej Armii Polskiej

Tajna Armia Polska miała wyraźny rys chrześcijańsko-narodowy (w dzisiejszym antypolskim bełkocie-poprawno-politycznym zostałaby faszystowską). Zajmowała się głównie wywiadem, gromadziła informacje o niemieckich represjach wobec Polaków i współpracownikach okupanta, organizowała - po przygotowaniu lewych dokumentów - przerzut osób do polskiego wojska we Francji, w końcu prowadziła dywersję.

To właśnie w ramach TAP Witold Pilecki przedostanie się dobrowolnie do Auschwitz, aby zbadać możliwość uwolnienia przewiezionych tam wcześniej członków organizacji. 19 września 1940 r., w tym samym mieszkaniu przy alei Wojska Polskiego 40, pozwoli się aresztować Niemcom (dziś na budynku jest tablica, a nieopodal pomnik Pileckiego). Ostrowska zachowa dla potomności słowa, które rotmistrz wypowiedział podczas zatrzymania: "Zamelduj, gdzie trzeba, że rozkaz wykonałem". W obozie razem z odnalezionymi tam TAP-owcami Pilecki założy Związek Organizacji Wojskowej. Gdy w Warszawie powstanie Związek Walki Zbrojnej, przemianowany potem na Armię Krajową, ZOW - tak samo zresztą jak TAP - stanie się ich częścią.

Rota przysięgi żołnierzy Tajnej Armii Polskiej brzmiała: "Składając wszystkie swe siły dla dobra Ojczyzny, wypełniać włożone na mnie obowiązki z całą sumiennością i ofiarnością - aż do chwili, gdy z mego przyrzeczenia zwolniony już będę. Tak mi dopomóż Bóg".

Grób ppłk. Jana Włodarkiewicza po trzech latach poszukiwań został w ubiegłym roku odnaleziony i odnowiony na cmentarzu Janowskim we Lwowie.

[Felieton pochodzi z Tygodnika Solidarność 12/2025]

Tadeusz Płużański

Tagi

Data publikacji: 27.03.2025 19:01

Źródło: Tygodnik Solidarność 12/2025

– „Spowiedź” to dla mnie film bardzo osobisty. Chciałem za jego pomocą podzielić się swoim doświadczeniem nawrócenia, które zmieniło moje życie. Przez 18 lat byłem wojującym ateistą. W ciągu jednego dnia się zmieniłem – mówi Marcin Kwaśny w rozmowie z Markiem Nowakiem.

Czytaj więcej

W tym roku Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego przypada 5 kwietnia. 15 lat temu Niedziela Wielkanocna wypadła dzień wcześniej, a więc 4 kwietnia. 10 kwietnia doszło do katastrofy smoleńskiej, przez co, przynajmniej w tamtym roku, wielu z nas poczuło, że doszło do niesamowicie emocjonalnego splotu wydarzeń dramatycznych, odbierających pewność jutra i budzących niepokój o przyszłość Polski ze świętami niosącymi nadzieję i wiarę w Zmartwychwstanie. Nim udało się specjalistom od kreowania społecznych nastrojów zdemolować ten wyjątkowy moment, Polska doznała wyjątkowego uniesienia nie tylko w wymiarze patriotycznym, lecz również duchowym. Wychodząc z tego punktu zbiorowej pamięci, poszukajmy dla siebie płynącej z niego uniwersalnej lekcji.

Czytaj więcej

Po śmierci wujka nie interesowałem się sprawami spadkowymi. Nie utrzymywaliśmy bliskiego kontaktu, więc uznałem, że niczego po nim nie dziedziczę. Kilka miesięcy później odezwała się firma windykacyjna z informacją, że jako krewny jestem spadkobiercą i powinienem spłacić jego długi. Wtedy dopiero dowiedziałem się, że wujek miał kilka niespłaconych zobowiązań. Termin na odrzucenie spadku podobno już minął. Czy naprawdę nie mogę już nic zrobić?

Czytaj więcej

Małym dzieciom często wydaje się, że jeśli w sytuacjach, które z ich punktu widzenia są groźne, zamkną oczy, to przestają być widoczne. Wielu politykom i ludziom, którzy na różne sposoby zajmują się polityką to przekonanie najwyraźniej pozostało i w różnych niezbyt przyjemnych dla nich sytuacjach dokładnie ten mechanizm obronny starają się stosować.

Czytaj więcej

– Pomysł na demonstrację wziął się z tego, że szukaliśmy czegoś ciekawego do nagrania. Wiedziałem już, że nagrywanie czegokolwiek wymaga przygotowań, budżetu, strojów, stylizacji. A Parada Równości to było wydarzenie, gdzie ludzie przychodzą już przygotowani, z rekwizytami i przebraniami. Wszystko jest gotowe – wystarczy przyjść i z nimi rozmawiać – mówi Mikołaj Janusz „Jaok” w rozmowie z Krzysztofem Karnkowskim.

Czytaj więcej