[wywiad] Przewodniczący KEP: Najbardziej palącą potrzebą jest odnowa wiary

– Musimy najpierw odnowić naszą wiarę, aby dawać wiarygodne świadectwo – mówi KAI arcybiskup Tadeusz Wojda, metropolita gdański, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski. Dodaje, że ożywienie wiary pomoże rozwiązać wiele innych kwestii i wyzwań, przed którymi stoi dziś Kościół w Polsce. - Dzisiaj więc trzeba pracować nad rozbudzaniem wiary. To wyzwanie trzeba przełożyć na konkretne działania duszpasterskie: poczynając od budowania nowych relacji, bycia dla poszukiwania tych, którzy stoją na peryferiach, pochylania się nad cierpiącymi i upadającymi – mówi.
abp Tadeusz Wojda SAC [wywiad] Przewodniczący KEP: Najbardziej palącą potrzebą jest odnowa wiary
abp Tadeusz Wojda SAC / YT print screen/Archidiecezja Gdańska

A oto pełen tekst rozmowy z nowym przewodniczącym Episkopatu:

Priorytety

Marcin Przeciszewski, KAI: Jakie priorytety stawia sobie Ksiądz Arcybiskup jako nowy przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski? Wiemy, że przewodniczący Episkopatu nie jest zwierzchnikiem pozostałych biskupów, ale koordynuje prace tego gremium i może wiele spraw i wspólnych kierunków inspirować. Na jakie więc kwestie pragnie Ksiądz Arcybiskup zwrócić szczególną uwagę? Z jakimi nowymi pomysłami przychodzi? 

Abp Tadeusz Wojda: – Jak słuszne Pan zauważył, główne działania są prowadzone w diecezjach. To one, najbardziej uwrażliwione na potrzeby lokalne, starają się wychodzić im naprzeciw. Tym niemniej, niektóre wyzwania dotyczą całego Kościoła w Polsce i są troską wszystkich biskupów. Stąd warto i trzeba je wspólnie przeanalizować, podzielić się doświadczeniami, szukać wspólnych rozwiązań.

Do takich wspólnych wyzwań należą z pewnością: odnowa naszej wiary i praktyk religijnych z uwzględnieniem zmieniającej się mentalności wierzących, potrzeba większej synodalności w procesie formowania wspólnot Kościoła lokalnego, budowanie nowych relacji kapłan-świecki, formacja seminaryjna, nauczanie religii w szkołach, katecheza przyparafialna, oczyszczanie Kościoła z grzechów moralnych, promowanie wartości chrześcijańskich, poszanowanie życia poczętego, i wiele innych. Większość z nich wydaje się być priorytetowa, ale chyba najbardziej paląca jest potrzeba odnowy wiary. Stąd choćby 9-letnia nowenna przed jubileuszem dwutysiąclecia Odkupienia. Ożywienie wiary pomoże rozwiązać wiele innych kwestii.

Wyzwania duszpasterskie

- Kościół w Polsce – jak wykazał wydany jesienią ub. r. raport opublikowany przez KAI wraz z IDMN – znajduje się w dość przełomowym momencie swej historii. Wygasa pewien typ „katolicyzmu kulturowego”, dziedziczonego z pokolenia na pokolenie, na rzecz wiary z wyboru, która będzie być może głębsza, ale nie będzie już mieć tak masowego charakteru. Jakie wyzwania wiążą się z tym dla duszpasterstwa prowadzonego przez Kościół na różnych poziomach. 

– Od dłuższego już czasu wszyscy sobie uświadamiamy, że zmienia się profil wierzącego. Chrześcijańska mentalność środowiskowa ulega laicyzacji i Ewangelia nie oddziałuje już z taką mocą na większe masy. Ponadto codzienna kultura bycia już nie jest tak mocno przesycona chrześcijańskim duchem. Konsekwencją tego są mniejsze grupy chrześcijan. Z drugiej strony, u tych osób zwiększa się świadomość swojej wiary i przynależności do Kościoła.

