Tadeusz Płużański: Władysław Ciastoń. "Generał" stanu wojennego. Komunistyczny cyngiel

Kariera Władysława Ciastonia to przykład klasycznej drogi komunistycznego cyngla. Zaczynał w latach 40. w UB, błyskawicznie awansując na kierownika bezpieki w Bolesławcu i Wrocławiu. Ostatecznie, tuż przed wprowadzeniem stanu wojennego, został szefem Służby Bezpieczeństwa i wiceszefem MSW. To jedna z najbardziej ponurych postaci dyktatury Jaruzelskiego. W wyniku działań Ciastonia i jego resortu wielu Polaków zostało aresztowanych, zamordowanych bądź zmuszonych do samobójstwa.
Władysław Ciastoń Tadeusz Płużański: Władysław Ciastoń.
Władysław Ciastoń / IPN

Karierę Ciastonia przerywa na krótko odwilż i propagandowa destalinizacja w 1956 roku. Po „karnym zesłaniu” do Instytutu Maszyn Matematycznych Polskiej Akademii Nauk, już w latach 70 stał się ponownie potrzebny bezpiece i zaczął awansować w strukturach MSW.

 

Zabójstwo ks. Popiełuszki

W latach 90-tych ubiegłego wieku, podczas procesu przed stołecznym Sądem Okręgowym w sprawie zabójstwa księdza Jerzego Popiełuszki, Władysław Ciastoń był oskarżony o podżeganie, przygotowanie i kierowanie zbrodnią razem z Zenonem Płatkiem (b. dyrektorem departamentu IV MSW, zajmującym się inwigilacją księży). Wtedy pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych Edward Wende wnosił o zbadanie jeszcze jednej sprawy. Chciał, aby sąd zwrócił się do Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu we Wrocławiu z pytaniem, czy nie toczy się tam inne śledztwo przeciwko Ciastoniowi. Chodziło o wyjaśnienie jego roli w powojennych prześladowaniach działaczy PSL. Wende powoływał się na słowa Stanisława Raja, opublikowane w 1992 roku „Gazecie Dolnośląskiej”, a oparte na zeznaniach, które złożył przed wrocławską OKBZPNP.

Przeciwko wnioskowi zaprotestowała obrona, twierdząc, że są to oskarżenia i pomówienia „mające służyć podgrzewaniu atmosfery i przedstawianiu naszego klienta jako zwyrodnialca”, a ponadto domagała się sprawdzenia, czy takie śledztwo w ogóle jest prowadzone, „bo słowu dziennikarskiemu nie należy wierzyć”. Z kolei Ciastoń utrzymywał, że nigdy nikogo nie uderzył, nikomu nie urągał, a Stanisława Raja nie zna. Jego obrońcy zapowiadali nawet, że sprawa zakończy się procesem o ochronę dóbr osobistych Ciastonia.

W toku procesu o zabójstwo ks. Popiełuszki Wende zamierzał dowieść, że Władysław Ciastoń, jako starszy oficer śledczy Miejskiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego we Wrocławiu znęcał się nad aresztowanymi ludowcami. Nic z tego jednak nie wyszło, gdyż w 1994 roku cały proces zakończył się uniewinnieniem Ciastonia i Płatka. Po odwołaniu się oskarżycieli do drugiej instancji, sprawę wznowiono, ale już bez udziału Płatka, który... zachorował.

 

Proces Ciastonia

Proces Ciastonia był kontynuowany w... 2002 roku. Wówczas sąd postanowił włączyć do przewodu drugi zarzut oskarżenia – czyli znęcanie się w 1947 roku we Wrocławiu nad więźniem politycznym Stanisławem Rajem. Przez tych kilka lat udało się bowiem „ustalić”, że wrocławska komisja jednak prowadziła śledztwo w sprawie zabójstw, torturowania i bezprawnych aresztowań członków PSL w latach 1944-56.
Koniec procesu był jednak łatwy do przewidzenia. Powołany do sprawy biegły sądowy orzekł, że badając Raja w 1992 roku nic nie wskazywało na to, żeby kiedyś miał wybite zęby, oraz trwale uszkodzoną stopę. Po kolejnych dwóch latach, w grudniu 2004 roku Władysław Ciastoń został uniewinniony od wszystkich zarzutów.

- Skazano miecz, ale nie każącą rękę – tak Leopold Przemyk, ojciec zamordowanego w 1983 roku Grzegorza Przemyka skomentował zapadły w maju 2008 roku wyrok warszawskiego sądu skazujący oprawcę jego syna – zomowca Ireneusza K. - na cztery lata więzienia. Przemyk miał na myśli Władysława Ciastonia i Zenona Płatka.

 

Ciastoń "niewinny"

Najgłośniejszą sprawą, za którą był ścigany jeszcze w PRL, było wspomniane zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki, kapelana Solidarności. Komunistyczne władze, chcąc pokazowo rozliczyć się z tej zbrodni, aresztowały nawet szefa SB (8 grudnia 1984) pod zarzutem podżegania do zabójstwa. Szybko uznały jednak, że bunt społeczny grożący po śmierci ks. Popiełuszki nie jest aż tak groźny i poświęcenie Ciastonia byłoby za dużym wyrzeczeniem. Jego sprawę wyłączono z procesu oskarżonych oficerów SB i wkrótce został uniewinniony, wracając do resortu.

Po 1989 roku nigdy nie udało się skazać Ciastonia. Unikał procesów w swojej sprawie, a kiedy miał zeznawać, zawsze robił to w obronie swojej, Kiszczaka i milicjantów bądź ZOMO-wców. Głośno zrobiło się o nim także przy okazji procesu Lecha Wałęsy przeciwko założycielowi Wolnych Związków Zawodowych Krzysztofowi Wyszkowskiemu. Według zachowanych dokumentów czechosłowackiej bezpieki, w 1981 roku Ciastoń potwierdzał, że SB zwerbowała Lecha Wałęsę w 1970 roku.

