Czy warszawski Ratusz zrealizuje projekt warsztatów z seksedukacji? Mazowiecka kurator oświaty pisze do władz stolicy

Dotyczy: interwencji w sprawie zgłoszonego projektu w ramach budżetu obywatelskiego na rok 2022 pod nazwą "Edukacja seksualna w Warszawie - dobrowolne warsztaty".

Szanowna Pani Prezydent,

pragnę z niepokojem poinformować, że już po raz trzeci w ramach budżetu obywatelskiego m. st. Warszawy zgłoszono projekt dotyczący edukacji seksualnej młodzieży, który opiera się na niezgodnych z prawem założeniach i proponuje działania ignorujące standardy prawne.W ślad za poprzednimi interwencjami Kuratorium Oświaty w Warszawie kierowanymi w roku 2019 i 2020 do Pana Rafała Trzaskowskiego, prezydenta m. st. Warszawy, do Pani Ewy Malinowskiej - Grupińskiej Przewodniczącej Rady m. st. Warszawy wskazuję na następujące uzasadnienie konieczności podjęcia działań w celu odrzucenia ww. projektu:

1) Projekt jest niezgodny z § 7 ust. 1 pkt 1 Uchwały Nr XI/218/2019 Rady m. st. Warszawy z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie konsultacji społecznych z mieszkańcami m. st. Warszawy w formie budżetuobywatelskiego.

2) Prawo nie przewiduje kompetencji samorządu terytorialnego do realizowania zadań dydaktyczno - wychowawczych zastrzeżonych dla organów administracji rządowej oraz szkół i placówek. Zatem przyjęcie i finansowanie ogólnomiejskiego, kosztownego, wysokobudżetowego projektu, o którym mowa powyżej, z budżetu obywatelskiego narusza tę normę (3 266 000 zł).

3) Opis projektu co do zasady zakłada jego realizację również w instytucjach systemu oświaty, instytucjach kultury, a jako beneficjentów wskazuje młodzież. Wskazanie w opisie projektu jako lokalizację jego realizacji przestrzenie sąsiedzkie we wszystkich dzielnicach m.st Warszawy oraz inne przestrzenie należące do m.st Warszawy, wskazuje faktycznie na brak ograniczeń w zakresie miejsca realizacji działań projektowych. Budzi to mój uzasadniony niepokój, co do możliwości wykorzystania jednostek systemu oświaty niezgodnie z przepisami prawa, ponieważ:

- Dyrektor szkoły kieruje działalnością szkoły, sprawuje nadzór pedagogiczny i opiekę nad uczniami, wykonuje zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom podczas pobytu w szkole, a w wykonywaniu swoich zadań współpracuje z rodzicami (art. 68 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6 oraz ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawooświatowe - j. t. Dz. U. z 2020 r., poz. 910 z późn. zm.), zatem, mając na uwadze opis projektu, należy wykluczyć możliwość jego realizacji w szkołach i placówkach oświatowych z uwagi na zagrożenie praw dziecka.

- Treści o charakterze wychowawczo-profilaktycznym realizowane w szkołach muszą wynikać ze szkolnego zestawu programów nauczania oraz szkolnego programu wychowawczo - profilaktycznego. Program wychowawczo - profilaktyczny opracowuje się na podstawie wyników corocznej diagnozy w zakresie występujących w środowisku szkolnym potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników chroniących i czynników ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń związanych z używaniem substancji psychotropowych, środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych. Ww. diagnozę przeprowadza dyrektor szkoły/placówki lub upoważniony przez niego pracownik szkoły/placówki (art. 26 ust. 2 i 3 cyt. ustawy Prawo oświatowe). Proponowany opis programu nie zakłada w ogóle diagnozy potrzeb danego środowiska uczniów oraz współpracy w tym zakresie z dyrektorem szkoły/placówki. Program wychowawczo - profilaktyczny uchwala rada rodziców danej szkoływ porozumieniu z radą pedagogiczną (art. 84 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy). Zatem włączenie programu do zajęć dla młodzieży (także na zasadzie dobrowolnego w nich udziału), z pominięciem rodziców uczniów nie jest możliwe.