Dzisiaj potrzeba autentycznych świadków zmartwychwstałego Pana, którzy, jak Apostołowie, są gotowi nawet cierpieć dla Ewangelii i dla Chrystusa. Jeśli Apostołowie byli w stanie zanieść Ewangelię Europie oraz na krańce ówcześnie znanego świata i w krótkim czasie pozyskać tak wielu wyznawców, to dlatego, że byli autentyczni i wierni Jezusowi. Wydaje mi się, że tego nam wszystkim trochę brakuje.

Musimy więc najpierw odnowić naszą wiarę, aby dawać wiarygodne świadectwo, które wtedy dopiero będzie pociągać do Chrystusa. Osobiście bardzo do mnie przemawia to, co na ten temat powiedział papież Franciszek w Ewangelii Gaudium, podkreślając, że stajemy się misjonarzami w takiej mierze, w jakiej spotkamy się z miłością Boga w Chrystusie Jezusie (por. n. 120). Prawdziwy misjonarz autentycznie wierzy, że Jezus go nigdy nie opuszcza, ale towarzyszy mu, rozmawia z nim, oddycha nim i z nim pracuje (por. n. 266). Dzisiaj więc trzeba pracować nad rozbudzaniem wiary. To wyzwanie trzeba przełożyć na konkretne działania duszpasterskie: poczynając od budowania nowych relacji, bycia dla poszukiwania tych, którzy stoją na peryferiach, pochylania się nad cierpiącymi i upadającymi.

- Ksiądz Arcybiskup należy do pokolenia biskupów mianowanych przez papieża Franciszka, a dwukrotna nominacja z jego strony, najpierw do Białegostoku a później do Gdańska, świadczy o dużym zaufaniu. Programowym hasłem pontyfikatu jest apel „o duszpasterskie, pastoralne nawrócenie” wszystkich struktur Kościoła, od kurii biskupiej poczynając, a na parafii czy klasztorze kończąc. Na czym „duszpasterskie nawrócenie” ma polegać w rzeczywistości Kościoła w Polsce? 

– Papież Franciszek od początku swojego pontyfikatu daje do zrozumienia, że musimy powrócić do Ewangelii, czyli do wyznawania wiary na wzór pierwotnej wspólnoty uczniów. W jej gronie nie tylko Apostołowie, lecz również kapłani, diakoni i świeccy, mieli swoją ważną rolę do spełnienia. Synodalność w Kościele, której papież poświęcił bieżący synod, jest swego rodzaju drogą do tej właśnie pierwotnej autentyczności. Realizuje się ona przez budowanie relacji i otwartości jedni na drugich, przez wzajemne wsłuchiwanie się i budzenie świadomości wspólnej odpowiedzialności za Kościół, a także przez stawanie się świadkami wiary, czyli podmiotami świadomymi i aktywnymi w dziele ewangelizacyjnym. Kościół w Polsce uczy się tej drogi, rozwija ją przez dynamizowanie rad parafialnych, formację elit wierzących, aby były czynnymi podmiotami we wspólnocie parafialnej.

Spadek religijności

- Do istotnych problemów dziś należy spadek religijności oraz przywiązania do Kościoła dwóch środowisk: młodzieży oraz inteligencji z największych polskich miast. Jak temu zaradzić? 

– Statystyki mówiące o spadku religijności budzą niepokój, ale nie ukazują one pełnego obrazu rzeczywistości. Jest wiele młodzieży duchowo uformowanej, wiernej zasadom wiary i gorliwie praktykującej. Młodzież i dzieci potrzebują dobrego przykładu wiary rodziców, bliskich, znajomych. Tu pojawia się znaczący problem braku przekazu wiary i mówienia, że dzieci będą mogły wybrać wiarę, jak dorosną. To poważny błąd wychowawczy. Trudno wybrać coś, czego się nie zna i wcześniej nie doświadczyło. Żyjemy również w czasach, gdzie religia jest napiętnowana, wyśmiewana, epatowana złośliwością. Młody człowiek potrzebuje relacji z innymi, dlatego jest mu trudno pójść pod prąd i manifestować swoją wiarę, gdy inni ją wyśmiewają. Choć nawet w takich sytuacjach młodzi są gotowi zaryzykować, jeśli tylko wokół siebie widzą autentycznie wierzących świeckich i kapłanów. To jest droga dotarcia do nich. Młodzieży trzeba zaufać. Trzeba pozwolić im wypowiedzieć się, wysłuchać z uwagą i stworzyć możliwość działania.

