Tak rodziła się Solidarność. 43. rocznica Porozumienia Gdańskiego

Dokładnie 43 lata temu, 31 sierpnia 1980 roku podpisano Porozumienie Gdańskie. Jedno z czterech Porozumień Sierpniowych, które dały początek Niezależnemu Samorządnemu Związkowi Zawodowemu „Solidarność”.
/ Strajk w Stoczni Gdańskiej w 1988 roku / fot. T. Gutry

Strajk w Stoczni Gdańskiej

Porozumienie Gdańskie podpisano 31 sierpnia 1980 po trwającym dwa tygodnie strajku w Stoczni im. Lenina, który rozpoczął się 14 sierpnia. Bezpośrednią przyczyną strajku było dyscyplinarne zwolnienie z pracy suwnicowej Anny Walentynowicz, zaledwie pięć miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego. To dla niej stanęła Stocznia Gdańska.

Strajk w Stoczni Gdańskiej zorganizowali działacz Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża. 15 sierpnia włączyły się do niego kolejne zakłady w Trójmieście. Robotnicy domagali się przywrócenia do pracy zwolnionych Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy, podwyżki płac dla każdego zatrudnionego, budowy pomnika ofiar grudnia 1970 r. i gwarancji nietykalności dla strajkujących.

21 postulatów MKS

W dniu 17 sierpnia Międzyzakładowy Komitet Strajkowy sformułował 21 postulatów, które spisano na drewnianych tablicach. Pierwszy z postulatów i zarazem najważniejszy dotyczył akceptacji przez władze "niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych". W kolejnych punktach robotnicy domagali się zagwarantowania prawa do strajku, wolności słowa i druku, przywrócenia zwolnionych z pracy po strajkach z 1970 i 1976 roku, zwolnienia więźniów politycznych czy obniżenia wieku emerytalnego i podwyżek wynagrodzeń.

Porozumienie Gdańskie było jednym z cztery Porozumień Sierpniowych. Wcześniej porozumienie z władzami PRL podpisano 30 sierpnia w Szczecinie, a później także 3 września w Jastrzębiu-Zdroju i 11 września w Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej.

Wynikiem porozumień sierpniowych było powstanie ogólnokrajowego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, który oficjalnie zarejestrowano 10 listopada 1980 roku. Protesty robotnicze zakończyły również trwające od grudnia 1970 roku rządy Edwarda Gierka.


 

POLECANE
Węgry ewakuują swoich obywateli z Bliskiego Wschodu. Pierwszy samolot już w drodze pilne
Węgry ewakuują swoich obywateli z Bliskiego Wschodu. Pierwszy samolot już w drodze

Węgry rozpoczęły akcję ewakuacyjną swoich obywateli z regionu ogarniętego napięciami. Pierwszy specjalny samolot wystartował już z bazy w Kecskemet i ma sprowadzić do kraju dziesiątki osób.

Nowe informacje z granicy. Pilny komunikat Straży Granicznej z ostatniej chwili
Nowe informacje z granicy. Pilny komunikat Straży Granicznej

Straż Graniczna opublikowała najnowsze dane dotyczące sytuacji na granicach Polski. Z raportu wynika, że tylko 3 marca funkcjonariusze przeprowadzili kilka tysięcy kontroli osób i pojazdów na granicach z Niemcami i Litwą. W raporcie znalazła się też istotna informacja dotycząca odcinka białoruskiego.

Nie żyje aktor znany z „Czterdziestolatka” i „Misia” Wiadomości
Nie żyje aktor znany z „Czterdziestolatka” i „Misia”

Wojciech Wiliński, aktor związany m.in. z Teatrem Żydowskim w Warszawie, zmarł w wieku 86 lat. Jego talent i wrażliwość sceniczna pozostaną w pamięci widzów i współpracowników.

Zwycięzca sondażu przegrywa w Sejmie z ostatniej chwili
Zwycięzca sondażu przegrywa w Sejmie

Najnowszy sondaż pokazuje paradoks – choć Koalicja Obywatelska notuje najlepszy wynik, większość mandatów przypadłaby trzem ugrupowaniom po prawej stronie sceny politycznej.

Bogucki ostrzega Żurka: „To będzie delikt konstytucyjny” z ostatniej chwili
Bogucki ostrzega Żurka: „To będzie delikt konstytucyjny”

Bez pisemnej zgody głowy państwa nie może być mowy o odwołaniu zastępców prokuratora generalnego – podkreśla Kancelaria Prezydenta. Szef KPRP Zbigniew Bogucki wprost ostrzega ministra sprawiedliwości.

