Zebrani
Prezydentowi towarzyszyła w spotkaniu jego małżonka Agata Kornhauser-Duda oraz pracownicy Kancelarii Prezydenta RP.
Kościół katolicki na uroczystości reprezentowali przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Stanisław Gądecki, Prymas Polski abp Wojciech Polak, metropolita warszawski kard. Kazimierz Nycz i biskup warszawsko-praski Romuald Kamiński. Z Kościoła greckokatolickiego w Polsce przybył m.in. abp Eugeniusz Popowicz.
Obecni byli ponadto przedstawiciele Kościołów zrzeszonych w Polskiej Radzie Ekumenicznej na czele z jej prezesem, superintendentem naczelnym Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w RP bp. Andrzejem Malickim.
W imieniu Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego na spotkanie w Pałacu Prezydenckim przybył arcybiskup wrocławski i szczeciński Jerzy, prawosławny ordynariusz Wojska Polskiego.
Do Pałacu Prezydenckiego przybyli także Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich, mufti Muzułmańskiego Związku Religijnego w RP Tomasz Miśkiewicz oraz Grzegorz Kuprianowicz, współprzewodniczący Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych.
Przemówienie Prezydenta
W swoim wystąpieniu prezydent Andrzej Duda w kontekście trwającej już niemal od roku wojny w Ukrainie, wywołanej agresją Rosji, podkreślił wagę modlitwy "Daj Panie pokój w naszych czasach, w naszych dniach dniom naszym", której słowa - zaznaczył - "bardzo mocno, jak nigdy w okresie ostatnich dziesięcioleci od II wojny światowej, tyczą się naszej, w tej części Europy, rzeczywistości".
- Tym bardziej ważne jest dla mnie to dzisiejsze spotkanie, dlatego że chcę podziękować wszystkim Państwu: eminencji, ekscelencjom, wszystkim przewodniczącym, za to, że w obliczu tego straszliwego nieszczęścia, jakie dzieje się dzisiaj za naszą wschodnią granicą na skutek rosyjskiej napaści na Ukrainę, my zachowujemy po pierwsze jedność - jako państwo, jako społeczeństwo, jako wspólnota ludzi zamieszkujących terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - a jednocześnie też umiemy okazać serce sąsiadom, nie oglądając się na żadne okoliczności, nie oglądając się na historię, nie oglądając się na żadne osobiste emocje, które mogłyby w jakikolwiek sposób negatywnie wpłynąć, kierując się tymi pozytywnymi emocjami, odruchem serca, odruchem wiary, odruchem miłości drugiego człowieka - mówił Andrzej Duda.
- To spotkanie jest sposobnością, aby za to podziękować, że wszyscy jak tutaj jesteście - w szczególności mając na względzie odpowiedzialną misję, jaką realizujecie jako ci, którzy stoją na czele wspólnot ludzi wierzących - umacnialiście, bo przecież nie trzeba było wzywać, co także jest piękne i pokazuje owoc waszej niezwykłej posługi wobec Pana Boga, ale przede wszystkim wobec współwyznawców (...); że nie trzeba było nawoływać ludzi do niesienia pomocy, do tego, aby ten odruch serca wykonali (...) z drugiej strony, że ich umacnialiście, że czynią słusznie i powinni czynić więcej - dodał prezydent.
Takie działanie, podkreślił Andrzej Duda, wystawia Polsce i jej obywatelom znakomitą opinię, o czym sam zdążył się przekonać podczas wielu międzynarodowych spotkań i rozmów. - To także umacnia ogromnie naszą wspólnotę obywateli Rzeczypospolitej - w znaczeniu nie tylko tych, którzy pełnią ważne urzędy, ale każdego z nas - dodał prezydent.
- Wierzę głęboko - sam także staram się działać w miarę swoich możliwości - że ta modlitwa o pokój ten pokój rzeczywiście przyniosła. Pokój taki, który będzie pokojem trwałym, stabilnym: który będzie nam gwarantował możliwość spokojnego życia przez następne, mam nadzieję, dziesięciolecia, a wierzę głęboko, że także przyszłym pokoleniom - powiedział Andrzej Duda.