Edukacja

- A czy widzi Ksiądz Arcybiskup potrzebę np. reformy systemu nauki religii w szkole, skoro dotychczasowy okazał się dość mało skuteczny w sensie przekazu wiary? 

– Katecheza w szkole ma swoje zasługi i nie należy jej całkowicie przekreślać. Od jakiegoś czasu widzimy jednak potrzebę jej reformy, gdyż wydaje się już nie spełniać swojej funkcji. Można by tu wskazać kilka przyczyn. Z pewnością jedną z nich jest mało sprzyjający klimat wokół religii, jej marginalizowanie i deprecjonowanie. To sprawia, że młody człowiek wzbrania się przed nią. Temat ten od pewnego już czasu jest przedmiotem studium Konferencji Episkopatu. Widzimy potrzebę zreformowania tego obszaru nauczania w Kościele. W efekcie jest ono już uzupełniane katechezą sakramentalną oraz katechezą przyparafialną, która w ostatnich latach coraz lepiej rozwija się w wielu parafiach.

Synodalność

- W pierwszej swojej wypowiedzi dla KAI tuż po wyborze na Przewodniczącego KEP Ksiądz Arcybiskup powiedział, że „najpilniejszym zadaniem jest tworzenie Kościoła synodalnego”.  Jak Kościół Synodalny miałby wyglądać na ziemi polskiej? W jakim kierunku nasz Kościół powinien się zmieniać bądź przeobrażać? Co wydaje się Księdzu Arcybiskupowi najważniejsze w idei i przesłaniu obecnego Synodu Biskupów, realizowanego przez Papieża Franciszka?

– Kościół w Polsce wychodzi z długiej historii swego rodzaju izolacji. Mam tu na myśli czas rozbiorów, potem wojen światowych, a wreszcie lata komunizmu, które ukształtowały pewien typ myślenia mało otwartego na szerszą współpracę. Duża ilość powołań kapłańskich nie wymuszała dzielenia odpowiedzialności ze świeckimi w Kościele. Mówiło się wiele o świeckich, ale zarówno z jednej jak i z drugiej strony brakowało głębszej woli, aby tę współpracę rozwijać. Papież Franciszek stara się obudzić świadomość w tym względzie. Obecny synod stwarza przestrzeń najpierw do wzajemnego wsłuchania się w to, co każda ze stron chce powiedzieć na temat Kościoła. Następnie zachęca do budowania nowych relacji, opartych na wzajemnym zaufaniu i odpowiedzialności. Wreszcie zachęca do głębszej świadomości, że wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za Kościół, i że każdy z nas ma w nim swoją misję do spełnienia. Na ten moment, dla Kościoła w Polsce to ważny krok, który coraz bardziej urzeczywistnia się przez parafialne rady duszpasterskie, ekonomiczne oraz różne wspólnoty parafialne. Nie mało ruchów i grup ponad parafialnych także zaadaptowało ten model spotkania się na wspólnej drodze wiary. Osobiście dostrzegam, że to dobry prognostyk na dalszy rozwój tych zmian.

Relacje państwo-Kościół

- Od kilku miesięcy władzę w Polsce dzierży koalicja 15 października, wybrana przez  społeczeństwo. Wiąże się z tym konieczność zbudowania niejako na nowo relacji z polskim rządem oraz innymi władzami. Jak te relacje powinny być realizowane?

– Kościół ma inne zadania niż jakikolwiek rząd. Są to zadania w pierwszym rzędzie ewangelizacyjne. Biorąc to pod uwagę, można zauważyć, iż wspólnym celem działania Kościoła i rządu jest obiektywne dobro człowieka, społeczeństwa, instytucji społecznych, itd. Jeśli poszukiwanie tego dobra stwarza perspektywy do wspólnego dialogu, to Kościół zawsze pozostaje otwarty na taką współpracę.

