Kobiety na polskim rynku pracy – między prawem a praktyką

Polki zarabiają średnio 6,5 proc. mniej niż mężczyźni. 66 proc. kobiet w naszym kraju zarabia mniej niż 2 tys. zł miesięcznie. Ich emerytury są potem niższe o ok. 23 proc. W szczególnej sytuacji znajdują się matki, które prawo – formalnie – wręcz rozpieszcza. W praktyce, są niedoceniane i zmuszone do zmagania się z niemal codziennymi wyborem między pracą a życiem rodzinnym.
/ www.pexels.com

Pracodawcy często przyjmują założenie, że matki nie poświęcą się dostatecznie pracy zawodowej, bo korzystają z urlopów, zwolnień lekarskich, a to podraża koszty pracy.

Ale jednocześnie, przepisy prawa pracy, przewidują coraz więcej rozwiązań, które powinny pomagać matkom w godzeniu życia zawodowego z rodzinnym.

 

Na początek - urlop macierzyński. Jest on 100 proc. płatny przez okres 20 tygodniu przy urodzeniu jednego dziecka, 31 tygodni – dwojga, 33 – trojga (może być jeszcze dłuższy, przy większej liczbie dzieci). Kobieta może zrezygnować z części urlopu i wrócić do pracy, pod warunkiem, że wykorzystała już co najmniej 14 tygodni, a pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta ojciec dziecka, bądź inny, ubezpieczony członek rodziny, który w tym celu przerwie pracę zarobkową.

 

Kolejnym rozwiązaniem jest urlop rodzicielski. Może być on wykorzystany tak przez matkę, jak i przez ojca, i to oni decydują, o sposobie podziału tego urlopu między siebie. Co więcej, mogą na nim przebywać nawet jednocześnie. Urlop rodzicielski wynosi 32 tygodni w wypadku urodzenia jednego dziecka, lub 34 tygodnie – więcej niż jednego.

 

Istotne jest też to, jak urlop rodzicielski jest wynagradzany. Są bowiem 2 sposoby wypłaty zasiłku za ten okres. Pierwszy sprowadza się do tego, że za cały okres korzystania z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, zasiłek wynosi 80 proc. podstawy wymiaru. Drugi polega na tym, że 100 proc., ale przez pierwsze 6 tygodni. Pozostałe 26 tygodni to już tylko 60-proc. Zasiłek.

 

Poza urlopami macierzyńskim i rodzicielskim jest jeszcze urlop wychowawczy. Może on trwać maksymalnie 36 miesięcy. Przy dziecku niepełnosprawnym, 72 miesiące. Może być udzielony jednorazowo lub w częściach, nie później niż do zakończenia roku, w którym dziecko skończy 6 lat. Mogą z niego korzystać obydwoje rodzice, ale także i w tym wypadku, skorzystanie z części urlopu przez ojca, skraca o ten czas urlop matki.

 

Okres przed, i po urodzeniu dziecka to czas, w którym zatrudnienie kobiety jest szczególnie ustabilizowane. Przede wszystkim, nie może zostać ona zwolniona w trakcie ciąży oraz urlopów związanych z rodzicielstwem. Wyjątkiem jest dyscyplinarka lub upadłość czy likwidacja zakładu.

 

To zresztą jest też jedyna okoliczność, w której pracodawca może nie zatrudnić matki wracającej do pracy po urlopach: macierzyńskim, rodzicielskim, wychowawczym. W normalnych okolicznościach, musi ją przyjąć do pracy i to na tych samych warunkach co poprzednio. Powinna wrócić na to samo stanowisko, a jeżeli nie jest to możliwe, to na stanowisko równorzędne, ewentualnie inne, odpowiadające jej kwalifikacjom. Wynagrodzenie powinno być takie, jakie otrzymywałaby, gdyby nie korzystała z urlopu.

 

Anna Grabowska

 


 

POLECANE
Karol Nawrocki politycznym zwycięzcą roku. Ogromna przewaga nad rywalami [SONDAŻ] z ostatniej chwili
Karol Nawrocki politycznym zwycięzcą roku. Ogromna przewaga nad rywalami [SONDAŻ]

Karol Nawrocki został jednoznacznie wskazany jako największy zwycięzca 2025 roku w polskiej polityce. Tak wynika z sondażu pracowni SW Research przeprowadzonego dla dziennika "Rzeczpospolita". Urzędujący prezydent uzyskał zdecydowanie więcej wskazań niż pozostali politycy.

