Tak rodziła się Solidarność. 43. rocznica Porozumienia Gdańskiego

Dokładnie 43 lata temu, 31 sierpnia 1980 roku podpisano Porozumienie Gdańskie. Jedno z czterech Porozumień Sierpniowych, które dały początek Niezależnemu Samorządnemu Związkowi Zawodowemu „Solidarność”.
/ Strajk w Stoczni Gdańskiej w 1988 roku / fot. T. Gutry

Strajk w Stoczni Gdańskiej

Porozumienie Gdańskie podpisano 31 sierpnia 1980 po trwającym dwa tygodnie strajku w Stoczni im. Lenina, który rozpoczął się 14 sierpnia. Bezpośrednią przyczyną strajku było dyscyplinarne zwolnienie z pracy suwnicowej Anny Walentynowicz, zaledwie pięć miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego. To dla niej stanęła Stocznia Gdańska.

Strajk w Stoczni Gdańskiej zorganizowali działacz Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża. 15 sierpnia włączyły się do niego kolejne zakłady w Trójmieście. Robotnicy domagali się przywrócenia do pracy zwolnionych Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy, podwyżki płac dla każdego zatrudnionego, budowy pomnika ofiar grudnia 1970 r. i gwarancji nietykalności dla strajkujących.

21 postulatów MKS

W dniu 17 sierpnia Międzyzakładowy Komitet Strajkowy sformułował 21 postulatów, które spisano na drewnianych tablicach. Pierwszy z postulatów i zarazem najważniejszy dotyczył akceptacji przez władze "niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych". W kolejnych punktach robotnicy domagali się zagwarantowania prawa do strajku, wolności słowa i druku, przywrócenia zwolnionych z pracy po strajkach z 1970 i 1976 roku, zwolnienia więźniów politycznych czy obniżenia wieku emerytalnego i podwyżek wynagrodzeń.

Porozumienie Gdańskie było jednym z cztery Porozumień Sierpniowych. Wcześniej porozumienie z władzami PRL podpisano 30 sierpnia w Szczecinie, a później także 3 września w Jastrzębiu-Zdroju i 11 września w Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej.

Wynikiem porozumień sierpniowych było powstanie ogólnokrajowego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, który oficjalnie zarejestrowano 10 listopada 1980 roku. Protesty robotnicze zakończyły również trwające od grudnia 1970 roku rządy Edwarda Gierka.


 

POLECANE
Nowy ambasador Rosji w Polsce. Putin wydał dekret z ostatniej chwili
Nowy ambasador Rosji w Polsce. Putin wydał dekret

Rosyjski przywódca Władimir Putin wyznaczył dyplomatę Gieorgija Michnę na stanowisko ambasadora Rosji w Polsce – wynika z dekretu opublikowanego we wtorek na oficjalnym portalu aktów prawnych Kremla.

Komunikat Straży Granicznej. Pilne doniesienia z granicy z ostatniej chwili
Komunikat Straży Granicznej. Pilne doniesienia z granicy

Straż Graniczna opublikowała najnowsze dane dotyczące sytuacji na granicach Polski. 2 marca 2026 r. Straż Graniczna skontrolowała łącznie ponad 7 tys. osób na granicach z Litwą i Niemcami. Poinformowano też o sytuacji na granicy z Białorusią.

Francuska broń jądrowa dla Polski? Szef BBN studzi oczekiwania z ostatniej chwili
Francuska broń jądrowa dla Polski? Szef BBN studzi oczekiwania

Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Sławomir Cenckiewicz sceptycznie ocenia możliwość realnego objęcia Polski francuskim odstraszaniem nuklearnym. Jego zdaniem Paryż bardzo pilnuje pełnej kontroli nad własnym arsenałem.

NATO przerzuca myśliwce na Azory. Strategiczne znaczenie portugalskiej bazy Wiadomości
NATO przerzuca myśliwce na Azory. Strategiczne znaczenie portugalskiej bazy

Na portugalskich Azorach wyraźnie rośnie aktywność wojskowa NATO. Do stacjonujących tam sił amerykańskich dołączyły brytyjskie samoloty Royal Air Force, a baza Lajes na wyspie Terceira zyskuje coraz większe znaczenie operacyjne.

Operacja przygotowywana miesiącami. Tak namierzono przywódcę Iranu pilne
Operacja przygotowywana miesiącami. Tak namierzono przywódcę Iranu

To nie była improwizacja ani pojedynczy nalot. Eliminacja najwyższego przywódcy Iranu była efektem długotrwałej, ściśle skoordynowanej operacji wywiadowczej USA i Izraela.