- A konkretnie, w najbliższym czasie rozpoczną się rozmowy z rządem na temat zastąpienia Funduszu Kościelnego innym rozwiązaniem oraz wokół propozycji ograniczenia ilości lekcji religii w szkole. Jakie jest stanowisko Księdza Arcybiskupa w tych sprawach? 

– Fundusz Kościelny to temat bardzo złożony. Dotyczy on dzisiaj nie tylko Kościoła Katolickiego, ale także blisko 180 innych podmiotów religijnych, uznanych przez państwo. Wymaga zatem szerszej konsultacji. Podobnie i nauczanie religii w szkole. W grę wchodzą tysiące katechetów katolickich i innych, którzy są pełnoprawnymi nauczycielami. Katecheza to nie tylko religia, ale to też formacja do wartości, na których zbudowane jest nasza kultura i nasze społeczeństwo. Jej nauczanie zostało zagwarantowane Konstytucją i Konkordatem. Jesteśmy otwarci na rozmowy z ministerstwem, aby zagwarantować katechetom i uczniom właściwe warunki nauczania religii.

- Dziękuję za rozmowę.

Marcin Przeciszewski, mp


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
[WIDEO] Nagrano kompromitującą rozmowę radnych PO. Niech on teraz spier***a polityka
[WIDEO] Nagrano kompromitującą rozmowę radnych PO. "Niech on teraz spier***a"

Poseł Suwerennej Polski Sebastian Łukaszewicz opublikował nagranie wideo, na którym słychać rozmowę dwóch radnych PO z sejmiku podlaskiego – Jarosława Dworzańskiego i Karola Pileckiego. 

Rosja sprawdza Zachód. O co chodzi z granicznymi prowokacjami Wiadomości
Rosja sprawdza Zachód. O co chodzi z granicznymi prowokacjami

Głośne i ostre reakcje wywołała w Europie rosyjska sugestia korekty granic morskich na Bałtyku. Chwilę potem rosyjscy pogranicznicy ostentacyjnie usunęli boje sygnalizacyjne rozmieszczone wcześniej na granicznej rzece Narwa przez Estończyków. Do tego ćwiczenia z taktyczną bronią jądrową. Moskwa prowokuje Zachód, bada jego reakcje, no i odwraca uwagę od najważniejszego obecnie frontu walki wolnego świata z reżimem putinowskim: wojny na Ukrainie.

Warszawa: Samolot z Turcji awaryjnie lądował na Okęciu z ostatniej chwili
Warszawa: Samolot z Turcji awaryjnie lądował na Okęciu

Jak donosi RMF FM, na warszawskim Okęciu we wtorek wieczorem awaryjnie lądował samolot z Turcji. Był to Boeing 737 lecący z tureckiego Izmiru. Na pokładzie było 117 osób. 

Nalot izraelskiego lotnictwa na obóz dla przesiedleńców w Rafah. Departament Stanu USA zabiera głos Wiadomości
Nalot izraelskiego lotnictwa na obóz dla przesiedleńców w Rafah. Departament Stanu USA zabiera głos

USA wezwały Izrael do przeprowadzenia pełnego śledztwa w sprawie ataku na Rafah na południu Strefy Gazy, gdzie w nalocie zginęło 21 osób. Waszyngton będzie uważnie śledził wyniki tego dochodzenia - poinformował we wtorek rzecznik amerykańskiego Departamentu Stanu Matthew Miller.

Trzaskowski po zdjęciu krzyży w Warszawie drastycznie spadł w rankingu zaufania [SONDAŻ] polityka
Trzaskowski po "zdjęciu" krzyży w Warszawie drastycznie spadł w rankingu zaufania [SONDAŻ]

Z najnowszego sondażu IBRIS dla Onetu wynika, że decyzja prezydenta Rafała Trzaskowskiego ws. zakazu eksponowania symboli religijnych w stołecznym urzędzie przyniosła mu poważne straty wizerunkowe.

