Co musisz wiedzieć:

• Po wywołanej przez Niemcy II Wojnie Światowej próby militaryzacji Niemiec budzą naturalne zaniepokojenie
• Z drugiej strony Donald Trump wymaga od krajów europejskich większej odpowiedzialności za własne bezpieczeństwo
• Niemcy zastanawiają się nad zmianą swojej strategii bezpieczeństwa

Niemcy wzięli udział w pierwszych od czasów II Wojny Światowej misjach pokojowych w Bośni i Kosowie, które jak uważają niemieccy eksperci, zmieniły podejście Niemiec do obronności. Interesy bezpieczeństwa Niemiec pozostają jednak nadal mgliste, kształtowane przez globalne zmiany mocy, postęp technologiczny i nowe zagrożenia.

Główne czynniki wpływające na strategię Niemiec

Wzrost znaczenia państw takich jak Rosja czy Chiny prowadzi do multipolarnego świata, który może stać się konfrontacyjny, jeśli nowe mocarstwa uznają globalny porządek za niesatysfakcjonujący. Odejście USA od multilateralizmu opartego na traktatach, zwłaszcza w ramach NATO, podważa zdaniem Niemiec, fundamenty bezpieczeństwa Niemiec, które opierają się na współpracy międzynarodowej. Tym samym maleć ma spójność Zachodu jako aktora politycznego, co ma rodzić wyzwania dla niemieckiej strategii. Pojawiają się zagrożenia, takie jak terroryzm, konflikty o zasoby czy niestabilność regionalna, co niepokoi Niemcy.

Wewnętrznie, Niemcy długo zachowywały oficjalny sceptycyzm wobec zaangażowania militarnego na świecie. Badanie z 2017 roku, pokazuje, że jedynie 40% Niemców popierało obronę sojuszników NATO w przypadku konfliktu z Rosją. Malejące zaufanie do multilateralizmu ma osłabiać spójność Zachodu. Krytyka administracji Trumpa wobec NATO dodatkowo wzbudziła obawy o wiarygodność sojuszu transatlantyckiego, skłaniając Niemcy do ponownej oceny swojej postawy strategicznej.

Rola Niemiec w Europie

W latach 90. Niemcy zaczęły odgrywać większą rolę w kształtowaniu Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (WPZiB) oraz Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (EPBO), choć ich zaangażowanie było selektywne. Kanclerz Schröder dążył do zwiększenia obecności Niemiec w NATO, co stanowiło odejście od historycznej powściągliwości. Jednak niedociągnięcia w gotowości obronnej ograniczają wiarygodność Berlina.

Przyszłość polityki bezpieczeństwa

Przyszła strategia bezpieczeństwa Niemiec ma zależeć od równowagi między wewnętrznymi ograniczeniami politycznymi a zewnętrznymi wymaganiami. Berlin musi dostosować się do szybko zmieniającego się krajobrazu międzynarodowego, wzmacniając swoją rolę w NATO i UE. Wyzwania obejmują modernizację armii, zwiększenie gotowości obronnej oraz pogodzenie ambicji międzynarodowych z wewnętrznymi debatami na temat militaryzacji.

Niemcy chcą przejść od powściągliwości do bardziej aktywnej roli w globalnym bezpieczeństwie, ale sukces w tym zakresie, tak jak go sobie wyobrażają, zależy od zdolności Niemiec do przezwyciężenia wewnętrznych i zewnętrznych wyzwań w dynamicznie zmieniającej się sytuacji.

[Aleksandra Fedorska jest dziennikarką Tysol.pl, oraz licznych polskich i niemieckich mediów]