Były szef SB do końca życia pozostawał niewinny w świetle prawa III RP. Zmarł 4 czerwca 2021 roku i został pochowany na Powązkach Wojskowych.
 


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
„Casus Belli - Po co komu ta wojna?”. Filmowe spotkanie Klubu Publicystyki Kulturalnej SDP Wiadomości
„Casus Belli - Po co komu ta wojna?”. Filmowe spotkanie Klubu Publicystyki Kulturalnej SDP

Filmowe spotkanie Klubu Publicystyki Kulturalnej SDP. Gośćmi będą Michał Orzechowski i Maciej Maciejewski

Polska była atakowana pieniądzem rosyjskim, a wykonawcy byli w PE Wiadomości
"Polska była atakowana pieniądzem rosyjskim, a wykonawcy byli w PE"

Polska była atakowana pieniądzem rosyjskim - taka jest moja teza, a wykonawcy byli w Parlamencie Europejskim, pełnili funkcje europosłów - powiedział we wtorek europoseł PiS Tomasz Poręba. Myślę, że wcześniej, czy później to zostanie udowodnione - dodał.

Senat za nowelizacją ustawy o Sądzie Najwyższym. 14 poprawek Wiadomości
Senat za nowelizacją ustawy o Sądzie Najwyższym. 14 poprawek

Senat przyjął we wtorek późnym wieczorem nowelizację ustawy o Sądzie Najwyższym; wniósł do niej rekomendowane uprzednio przez senackie komisje14 poprawek, które znacząco przekształcają przepisy noweli.

Kobieta z bliznami, odzież uciskająca genitalia. Popularna gra The Sims z elementami transgender [FOTO] Wiadomości
Kobieta z bliznami, odzież uciskająca genitalia. Popularna gra "The Sims" z elementami transgender [FOTO]

Popularna gra symulacyjna "The Sims" wprowadziła uaktualnienie z elementami, które sprawiają wrażenie promocji postaw transseksualnych. Gra jest popularna wśród młodzieży.

USA: Biały Dom nie potwierdza wizyty Bidena w Polsce Wiadomości
USA: Biały Dom nie potwierdza wizyty Bidena w Polsce

Rzecznik Rady Bezpieczeństwa Narodowego John Kirby odmówił we wtorek potwierdzenia, że prezydent Joe Biden odbędzie podróż do Polski. Nie odpowiedział też, czy "nie" Bidena dla dostaw myśliwców F-16 dla Ukrainy oznacza też brak zgody na wysłanie samolotów przez sojuszników.

Awaria terminali płatniczych w całej Polsce Wiadomości
Awaria terminali płatniczych w całej Polsce

Jak podaje portal Businessinsider, w poniedziałek wieczorem media społecznościowe zalała fala informacje dot. niemożnością płacenia terminali w sklepach. W wielu miejscach można płacić tylko gotówką. Informację o awarii potwierdza jeden z największych dostawców terminali w Polsce, firma PolCard.

Koniec ery najsłynniejszego samolotu pasażerskiego. Oddano do użytku ostatni egzemplarz Wiadomości
Koniec ery najsłynniejszego samolotu pasażerskiego. Oddano do użytku ostatni egzemplarz

Zakończyła się produkcja legendarnego Jumbo Jeta - ostatni Boeing 747 został oddany do użytku i będzie używany przez przewoźnika Atlas Air. "Oznacza to koniec ery, w której pierwszy w historii Jumbo Jet rządził w przestworzach" - informuje we wtorek agencja Reutera. Producenci zapowiadają, że 747 będzie jeszcze latać przez całe dziesięciolecia.

Trzy postacie z tytułem Człowieka Roku tygodnika „Wprost”, w tym... minister Mariusz Błaszczak Wiadomości
Trzy postacie z tytułem Człowieka Roku tygodnika „Wprost”, w tym... minister Mariusz Błaszczak

31 stycznia Tygodnik „Wprost” przyznał nagrodę Człowieka Roku. Zaszczytny tytuł otrzymał minister Obrony Narodowej i wicepremier Mariusz Błaszczak. Honorowym tytułem Człowieka Roku zostali uhonorowani prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, oraz Sekretarz Stanu USA Antony Blinken. 

Z. Kuźmiuk: Jakiego rodzaju „haki” Rosjanie mają na polityków PO? Wiadomości
Z. Kuźmiuk: Jakiego rodzaju „haki” Rosjanie mają na polityków PO?

Po skandalicznej wypowiedzi europosła Radosława Sikorskiego w radiu Zet, że Polska rozważała udział w rozbiorze Ukrainy, wydawało się przez parę godzin, że Platforma się od niej odetnie, a jej autora spotkają partyjne sankcje.

Jarosław Kaczyński przyjął ofertę Sikorskiego. Prezes PiS dokonał wpłaty 50 tys. zł Wiadomości
Jarosław Kaczyński przyjął ofertę Sikorskiego. Prezes PiS dokonał wpłaty 50 tys. zł

Ukraina walczy o swoją niepodległość i wolność, ale również o nasze bezpieczeństwo. Wspieramy ją i będziemy wspierać. Skoro wpłata na fundusz wsparcia Sił Zbrojnych Ukrainy zamyka mój kontrowersyjny spór z Radosławem Sikorskim, czynię to z satysfakcją - poinformował PAP prezes PiS Jarosław Kaczyński.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe