Umowa pomiędzy Stolicą Apostolską a Republiką Czeską została podpisana 24 października ubiegłego roku i czekała na ratyfikację przez czeski parlament. Nie jest nazywana konkordatem, jednak reguluje relacje pomiędzy oboma państwami oraz gwarantuje wolność religijną i możliwość wypełniania przez Kościół swojej misji.

Prawo do wolności wyznania dla wszystkich

Składająca się z 16 artykułów umowa mówi o współpracy między dwoma krajami, w szczególności w celu służenia „wspólnemu dobru oraz duchowym, ludzkim i kulturowym wartościom narodu czeskiego”.

Umowa dwustronna potwierdza również prawo do wolności myśli, wyznania i sumienia dla wszystkich ludzi - nie tylko katolików - oraz stwierdza, że kult religijny może być regulowany przez prawo tylko wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne do ochrony porządku publicznego, dobrobytu i praw innych osób.

Episkopat Czech wyraża zadowolenie

„Konferencja Episkopatu Czech z zadowoleniem przyjmuje fakt, że obie izby parlamentu wyraziły swoje pozytywne opinie na temat Traktatu”, głosi oświadczenie czeskich biskupów.

Dodają oni w oświadczeniu, że zasady wolności wyznania, zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i zbiorowym - gwarantowane na przykład przez Kartę Podstawowych Praw i Wolności lub Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Wolności - mają mocne i niepodważalne miejsce w czeskim porządku prawnym. „Traktat ze Stolicą Apostolską potwierdza ten fakt bez konieczności zmiany ustawodawstwa krajowego”, zauważa episkopat w komunikacie.

Beneficjentami są ludzie, nie instytucja

Biskupi czescy podkreślają jednocześnie, że głównymi beneficjentami ochrony Traktatu są ludzie, a nie Kościół jako instytucja.

Ta główna idea Paktu jest szczególnie podkreślona w artykułach dotyczących opieki nad chorymi, osobami umieszczonymi w instytucjach opieki społecznej lub w więzieniach. Wierzymy, że ratyfikacja traktatu może dostarczyć użytecznych impulsów na wspólnej drodze, na której Kościół i państwo - każde w zakresie swoich kompetencji - są zobowiązane do pełnego uznania godności osoby ludzkiej.

• [wywiad] Paweł Kowalski SJ: Wielki Post to czas wyruszenia w drogę odkrywania
• Papieska homilia na Środę Popielcową: z nadzieją w sercu wyruszmy w drogę i pojednajmy się z Bogiem
• Bp Włodarczyk: niech będzie to czas kwarantanny dla naszej duszy
• Rada Prawna KEP wydała kontrowersyjny dokument. Do sprawy odnosi się abp Polak
• Ks. Olszewski zmuszony zamknąć Profeto

Ochrona przekonań i tajemnicy spowiedzi

W umowie państwo czeskie uznaje prawo Kościoła katolickiego do funkcjonowania zgodnie z własnymi zasadami, do samorządu i do swobodnego wyboru ministrów. Ponadto gwarantuje prawo do sprzeciwu sumienia w odniesieniu do służby wojskowej i opieki zdrowotnej; zapewniona jest również ochrona sakramentalnej tajemnicy spowiedzi.

Jak dodają czescy biskupi w oświadczeniu, obawy o nadużywanie instytucji tajemnicy spowiedzi zdominowały dyskusje poprzedzające głosowanie. „Chcemy obalić te obawy i uspokoić opinię publiczną, że tajemnica nie daje możliwości instytucjonalnego ukrywania przestępstw, jak twierdzili niektórzy”, głosi episkopat w komunikacie.

Trybunał wyjaśni wątpliwości

Biskupi dodają, iż z publicznych wypowiedzi wynika, że umowa zostanie skierowana do Trybunału Konstytucyjnego w celu jej zbadania. „Konferencja biskupów czeskich zasadniczo z zadowoleniem przyjmuje ten krok, ponieważ głos Trybunału Konstytucyjnego pomoże rozwiać te obawy skuteczniej niż powtarzające się oświadczenia i zapewnienia władz kościelnych”, piszą biskupi w komunikacie.

10 procent katolików w Czechach

Według spisu powszechnego z 2021 r. tylko około 10 procent ludności Czech identyfikuje się jako katolicy. Dzięki temu porozumieniu Kościół zyskuje mocniejsze prawo do tworzenia własnych organizacji edukacyjnych i charytatywnych, zapewniania opieki zdrowotnej i ułatwiania opieki duszpasterskiej nad wojskiem.

Traktat ma wejść w życie pierwszego dnia miesiąca po ratyfikacji przez obie strony.

Wojciech Rogacin – Watykan