Rząd podał kwotę 14. emerytury. Dużo niższa niż w ubiegłym roku Wiadomości
Rząd podał kwotę 14. emerytury. Dużo niższa niż w ubiegłym roku

Rada Ministrów przyjęła we wtorek rozporządzenie określające, że wypłata 14. emerytury nastąpi we wrześniu 2024 r. Świadczenie wyniesie 1780,96 zł, czyli tyle, ile wynosi najniższa emerytura.

Szczyt amunicyjny ws. Ukrainy w Czechach. Odpowiedzialność leży po stronie państw Zachodu Wiadomości
Szczyt amunicyjny ws. Ukrainy w Czechach. "Odpowiedzialność leży po stronie państw Zachodu"

Prezydent Andrzej Duda przybył po południu do czeskiej Pragi, gdzie bierze udział w nadzwyczajnym szczycie amunicyjnym zwołanym przez Premiera Czech Petra Fialę. Spotkanie w Pradze to pokłosie czeskiej inicjatywy amunicyjnej, będącej elementem szerszych zabiegów międzynarodowych o odpowiednie zaopatrzenie walczącej Ukrainy w broń i amunicję.

Andrzej Duda: Każdy, kto atakuje naszych żołnierzy, musi liczyć się z twardą odpowiedzią Wiadomości
Andrzej Duda: Każdy, kto atakuje naszych żołnierzy, musi liczyć się z twardą odpowiedzią

Każdy, kto atakuje naszych żołnierzy, musi się liczyć z tym, że żołnierze twardo na ten atak odpowiedzą - podkreślił we wtorek prezydent Andrzej Duda, nawiązując do wtorkowego ataku migranta na polskiego żołnierza na granicy polsko-białoruskiej.

Nowe, potężne uderzenie Zielonego Ładu w przemysł krajów Europy Wiadomości
Nowe, potężne uderzenie Zielonego Ładu w przemysł krajów Europy

W poniedziałek UE ostatecznie zatwierdziła rozporządzenie ustanawiające ramy środków mających na celu wzmocnienie europejskiego ekosystemu produkcyjnego opartego na technologii zerowej netto, znane jako „ustawa o przemyśle o zerowej emisji netto”. Problem stanowi fakt, że cały dokument opiera się na błędnych założeniach, iż sztucznie narzucona na przemysł transformacja energetyczna wzmocni gospodarkę, i zupełnie nie uwzględnia rzeczywistych potrzeb i kosztów przedsiębiorstw. Oznacza to, że nie zahamuje on ich odpływu z Europy. Doprowadzi za to do bankructw i bezprecedensowego kryzysu.

Zbigniew Ziobro ostro odpowiada Tuskowi ws. Michała Wosia polityka
Zbigniew Ziobro ostro odpowiada Tuskowi ws. Michała Wosia

"Sam boss doczeka się zarzutów kryminalnego przejęcia prokuratury i mediów publicznych" – pisze w mediach społecznościowych były minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro, odpowiadając na wpis premiera Donalda Tuska.

REKLAMA

[wywiad] Przewodniczący KEP: Najbardziej palącą potrzebą jest odnowa wiary

– Musimy najpierw odnowić naszą wiarę, aby dawać wiarygodne świadectwo – mówi KAI arcybiskup Tadeusz Wojda, metropolita gdański, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski. Dodaje, że ożywienie wiary pomoże rozwiązać wiele innych kwestii i wyzwań, przed którymi stoi dziś Kościół w Polsce. - Dzisiaj więc trzeba pracować nad rozbudzaniem wiary. To wyzwanie trzeba przełożyć na konkretne działania duszpasterskie: poczynając od budowania nowych relacji, bycia dla poszukiwania tych, którzy stoją na peryferiach, pochylania się nad cierpiącymi i upadającymi – mówi.
abp Tadeusz Wojda SAC [wywiad] Przewodniczący KEP: Najbardziej palącą potrzebą jest odnowa wiary
abp Tadeusz Wojda SAC / YT print screen/Archidiecezja Gdańska

A oto pełen tekst rozmowy z nowym przewodniczącym Episkopatu:

Priorytety

Marcin Przeciszewski, KAI: Jakie priorytety stawia sobie Ksiądz Arcybiskup jako nowy przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski? Wiemy, że przewodniczący Episkopatu nie jest zwierzchnikiem pozostałych biskupów, ale koordynuje prace tego gremium i może wiele spraw i wspólnych kierunków inspirować. Na jakie więc kwestie pragnie Ksiądz Arcybiskup zwrócić szczególną uwagę? Z jakimi nowymi pomysłami przychodzi? 