Prezydent przypomniał, że za trzy dni przypadnie 450. rocznica konfederacji warszawskiej, czyli uchwały podjętej 28 stycznia 1573 na sejmie konwokacyjnym w Warszawie. Zawierała ona postanowienie zapewnienia swobody wyznania szlachcie w Rzeczypospolitej, gwarantowała pokój między różnymi wyznaniami, zapewniała innowiercom równouprawnienie z katolikami i opiekę państwa.
- To dla nas z jednej strony wielki powód do dumy, że to było właśnie u nas, ale z drugiej strony także wielkie memento i wspaniały przykład tego, kiedy jesteśmy rzeczywiście silni i bezpieczni - wtedy, kiedy jesteśmy razem - powiedział Andrzej Duda.
Słowa przewodniczącego KEP
Abp Stanisław Gądecki przypomniał słowa bożonarodzeniowego orędzia "Urbi et orbi" papieża Franciszka, m.in. o tych samych istniejących dziś namiętnościach, które towarzyszyły królowi Herodowi, nie pozwalając mu przyjąć narodzin Jezusa Chrystusa - przywiązaniu do władzy i pieniędzy, pysze, obłudzie i kłamstwie. Te ciężary wykluczają nas z łaski Bożego Narodzenia i zamykają dostęp do drogi pokoju, dlatego, chociaż jest nam dany Książę Pokoju, to wichry wojen nadal wieją lodowatym chłodem nad ludzkością. - Trzeba, aby nasze spojrzenie napełniło się twarzami ukraińskich braci i sióstr, którzy przeżywali ostatnie święta w ciemnościach, w zimnie lub z dala od swoich domów, z powodu zniszczeń spowodowanych dziesięcioma miesiącami wojny - cytował papieskie orędzie abp Gądecki, przywołując także apel Franciszka o konkretne gesty solidarności, "aby pomóc cierpiącym i oświecić umysły tych, którzy mają władzę, aby uciszyć broń i położyć natychmiastowy kres tej bezsensownej wojnie".
Arcybiskup wspomniał także o swoim liście z początku marca ub. roku do Cyryla, prawosławnego patriarchy moskiewskiego i całej Rusi, w którym prosił go, aby zaapelował o wycofanie wojsk rosyjskich z suwerennego państwa, którym jest Ukraina oraz aby zwrócił się do rosyjskich żołnierzy, "aby nie uczestniczyli w tej niesprawiedliwej wojnie, aby odmawiali wykonywania rozkazów, których skutkiem - jak już to widzimy ‒ są liczne zbrodnie wojenne".
- Tenor odpowiedzi patriarchy Cyryla był podobny do tego, co usłyszeliśmy później z jego ust w wywiadzie dla telewizji Rossija 1: Rosjanie i Ukraińcy - mówił on - to jeden naród. "Kościół musi zrobić wszystko, aby nie stali się wrogami. To jest jeden naród, który wyszedł z kijowskiej chrzcielnicy, ale to bardzo duży naród - do Morza Białego do Czarnego. I ten ogrom zawsze budził strach, zazdrość (...), a zatem od czasów starożytnych zewnętrzne siły działały, aby podzielić ludzi, rozdzielić, a nawet popchnąć jedną część przeciwko drugiej" - powiedział patriarcha. Istotna problemu polega więc na tym, że również Cerkiew rosyjska nie ma zamiaru uznać autonomii Ukrainy - skonstatował przewodniczący Episkopatu Polski.
- Najbardziej natomiast cieszę się z tego, że nie daliśmy się podzielić w sprawie gościnności, jaką nasi rodacy okazali Ukraińcom, głównie matkom i dzieciom. Z naszej strony dziękuję Panu Bogu za wizytę solidarności z Ukrainą, jaką mogliśmy z Księdzem Prymasem i abp. [Stanisławem] Budzikiem złożyć we Lwowie, Kijowie i Buczy w dniach 17-20 maja - przypomniał też abp Stanisław Gądecki.