Nie żyje prof. Andrzej Paczkowski z ostatniej chwili
Nie żyje prof. Andrzej Paczkowski

W sobotę zmarł prof. Andrzej Paczkowski - polski historyk, wykładowca akademicki, a także alpinista. W okresie PRL był działaczem opozycji demokratycznej, a po zmianach politycznych był członkiem Kolegium IPN. O śmierci historyka poinformował w rozmowie z PAP prof. Antoni Dudek.

Potworne morderstwo w Mediolanie. Nielegalny imigrant z Peru z zarzutami z ostatniej chwili
Potworne morderstwo w Mediolanie. Nielegalny imigrant z Peru z zarzutami

29 grudnia w Mediolanie znaleziono ciało 19-letniej Aurory Livoli. Organa ścigania na podstawie nagrań z monitoringu ustaliły, że osobą, której można postawić zarzut morderstwa, jest 57-letni imigrant z Peru – poinformował portal TVRepublika.

Trump zapowiada silne wejście USA w sektor naftowy Wenezueli z ostatniej chwili
Trump zapowiada silne wejście USA w sektor naftowy Wenezueli

Będziemy mocno zaangażowani w sektor naftowy w Wenezueli - powiedział prezydent USA Donald Trump w wywiadzie dla Fox News w sobotę. Trump dodał, że atak na Wenezuelę jest sygnałem, że inne kraje „nie będą już pomiatać” USA.

Masz piec kaflowy, kominek lub „kozę”? Możesz zapłacić karę nawet do 5 tys. zł z ostatniej chwili
Masz piec kaflowy, kominek lub „kozę”? Możesz zapłacić karę nawet do 5 tys. zł

Od 1 stycznia 2026 roku w wielu regionach Polski korzystanie z pieców kaflowych, kominków oraz pieców typu „koza” stanie się nielegalne. To efekt uchwał antysmogowych przyjętych przez sejmiki wojewódzkie. Za łamanie przepisów grożą mandaty i grzywny sięgające nawet 5 tys. zł.

Upadek Maduro. Siły bezpieczeństwa patrolują ulice, a mieszkańcy Wenezueli nie kryją radości gorące
Upadek Maduro. Siły bezpieczeństwa patrolują ulice, a mieszkańcy Wenezueli nie kryją radości

Po nocnym ataku USA na Wenezuelę siły bezpieczeństwa tego kraju patrolowały w sobotę o świcie w większości puste ulice stolicy, Caracas. Okolice pałacu prezydenckiego Miraflores były puste, z wyjątkiem punktów kontrolnych obsadzonych przez umundurowanych funkcjonariuszy.

Ekspert: Atak USA na Wenezuelę uderza w finanse Hezbollahu z ostatniej chwili
Ekspert: Atak USA na Wenezuelę uderza w finanse Hezbollahu

„Mało kto o tym pisze, ale dzisiejszy atak USA uderza w...finanse Hezbollahu, osłabiając irańsko-wenezuelski ekosystem omijania sankcji” - pisze na platformie X dr Beata Górka-Winter, ekspert do spraw bezpieczeństwa i obrony.

Ważny komunikat dla mieszkańców Poznania z ostatniej chwili
Ważny komunikat dla mieszkańców Poznania

Miasto Poznań rozpoczęło nabór do kolejnej edycji programu Kawka Bis. To szansa na wysokie dofinansowanie wymiany starych pieców na ekologiczne źródła ciepła. Wsparcie może sięgnąć nawet 35 tys. zł, a wnioski są już przyjmowane.

Proces starzenia się społeczeństwa polskiego można odwrócić tylko u nas
Proces starzenia się społeczeństwa polskiego można odwrócić

Jak przewiduje GUS, w 2060 r. połowa Polaków może mieć ponad 50 lat. Ekonomista, prof. Paweł Wojciechowski, szef Rady Instytutu Finansów Publicznych, w rozmowie z PAP ocenił, że w obliczu starzejącego się społeczeństwa należy skupić się na zwiększaniu aktywności zawodowej i produktywności osób w wieku emerytalnym i przedemerytalnym. Problem w tym, że takie rozwiązania były już stosowane przez rząd Donalda Tuska i nie przyniosły rezultatów.