Abp Tadeusz Wojda: – Jak słuszne Pan zauważył, główne działania są prowadzone w diecezjach. To one, najbardziej uwrażliwione na potrzeby lokalne, starają się wychodzić im naprzeciw. Tym niemniej, niektóre wyzwania dotyczą całego Kościoła w Polsce i są troską wszystkich biskupów. Stąd warto i trzeba je wspólnie przeanalizować, podzielić się doświadczeniami, szukać wspólnych rozwiązań.

Do takich wspólnych wyzwań należą z pewnością: odnowa naszej wiary i praktyk religijnych z uwzględnieniem zmieniającej się mentalności wierzących, potrzeba większej synodalności w procesie formowania wspólnot Kościoła lokalnego, budowanie nowych relacji kapłan-świecki, formacja seminaryjna, nauczanie religii w szkołach, katecheza przyparafialna, oczyszczanie Kościoła z grzechów moralnych, promowanie wartości chrześcijańskich, poszanowanie życia poczętego, i wiele innych. Większość z nich wydaje się być priorytetowa, ale chyba najbardziej paląca jest potrzeba odnowy wiary. Stąd choćby 9-letnia nowenna przed jubileuszem dwutysiąclecia Odkupienia. Ożywienie wiary pomoże rozwiązać wiele innych kwestii.

Wyzwania duszpasterskie

- Kościół w Polsce – jak wykazał wydany jesienią ub. r. raport opublikowany przez KAI wraz z IDMN – znajduje się w dość przełomowym momencie swej historii. Wygasa pewien typ „katolicyzmu kulturowego”, dziedziczonego z pokolenia na pokolenie, na rzecz wiary z wyboru, która będzie być może głębsza, ale nie będzie już mieć tak masowego charakteru. Jakie wyzwania wiążą się z tym dla duszpasterstwa prowadzonego przez Kościół na różnych poziomach. 

– Od dłuższego już czasu wszyscy sobie uświadamiamy, że zmienia się profil wierzącego. Chrześcijańska mentalność środowiskowa ulega laicyzacji i Ewangelia nie oddziałuje już z taką mocą na większe masy. Ponadto codzienna kultura bycia już nie jest tak mocno przesycona chrześcijańskim duchem. Konsekwencją tego są mniejsze grupy chrześcijan. Z drugiej strony, u tych osób zwiększa się świadomość swojej wiary i przynależności do Kościoła.

Dzisiaj potrzeba autentycznych świadków zmartwychwstałego Pana, którzy, jak Apostołowie, są gotowi nawet cierpieć dla Ewangelii i dla Chrystusa. Jeśli Apostołowie byli w stanie zanieść Ewangelię Europie oraz na krańce ówcześnie znanego świata i w krótkim czasie pozyskać tak wielu wyznawców, to dlatego, że byli autentyczni i wierni Jezusowi. Wydaje mi się, że tego nam wszystkim trochę brakuje.

Musimy więc najpierw odnowić naszą wiarę, aby dawać wiarygodne świadectwo, które wtedy dopiero będzie pociągać do Chrystusa. Osobiście bardzo do mnie przemawia to, co na ten temat powiedział papież Franciszek w Ewangelii Gaudium, podkreślając, że stajemy się misjonarzami w takiej mierze, w jakiej spotkamy się z miłością Boga w Chrystusie Jezusie (por. n. 120). Prawdziwy misjonarz autentycznie wierzy, że Jezus go nigdy nie opuszcza, ale towarzyszy mu, rozmawia z nim, oddycha nim i z nim pracuje (por. n. 266). Dzisiaj więc trzeba pracować nad rozbudzaniem wiary. To wyzwanie trzeba przełożyć na konkretne działania duszpasterskie: poczynając od budowania nowych relacji, bycia dla poszukiwania tych, którzy stoją na peryferiach, pochylania się nad cierpiącymi i upadającymi.

