Ordo Iuris: Odmówienie rodzicom możliwości kontaktu z noworodkiem, ogranicza ich prawo do opieki nad dzieckiem

Polskie prawo dotyczące zasad wykonywania świadczeń zdrowotnych przyznaje szczególną pozycję kobietom w ciąży oraz podczas porodu i połogu. Do katalogu praw pacjenta zalicza się również prawo do obecności osoby bliskiej podczas udzielania świadczeń zdrowotnych. Osoba udzielająca świadczenia zdrowotnego podczas porodu nie ma podstaw do ograniczenia prawa pacjentki do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej, którą może wykonywać ojciec dziecka. Ograniczenia praw pacjenta w związku z zagrożeniem epidemicznym może pod pewnymi warunkami wprowadzić kierownik podmiotu leczniczego lub upoważniony lekarz. Izolacja matki od nowo narodzonego dziecka wkracza w zakres władzy rodzicielskiej, ograniczając ją i uniemożliwiając sprawowanie pieczy nad dzieckiem. Taką praktykę krytycznie ocenił Rzecznik Praw Obywatelskich. Prawo rodzica do wykonywania pieczy nad dzieckiem nie należy do katalogu praw pacjenta, nie może więc ulec ograniczeniu na podstawie przepisów ustawy o prawach pacjenta ani tym bardziej zaleceń np. ministra zdrowia.
 Ordo Iuris: Odmówienie rodzicom możliwości kontaktu z noworodkiem, ogranicza ich prawo do opieki nad dzieckiem
/ fot. wikimedia commons / wikimedia creative commons

PRZECZYTAJ ANALIZĘ - LINK

Szczególna pozycja kobiet ciężarnych wynika z norm konstytucyjnych, które zobowiązują władze publiczne do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej kobietom ciężarnym. W ramach uprawnień przewidzianych w ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, kobieta rodząca może korzystać z prawa do obecności osoby bliskiej, w tym ojca dziecka, podczas udzielania świadczeń zdrowotnych. W rzeczywistości jednak, funkcjonujący w Polsce od ponad dwóch lat stan epidemii, doprowadził do licznych sytuacji ograniczania tego prawa, co w praktyce wiązało się z uniemożliwieniem ojcu kontaktu z jego nowo narodzonym dzieckiem. W niektórych szpitalach miała miejsce również praktyka izolowania matki od noworodka w sytuacji, w której uzyskała ona pozytywny wynik testu na obecność wirusa SARS-CoV-2. Te dwa zagadnienia stanowią przedmiot analizy przygotowanej przez Instytut Ordo Iuris.  

„Odmowa wstępu na oddział ginekologiczno-położniczy, kontaktu ojca z dzieckiem czy izolacja matki noworodka to sytuacje, z którymi w czasie epidemii zwracały się do nas pacjentki lub ich bliscy. Analiza problemu pozwoliła nam stwierdzić, że w wielu sytuacjach izolowanie rodziców od noworodka było nieuzasadnione” – zauważa r.pr. Katarzyna Gęsiak, dyrektor Centrum Prawa Medycznego i Bioetyki Ordo Iuris, dodając, że „stan epidemii nadal obowiązuje, zatem nasze uwagi nadal mogą być pomocne zarówno dla pacjentek, jak i pracowników podmiotów leczniczych”.

W swojej analizie Instytut przypomniał m.in., że, co do zasady, pacjentka może żądać dopuszczenia osoby bliskiej na każdym etapie leczenia lub udzielania innych świadczeń zdrowotnych, a w pewnych sytuacjach, wskazanych przepisach ustawy o prawach pacjenta, uprawnienie to może doznawać ograniczeń. Ograniczenie prawa pacjentki rodzącej do obecności osoby bliskiej nie obejmuje prawa do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej, którą może sprawować ojciec dziecka, a osoba udzielająca pacjentce świadczeń zdrowotnych (lekarz, położna, pielęgniarka) nie ma podstaw do odmówienia jej skorzystania z tego prawa.

O ograniczaniu praw pacjentów ze względu na sytuację epidemiologiczną może decydować kierownik podmiotu leczniczego lub upoważniony przez niego lekarz, ale też pod pewnymi, określonymi w prawie warunkami. Co ważne, odmówienie matce lub ojcu możliwości kontaktu z noworodkiem wkracza w sferę prawa rodzinnego, ograniczając im prawo do sprawowania pieczy nad własnym dzieckiem, a przepisy umożliwiające ingerencję w prawa pacjenta nie obejmują już sytuacji rodzinnych regulowanych odrębnymi przepisami. Praktykę szpitali izolowania matki podejrzanej o COVID-19 od jej dziecka skrytykował także Rzecznik Praw Obywatelskich, wskazując, że może ona stanowić nieuzasadnioną ingerencję władzy w życie prywatne i rodzinne.   


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...
Powinniśmy przyjąć imigrantów Łukaszenki?
Udostępnij:

 

POLECANE
Powinniśmy przyjąć imigrantów Łukaszenki?
Udostępnij:
Koronawirus
Vademecum Pracownika
Emerytury
Stażowe