Ojciec sprawcy masakry w szkole uznany winnym morderstwa. Historyczny wyrok w USA Wiadomości
Ojciec sprawcy masakry w szkole uznany winnym morderstwa. Historyczny wyrok w USA

Ława przysięgłych uznała, że to on mógł zapobiec tragedii. Ojciec nastolatka, który zastrzelił cztery osoby w liceum, usłyszał bezprecedensowy wyrok – pierwszy taki w historii Stanów Zjednoczonych.

Ormuz bez irańskich okrętów. Dowódca podaje bilans operacji z ostatniej chwili
Ormuz bez irańskich okrętów. Dowódca podaje bilans operacji

Amerykańskie dowództwo ogłosiło bilans szeroko zakrojonej operacji militarnej. Według przekazanych danych zniszczono tysiące celów i znaczną część irańskich zdolności bojowych, a kontrola nad rejonem Ormuz wyraźnie słabnie.

Iran grozi Europie. Reżim zapowiada odwet na kraju NATO gorące
Iran grozi Europie. Reżim zapowiada odwet na kraju NATO

Reżim zapowiada możliwość uderzenia w europejskie państwo, które od lat udziela schronienia jego najgroźniejszym przeciwnikom. W grę wchodzi operacja odwetowa poza Bliskim Wschodem.

Syn Chameneiego nowym przywódcą Iranu. Nieoficjalne doniesienia pilne
Syn Chameneiego nowym przywódcą Iranu. Nieoficjalne doniesienia

Nieoficjalne źródła z Iranu twierdzą, że w Teheranie zapadła decyzja o wyborze następcy po śmierci ajatollaha Alego Chameneiego. Nowym najwyższym przywódcą miał zostać jego syn, Mojtaba Chamenei.

Co z ewakuacją Polaków z Bliskiego Wschodu? MSZ zapowiada komunikat Wiadomości
Co z ewakuacją Polaków z Bliskiego Wschodu? MSZ zapowiada komunikat

Wiceszef MSZ Marcin Bosacki wyraził przekonanie, że w ciągu najbliższych godzin resort będzie gotowy, by zakomunikować możliwość pomocy w wydostaniu się m.in. ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich tym, którzy tam utknęli na skutek działań wojennych w regionie.

REKLAMA

Tak rodziła się Solidarność. 43. rocznica Porozumienia Gdańskiego

Dokładnie 43 lata temu, 31 sierpnia 1980 roku podpisano Porozumienie Gdańskie. Jedno z czterech Porozumień Sierpniowych, które dały początek Niezależnemu Samorządnemu Związkowi Zawodowemu „Solidarność”.
/ Strajk w Stoczni Gdańskiej w 1988 roku / fot. T. Gutry

Strajk w Stoczni Gdańskiej

Porozumienie Gdańskie podpisano 31 sierpnia 1980 po trwającym dwa tygodnie strajku w Stoczni im. Lenina, który rozpoczął się 14 sierpnia. Bezpośrednią przyczyną strajku było dyscyplinarne zwolnienie z pracy suwnicowej Anny Walentynowicz, zaledwie pięć miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego. To dla niej stanęła Stocznia Gdańska.

Strajk w Stoczni Gdańskiej zorganizowali działacz Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża. 15 sierpnia włączyły się do niego kolejne zakłady w Trójmieście. Robotnicy domagali się przywrócenia do pracy zwolnionych Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy, podwyżki płac dla każdego zatrudnionego, budowy pomnika ofiar grudnia 1970 r. i gwarancji nietykalności dla strajkujących.

21 postulatów MKS

W dniu 17 sierpnia Międzyzakładowy Komitet Strajkowy sformułował 21 postulatów, które spisano na drewnianych tablicach. Pierwszy z postulatów i zarazem najważniejszy dotyczył akceptacji przez władze "niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych". W kolejnych punktach robotnicy domagali się zagwarantowania prawa do strajku, wolności słowa i druku, przywrócenia zwolnionych z pracy po strajkach z 1970 i 1976 roku, zwolnienia więźniów politycznych czy obniżenia wieku emerytalnego i podwyżek wynagrodzeń.

Porozumienie Gdańskie było jednym z cztery Porozumień Sierpniowych. Wcześniej porozumienie z władzami PRL podpisano 30 sierpnia w Szczecinie, a później także 3 września w Jastrzębiu-Zdroju i 11 września w Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej.

Wynikiem porozumień sierpniowych było powstanie ogólnokrajowego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, który oficjalnie zarejestrowano 10 listopada 1980 roku. Protesty robotnicze zakończyły również trwające od grudnia 1970 roku rządy Edwarda Gierka.



 

Polecane