Chodzi o projekt polskiego badawczo-demonstracyjnego chłodzonego gazem reaktora wysokotemperaturowego, umożliwiającego produkcję energii elektrycznej i wysokotemperaturowej pary dla przemysłu. Projekt został opracowany przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych i powstał jako przeprojektowanie reaktora HTTR, który został wybudowany ok. 30 lat temu, a partnerem strategicznym projektu jest japońska agencja energii atomowej.

To koniec projektu polskiego reaktora na bazie japońskiej technologii?

Inicjatywa była dotychczas finansowana przez ministerstwa – najpierw edukacji i nauki, później nauki i szkolnictwa wyższego, a jego celem było przygotowanie dokumentacji technicznej reaktora na tzw. poziomie podstawowym, co zostało wykonane.

Potrzebujemy finansowania na wykonanie projektu technicznego, wykonanie badań lokalizacyjnych, środowiskowych i licencjonowanie reaktora u regulatora polskiego, Państwowej Agencji Atomistyki. Jesteśmy na etapie projektu podstawowego

– stwierdził Mariusz Dąbrowski. 

Podał, że według szacunków na projekt techniczny reaktora badawczego HTGR-Pola 30 MW potrzeba minimum 100–140 mln zł.

Realizacja zależna od możliwości budżetowych państwa

Michał Goszczyński, zastępca dyrektora Departamentu Innowacji i Rozwoju w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, powiedział, że w grudniu 2024 r. wpłynęła do resortu dokumentacja techniczna projektu (opis techniczny), a raport końcowy z jego realizacji wpłynął w lutym 2025 r.

Zaznaczył, że resort nauki jest zwolennikiem kontynuacji projektu, "w zależności od możliwości, jakie daje budżet państwa".

W tym momencie nie mamy zagwarantowanych środków na tego typu działanie w budżecie ministerstwa na ten rok ani na przyszły. Między innymi ze względu na to, że do nas również żaden wniosek w sprawie kolejnego kroku nie wpłynął, więc nie mieliśmy nawet możliwości jakiegokolwiek ruchu w tym zakresie

– komentował Michał Goszczyński.

Ministerstwo Przemysłu również nie ma optymistycznych informacji.

Resort przemysłu nie dysponuje własnymi środkami, które by można było przeznaczyć na tego typu działania. Natomiast współpracujemy z instytucjami powołanymi do finansowania czy to badań badawczo-rozwojowych, czy innych tego typu prac i moglibyśmy wesprzeć taki projekt 

– mówił z kolei Paweł Gajda, dyrektor Departamentu Energii Jądrowej w Ministerstwie Przemysłu. 

Rząd będzie się zastanawiał

Michał Goszczyński poinformował, że po przyjęciu raportu końcowego dotyczącego realizacji projektu "Pola" resort będzie mógł się zastanowić, co robić dalej. 

Marcin Dąbrowski z PAA stwierdził, że POLA jako elektrownia jądrowa musiałaby przejść jeszcze przez proces licencyjny i niezależnie od lokalizacji najpierw trzeba byłoby zbadać teren, co zajmuje minimum dwa lata

Posiedzenie skończyło się bez formułowania jakichś kategorycznych wniosków co do przyszłości projektu "Pola".

Obawiam się, że pod rządami Donalda Tuska nic z tego nie będzie. Słuchając wypowiedzi przedstawicieli Ministerstwa Przemysłu, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Polskiej Agencji Atomistyki, dochodzę do przekonania, że obecnie kluczowe ministerstwa traktują ten projekt jak jakąś przeszkodę 

– skomentował cytowany przez portal wnp.pl poseł Ireneusz Zyska (PiS).

• "Jakby był pod wpływem". Burza po emisji popularnego programu TVN
• Nagły zwrot ws. sprzedaży TVN przez Warner Bros. Discovery. Tego nikt się nie spodziewał
• Agresja na granicy. Straż Graniczna wydała komunikat
• Komunikat dla mieszkańców Katowic
• Ważny komunikat RCB. Dwa miasta poważnie zagrożone
• Szef Rady Europejskiej: "Czas na ratyfikację umowy z Mercosurem"

Japończykom wystarczyły dwa lata

Poseł PiS powiedział, że przed wybuchem pandemii koronawirusa delegacja rządowa z przedstawicielami przemysłu oglądała wybudowany w Japonii reaktor HTTR, który został włączony do użytku dwa lata później, w 2022 roku (POLA bazuje m.in. na doświadczeniach tego japońskiego reaktora).

To nie żadna mrzonka ani projekt, jak słyszałem u przedstawicieli lobbystów innych branży energetycznych, ściągnięty z internetu. To jest realna technologia, która została sprawdzona i która pracuje. Na świecie trwa wyścig technologiczny i w Polsce mamy prawdziwy skarb w postaci technologii, którą dysponują dzisiaj cztery państwa na świecie. To są Stany Zjednoczone, Chiny, Japonia i Polska, a Polska dzięki współpracy z Japonią

 – komentował Ireneusz Zyska.