Tysiące Polaków utknęły na Bliskim Wschodzie. MSZ nie przewiduje ewakuacji gorące
Tysiące Polaków utknęły na Bliskim Wschodzie. MSZ nie przewiduje ewakuacji

Polskie MSZ przekazało nowe informacje dotyczące bezpieczeństwa rodaków na Bliskim Wschodzie. Resort podkreśla, że obecnie nie planuje wysyłania samolotów ewakuacyjnych.

Czy Polska powinna mieć broń nuklearną? Nowy sondaż pilne
Czy Polska powinna mieć broń nuklearną? Nowy sondaż

Temat ewentualnego wejścia Polski w program odstraszania nuklearnego wraca do debaty publicznej. Najnowszy sondaż na zlecenie Radia ZET pokazuje, jak Polacy oceniają pomysł pozyskania przez nasz kraj broni jądrowej.

Ambasady USA pod ostrzałem Iranu. Trump zapowiada odwet z ostatniej chwili
Ambasady USA pod ostrzałem Iranu. Trump zapowiada odwet

Donald Trump zapowiedział reakcję USA po ataku irańskich dronów na amerykańską ambasadę w Rijadzie. W tle są także uderzenia w inne placówki USA oraz rosnące napięcie w regionie.

Prezydent upamiętnił Jolantę Brzeską. Brutalnie zamordowana z ostatniej chwili
Prezydent upamiętnił Jolantę Brzeską. "Brutalnie zamordowana"

Na Pałacu Prezydenckim wyświetlono iluminację poświęconą Jolancie Brzeskiej. "Brutalnie zamordowana 15 lat temu. Pamiętamy!" – czytamy we wpisie Kancelarii Prezydenta RP.

Atak USA na Iran. Nowe dane o poległych amerykańskich żołnierzach z ostatniej chwili
Atak USA na Iran. Nowe dane o poległych amerykańskich żołnierzach

Bilans ofiar wśród żołnierzy USA rośnie. W wyniku operacji na Bliskim Wschodzie zginęło już sześciu amerykańskich żołnierzy – poinformowało w poniedziałek po godz. 22 czasu polskiego Dowództwo Centralne USA (CENTCOM).

REKLAMA

Tak rodziła się Solidarność. 43. rocznica Porozumienia Gdańskiego

Dokładnie 43 lata temu, 31 sierpnia 1980 roku podpisano Porozumienie Gdańskie. Jedno z czterech Porozumień Sierpniowych, które dały początek Niezależnemu Samorządnemu Związkowi Zawodowemu „Solidarność”.
/ Strajk w Stoczni Gdańskiej w 1988 roku / fot. T. Gutry

Strajk w Stoczni Gdańskiej

Porozumienie Gdańskie podpisano 31 sierpnia 1980 po trwającym dwa tygodnie strajku w Stoczni im. Lenina, który rozpoczął się 14 sierpnia. Bezpośrednią przyczyną strajku było dyscyplinarne zwolnienie z pracy suwnicowej Anny Walentynowicz, zaledwie pięć miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego. To dla niej stanęła Stocznia Gdańska.

Strajk w Stoczni Gdańskiej zorganizowali działacz Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża. 15 sierpnia włączyły się do niego kolejne zakłady w Trójmieście. Robotnicy domagali się przywrócenia do pracy zwolnionych Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy, podwyżki płac dla każdego zatrudnionego, budowy pomnika ofiar grudnia 1970 r. i gwarancji nietykalności dla strajkujących.

21 postulatów MKS

W dniu 17 sierpnia Międzyzakładowy Komitet Strajkowy sformułował 21 postulatów, które spisano na drewnianych tablicach. Pierwszy z postulatów i zarazem najważniejszy dotyczył akceptacji przez władze "niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych". W kolejnych punktach robotnicy domagali się zagwarantowania prawa do strajku, wolności słowa i druku, przywrócenia zwolnionych z pracy po strajkach z 1970 i 1976 roku, zwolnienia więźniów politycznych czy obniżenia wieku emerytalnego i podwyżek wynagrodzeń.

Porozumienie Gdańskie było jednym z cztery Porozumień Sierpniowych. Wcześniej porozumienie z władzami PRL podpisano 30 sierpnia w Szczecinie, a później także 3 września w Jastrzębiu-Zdroju i 11 września w Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej.

Wynikiem porozumień sierpniowych było powstanie ogólnokrajowego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, który oficjalnie zarejestrowano 10 listopada 1980 roku. Protesty robotnicze zakończyły również trwające od grudnia 1970 roku rządy Edwarda Gierka.



 

Polecane