- Cele kształcenia oraz treści szczegółowe wynikające z podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotu "wychowanie do życiaw rodzinie" zapewniają przekazanie niezbędnej wiedzy i umiejętności uczniom, z poszanowaniem woli rodziców, a także gwarancją prowadzenia zajęć przez nauczycieli z odpowiednimi kwalifikacjami. Ponadto § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 sierpnia 1999 r. w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka,o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego (j. t. Dz. U. z 2014r., poz. 395 z późn.zm.), w celu realizacji konstytucyjnych uprawnień rodziców oraz prawa do informacji, wprowadza obowiązek, aby w każdym roku szkolnym przed przystąpieniem do realizacji zajęć nauczyciel prowadzący zajęcia wraz z wychowawcą klasy przeprowadził co najmniej jedno spotkanie informacyjne z rodzicami uczniów niepełnoletnichoraz z uczniami pełnoletnimi. Nauczyciel jest obowiązany przedstawić pełną informację o celach i treściach realizowanego programu nauczania, podręcznikach szkolnych oraz środkach dydaktycznych. Za przeprowadzenie tych spotkań odpowiedzialny jest dyrektor szkoły.

- W przypadku proponowanego projektu "Edukacja seksualna w Warszawie - dobrowolne warsztaty" wywiązanie się z obowiązku,o którym mowa powyżej jest niemożliwe. Ww. projekt jest adresowany głównie wprost do młodzieży, czyli także osób małoletnich, pozostających pod władzą rodzicielską (ok. 200 warsztatów i innych aktywności: teatralnych, artystycznych i animacyjnych). Zakłada wykorzystanie obiektów będących własnościąm. st. Warszawy, przestrzeni miejskiej, stron internetowych miasta, do promocji projektu i jego realizacji. Podobnie, jak ubiegłoroczny projekt "Dobrowolne warsztaty, działania edukacyjne i animacyjne dotyczące aspektów zdrowia, dojrzewania i przeciwdziałania przemocy dla młodzieży i dorosłych "ww. projekt ingeruje w sferę zastrzeżoną dla praw rodziców wynikających z art. 48 oraz 53 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które stanowią iż: "Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania." "Rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami. Przepis art. 48 ust. 1 stosuje się odpowiednio."

Mając na uwadze kompetencje i uprawnienia organu prowadzącego szkołę wynikające z art. 57 ust. 2 cyt. ustawy Prawo oświatowe zwracam się z petycją o podjęcie działań, które zapobiegną ewentualnej realizacji projektu w oświatowych jednostkach organizacyjnych na terenie Warszawy, dla których organem prowadzącym jest m. st. Warszawa. Nadmieniam, iż aktualnie projekt "Edukacja seksualna w Warszawie - dobrowolne warsztaty" znajduje się na etapie oceny. Nadmieniam również, iż kolejny rok szkolny z uwagi na utrzymujące się zagrożenie COVID-19 stawia przed instytucjami systemu oświaty oraz organami prowadzącymi szkoły trudne wyzwania i zadania. Dlatego też wspólne działania osób odpowiedzialnych za edukację młodego pokolenia powinno być skoncentrowane na sprostaniu tym wyzwaniom dla najlepiej pojętego interesu powierzonej nam młodzieży. W tym miejscu pragnę podziękować za wszelkie inicjatywy podejmowane w Warszawie na rzecz wspomagania dzieci, młodzieży, rodziców uczniów i nauczycieli w okresie pandemii, w tym funkcjonowanie Psychologicznego Centrum Wsparcia.

Z wyrazami szacunku

Mazowiecki Kurator Oświaty

Aurelia Michałowska

To kolejny list z kuratorium dotyczący warsztatów seksedukacji: Oczekuję podjęcia pilnych i zdecydowanych działań w celu zagwarantowania przestrzegania przepisów prawa". Mazowiecka kurator oświaty pisze do Trzaskowskiego.