- Ksiądz Arcybiskup należy do pokolenia biskupów mianowanych przez papieża Franciszka, a dwukrotna nominacja z jego strony, najpierw do Białegostoku a później do Gdańska, świadczy o dużym zaufaniu. Programowym hasłem pontyfikatu jest apel „o duszpasterskie, pastoralne nawrócenie” wszystkich struktur Kościoła, od kurii biskupiej poczynając, a na parafii czy klasztorze kończąc. Na czym „duszpasterskie nawrócenie” ma polegać w rzeczywistości Kościoła w Polsce? 

– Papież Franciszek od początku swojego pontyfikatu daje do zrozumienia, że musimy powrócić do Ewangelii, czyli do wyznawania wiary na wzór pierwotnej wspólnoty uczniów. W jej gronie nie tylko Apostołowie, lecz również kapłani, diakoni i świeccy, mieli swoją ważną rolę do spełnienia. Synodalność w Kościele, której papież poświęcił bieżący synod, jest swego rodzaju drogą do tej właśnie pierwotnej autentyczności. Realizuje się ona przez budowanie relacji i otwartości jedni na drugich, przez wzajemne wsłuchiwanie się i budzenie świadomości wspólnej odpowiedzialności za Kościół, a także przez stawanie się świadkami wiary, czyli podmiotami świadomymi i aktywnymi w dziele ewangelizacyjnym. Kościół w Polsce uczy się tej drogi, rozwija ją przez dynamizowanie rad parafialnych, formację elit wierzących, aby były czynnymi podmiotami we wspólnocie parafialnej.

Spadek religijności

- Do istotnych problemów dziś należy spadek religijności oraz przywiązania do Kościoła dwóch środowisk: młodzieży oraz inteligencji z największych polskich miast. Jak temu zaradzić? 

– Statystyki mówiące o spadku religijności budzą niepokój, ale nie ukazują one pełnego obrazu rzeczywistości. Jest wiele młodzieży duchowo uformowanej, wiernej zasadom wiary i gorliwie praktykującej. Młodzież i dzieci potrzebują dobrego przykładu wiary rodziców, bliskich, znajomych. Tu pojawia się znaczący problem braku przekazu wiary i mówienia, że dzieci będą mogły wybrać wiarę, jak dorosną. To poważny błąd wychowawczy. Trudno wybrać coś, czego się nie zna i wcześniej nie doświadczyło. Żyjemy również w czasach, gdzie religia jest napiętnowana, wyśmiewana, epatowana złośliwością. Młody człowiek potrzebuje relacji z innymi, dlatego jest mu trudno pójść pod prąd i manifestować swoją wiarę, gdy inni ją wyśmiewają. Choć nawet w takich sytuacjach młodzi są gotowi zaryzykować, jeśli tylko wokół siebie widzą autentycznie wierzących świeckich i kapłanów. To jest droga dotarcia do nich. Młodzieży trzeba zaufać. Trzeba pozwolić im wypowiedzieć się, wysłuchać z uwagą i stworzyć możliwość działania.

Edukacja

- A czy widzi Ksiądz Arcybiskup potrzebę np. reformy systemu nauki religii w szkole, skoro dotychczasowy okazał się dość mało skuteczny w sensie przekazu wiary? 

– Katecheza w szkole ma swoje zasługi i nie należy jej całkowicie przekreślać. Od jakiegoś czasu widzimy jednak potrzebę jej reformy, gdyż wydaje się już nie spełniać swojej funkcji. Można by tu wskazać kilka przyczyn. Z pewnością jedną z nich jest mało sprzyjający klimat wokół religii, jej marginalizowanie i deprecjonowanie. To sprawia, że młody człowiek wzbrania się przed nią. Temat ten od pewnego już czasu jest przedmiotem studium Konferencji Episkopatu. Widzimy potrzebę zreformowania tego obszaru nauczania w Kościele. W efekcie jest ono już uzupełniane katechezą sakramentalną oraz katechezą przyparafialną, która w ostatnich latach coraz lepiej rozwija się w wielu parafiach.