Ppłk Wincenty Kwieciński: Rozwiązanie AK było błędem tylko u nas
Ppłk Wincenty Kwieciński: Rozwiązanie AK było błędem

Czy rozwiązanie Armii Krajowej było strategicznym błędem, który osłabił polskie podziemie? Ppłk Wincenty Kwieciński, prezes III Zarządu WiN, już w 1946 roku ostrzegał, że ta decyzja może przynieść nieodwracalne skutki dla walki o niepodległość po wojnie. Jego słowa dziś brzmią wyjątkowo aktualnie.

REKLAMA

Kobiety na polskim rynku pracy – między prawem a praktyką

Polki zarabiają średnio 6,5 proc. mniej niż mężczyźni. 66 proc. kobiet w naszym kraju zarabia mniej niż 2 tys. zł miesięcznie. Ich emerytury są potem niższe o ok. 23 proc. W szczególnej sytuacji znajdują się matki, które prawo – formalnie – wręcz rozpieszcza. W praktyce, są niedoceniane i zmuszone do zmagania się z niemal codziennymi wyborem między pracą a życiem rodzinnym.
/ www.pexels.com

Pracodawcy często przyjmują założenie, że matki nie poświęcą się dostatecznie pracy zawodowej, bo korzystają z urlopów, zwolnień lekarskich, a to podraża koszty pracy.

Ale jednocześnie, przepisy prawa pracy, przewidują coraz więcej rozwiązań, które powinny pomagać matkom w godzeniu życia zawodowego z rodzinnym.

 

Na początek - urlop macierzyński. Jest on 100 proc. płatny przez okres 20 tygodniu przy urodzeniu jednego dziecka, 31 tygodni – dwojga, 33 – trojga (może być jeszcze dłuższy, przy większej liczbie dzieci). Kobieta może zrezygnować z części urlopu i wrócić do pracy, pod warunkiem, że wykorzystała już co najmniej 14 tygodni, a pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta ojciec dziecka, bądź inny, ubezpieczony członek rodziny, który w tym celu przerwie pracę zarobkową.

 

Kolejnym rozwiązaniem jest urlop rodzicielski. Może być on wykorzystany tak przez matkę, jak i przez ojca, i to oni decydują, o sposobie podziału tego urlopu między siebie. Co więcej, mogą na nim przebywać nawet jednocześnie. Urlop rodzicielski wynosi 32 tygodni w wypadku urodzenia jednego dziecka, lub 34 tygodnie – więcej niż jednego.

 

Istotne jest też to, jak urlop rodzicielski jest wynagradzany. Są bowiem 2 sposoby wypłaty zasiłku za ten okres. Pierwszy sprowadza się do tego, że za cały okres korzystania z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, zasiłek wynosi 80 proc. podstawy wymiaru. Drugi polega na tym, że 100 proc., ale przez pierwsze 6 tygodni. Pozostałe 26 tygodni to już tylko 60-proc. Zasiłek.

 

Poza urlopami macierzyńskim i rodzicielskim jest jeszcze urlop wychowawczy. Może on trwać maksymalnie 36 miesięcy. Przy dziecku niepełnosprawnym, 72 miesiące. Może być udzielony jednorazowo lub w częściach, nie później niż do zakończenia roku, w którym dziecko skończy 6 lat. Mogą z niego korzystać obydwoje rodzice, ale także i w tym wypadku, skorzystanie z części urlopu przez ojca, skraca o ten czas urlop matki.

 

Okres przed, i po urodzeniu dziecka to czas, w którym zatrudnienie kobiety jest szczególnie ustabilizowane. Przede wszystkim, nie może zostać ona zwolniona w trakcie ciąży oraz urlopów związanych z rodzicielstwem. Wyjątkiem jest dyscyplinarka lub upadłość czy likwidacja zakładu.

 

To zresztą jest też jedyna okoliczność, w której pracodawca może nie zatrudnić matki wracającej do pracy po urlopach: macierzyńskim, rodzicielskim, wychowawczym. W normalnych okolicznościach, musi ją przyjąć do pracy i to na tych samych warunkach co poprzednio. Powinna wrócić na to samo stanowisko, a jeżeli nie jest to możliwe, to na stanowisko równorzędne, ewentualnie inne, odpowiadające jej kwalifikacjom. Wynagrodzenie powinno być takie, jakie otrzymywałaby, gdyby nie korzystała z urlopu.

 

Anna Grabowska

 



 

Polecane