Prezes Polskiej Rady Ekumenicznej
Bp Andrzej Malicki podkreślił, że rok 2022 był trudny. - Gdy myśleliśmy, że nie może wydarzyć się już nic gorszego od pandemii Covid-19, która była z nami tak długo, 24 lutego 2022 r. Rosja zaatakowała Ukrainę - przyznał. Wojna ta sprawiła, że nastąpił napływ niezliczonych rzesz uchodźców i poinformował, że Kościoły zrzeszone w Polskiej Radzie Ekumenicznej od początku udzielały im wsparcia w myśl zasady "Gość w dom, Bóg w dom". - Potrafiliśmy otworzyć nasze serca i jesteśmy nadal otwarci na przyjmowanie tych, których wojna zmusiła do opuszczenia swych ojczystych stron. Mimo naturalnego zróżnicowania, potrafiliśmy skoncentrować się na tym, co łączy i nieść pomoc drugiemu człowiekowi. Będąc trwałą częścią polskiego społeczeństwa, w otwarciu na bliźnich ze Wschodu, chcemy promować dalej taką otwartość, poszanowanie dla tradycji i kultury tych, którzy u nas znaleźli schronienie - zadeklarował prezes Polskiej Rady Ekumenicznej.
Naczelny Rabin Polski
Rabin Michael Schudrich podkreślił, że wielką wartością takiego spotkania jest to, że przedstawiciele różnych wyznań i religii są blisko siebie i mogą ze sobą rozmawiać. Nawiązał także do zbliżającej się 450. rocznicy konfederacji warszawskiej. - 450 lat to dla nas powód do wielkiej dumy, ale też wielkie wyzwanie, wielki obowiązek - stwierdził. - To obowiązek kontynuacji tego, co zostało dawno temu ustalone. To jest nasza polska tradycja - powiedział Michael Schudrich.
Naczelny Rabin Polski wspomniał także o drugiej ważnej w tych dniach rocznicy, 160. rocznicy wybuchu powstania styczniowego. Zaznaczył, że wtedy "też walczyliśmy razem" i przypomniał o postaci Dow Bera Meiselsa, naczelnego rabina Warszawy w latach 1856-1870, który przez całe życie wspierał walkę Polaków o wyzwolenie spod władzy Rosji i zabiegał o przyznanie Żydom pełni praw obywatelskich. Powiedział też, że każdego roku warto prosić Boga o siłę i mądrość działania - bez względu o jaki konkretnie rok chodzi. - Nasz obowiązek to szukanie sposobu do robienia czegoś dobrze w trudnych czasach, nieważne o jaki fakt chodzi. Jestem dumny z tego, co w minionym roku Polska pokazała - dodał.
Mufti Muzułmańskiego Związku Religijnego w RP
Mufti Tomasz Miśkiewicz życzył w krótkim wystąpieniu "pokoju i spokoju, żebyśmy mogli żyć razem wszyscy, bez względu na pochodzenie i wyznanie: żyć miłością jeden wobec drugiego". - Bądźmy wierni sobie, swoim ideałom, swojej religii, żyjmy w zgodzie, zdrowiu, szczęściu i pomyślności. Wszelkiego błogosławieństwa wszystkim ludziom w naszym kraju i na świecie - powiedział mufti.
Przedstawiciel mniejszości etnicznych i narodowych
Grzegorz Kuprianowicz podziękował wszystkim Polakom za pomoc okazaną w ubiegłym roku uchodźcom z Ukrainy. Życzył, aby w tym roku nastał przede wszystkim pokój. - Ten pokój musi być w każdym z nas. Niech ten nowy rok przyniesie spokój, niech poprowadzi Ukrainę z jej przyjaciółmi do zwycięstwa w tej nierównej walce z najeźdźcą. Niech pozwoli na wypracowanie nowego, lepszego modelu bezpieczeństwa w Europie i na świecie, gwarantującego także prawa mniejszości - powiedział.
lk / Warszawa