Synodalność

- W pierwszej swojej wypowiedzi dla KAI tuż po wyborze na Przewodniczącego KEP Ksiądz Arcybiskup powiedział, że „najpilniejszym zadaniem jest tworzenie Kościoła synodalnego”.  Jak Kościół Synodalny miałby wyglądać na ziemi polskiej? W jakim kierunku nasz Kościół powinien się zmieniać bądź przeobrażać? Co wydaje się Księdzu Arcybiskupowi najważniejsze w idei i przesłaniu obecnego Synodu Biskupów, realizowanego przez Papieża Franciszka?

– Kościół w Polsce wychodzi z długiej historii swego rodzaju izolacji. Mam tu na myśli czas rozbiorów, potem wojen światowych, a wreszcie lata komunizmu, które ukształtowały pewien typ myślenia mało otwartego na szerszą współpracę. Duża ilość powołań kapłańskich nie wymuszała dzielenia odpowiedzialności ze świeckimi w Kościele. Mówiło się wiele o świeckich, ale zarówno z jednej jak i z drugiej strony brakowało głębszej woli, aby tę współpracę rozwijać. Papież Franciszek stara się obudzić świadomość w tym względzie. Obecny synod stwarza przestrzeń najpierw do wzajemnego wsłuchania się w to, co każda ze stron chce powiedzieć na temat Kościoła. Następnie zachęca do budowania nowych relacji, opartych na wzajemnym zaufaniu i odpowiedzialności. Wreszcie zachęca do głębszej świadomości, że wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za Kościół, i że każdy z nas ma w nim swoją misję do spełnienia. Na ten moment, dla Kościoła w Polsce to ważny krok, który coraz bardziej urzeczywistnia się przez parafialne rady duszpasterskie, ekonomiczne oraz różne wspólnoty parafialne. Nie mało ruchów i grup ponad parafialnych także zaadaptowało ten model spotkania się na wspólnej drodze wiary. Osobiście dostrzegam, że to dobry prognostyk na dalszy rozwój tych zmian.

Relacje państwo-Kościół

- Od kilku miesięcy władzę w Polsce dzierży koalicja 15 października, wybrana przez  społeczeństwo. Wiąże się z tym konieczność zbudowania niejako na nowo relacji z polskim rządem oraz innymi władzami. Jak te relacje powinny być realizowane?

– Kościół ma inne zadania niż jakikolwiek rząd. Są to zadania w pierwszym rzędzie ewangelizacyjne. Biorąc to pod uwagę, można zauważyć, iż wspólnym celem działania Kościoła i rządu jest obiektywne dobro człowieka, społeczeństwa, instytucji społecznych, itd. Jeśli poszukiwanie tego dobra stwarza perspektywy do wspólnego dialogu, to Kościół zawsze pozostaje otwarty na taką współpracę.

- A konkretnie, w najbliższym czasie rozpoczną się rozmowy z rządem na temat zastąpienia Funduszu Kościelnego innym rozwiązaniem oraz wokół propozycji ograniczenia ilości lekcji religii w szkole. Jakie jest stanowisko Księdza Arcybiskupa w tych sprawach? 

– Fundusz Kościelny to temat bardzo złożony. Dotyczy on dzisiaj nie tylko Kościoła Katolickiego, ale także blisko 180 innych podmiotów religijnych, uznanych przez państwo. Wymaga zatem szerszej konsultacji. Podobnie i nauczanie religii w szkole. W grę wchodzą tysiące katechetów katolickich i innych, którzy są pełnoprawnymi nauczycielami. Katecheza to nie tylko religia, ale to też formacja do wartości, na których zbudowane jest nasza kultura i nasze społeczeństwo. Jej nauczanie zostało zagwarantowane Konstytucją i Konkordatem. Jesteśmy otwarci na rozmowy z ministerstwem, aby zagwarantować katechetom i uczniom właściwe warunki nauczania religii.

- Dziękuję za rozmowę.

Marcin Przeciszewski, mp



Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

Polecane
Emerytury
Stażowe