Tadeusz Płużański: Historia "sędziów” z procesu Witolda Pileckiego

15 marca 1948 r. sędziowie owego trybunału, a w praktyce mordercy sądowi, w tajnej opinii napisali: "Z uwagi na popełnienie przez Pileckiego i Płużańskiego najcięższych zbrodni zdrady stanu i Narodu, pełną świadomość działania na szkodę Państwa i w interesie obcego imperializmu, któremu całkowicie się zaprzedali, przejawioną przez nich na przestrzeni dłuższego okresu czasu wyjątkową aktywność w pracy szpiegowskiej, wielką szkodę, jaką wyrządzili Państwu w okresie jego odbudowy [...] - skład sądzący uważa, że ci obaj na ułaskawienie nie zasługują". Podpisane: ppłk Jan Hryckowian, przewodniczący Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie, kpt. Józef Badecki, sędzia.

• Komunikat dla mieszkańców Wrocławia
• Sędziowie TK bez pensji za luty. "Domański nie odpowiada"
• Komunikat dla mieszkańców Poznania
• "Zostanie przeniesiona". Właściciel TVN Warner Bros. Discovery z przełomową decyzją
• Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego bez pensji. Ekspert: to łamanie praw człowieka

"Sędzia" Jan Hryckowian

Pierwszy, "sędzia" Jan Hryckowian, do mojej babci powiedział: "Gdyby to ode mnie zależało, pani syn nigdy by kary śmierci nie dostał". Przedwojenny prawnik po Uniwersytecie Jagiellońskim, AK-owiec odznaczony Krzyżem Walecznych, po 1945 r. poszedł na współpracę z komunistami, skazywał swoich dawnych kolegów organizacyjnych.

Po wyroku na Pileckiego awansował do Najwyższego Sądu Wojskowego. Przełożeni pisali: "Trafna ocena polityczna w podejściu do rozpoznawanych spraw. [...] Oddany idei władzy ludowej i ustrojowi ludowemu. Stosunek do Związku Radzieckiego i państw demokracji ludowej - pozytywny. Czynny politycznie i klasowo. Posiada ponadprzeciętny zasób wiedzy z zakresu nauk marksistowskich". W styczniu 1949 r. odszedł z sądownictwa wojskowego - żona Stanisława twierdziła, że zemdlał, ogłaszając wyrok w sprawie, spreparowanej przez UB. Bez problemu jednak został adwokatem i obrońcą wojskowym. Zmarł w 1975 r. nigdy nierozliczony ze swoich zbrodni. Po latach okazało się, że Stanisława Hryckowian, w czasie wojny adiutant gen. Emila Fieldorfa "Nila", już przed 1939 r. pracowała dla sowieckiego wywiadu.

• Nadciąga wyjątkowe zjawisko astronomiczne. Pojawi się na niebie dzisiejszej nocy
• Donald Trump reaguje na deklarację Putina o zawieszeniu broni na Ukrainie
• "Czego on tak pieje jak głupi". Burza po emisji popularnego programu TVN
• Właściciel TVN Warner Bros. Discovery podpisał umowę

"Zimny morderca"

Drugi, "sędzia" Józef Badecki, prawo skończył na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza we Lwowie. W wojnie obronnej dowodził plutonem w batalionie marszowym 5. Pułku Strzelców Podhalańskich. W 1945 r. zgłosił się do LWP. Jako sędzia wojskowy piął się po szczeblach kariery, od 30 sierpnia 1948 r. do 26 maja 1949 r. był zastępcą szefa WSR w Warszawie. Orzekł co najmniej 29 kar śmierci. Najpierw po "konsultacjach" z bezpieką ogłaszał wyroki, a dopiero później je pisał.

Kilka miesięcy po skazaniu "grupy szpiegowskiej" Pileckiego, w dniach 3-15 listopada 1948 r. wydał wyroki śmierci na żołnierzy lubelskiej AK/WiN z mjr. Hieronimem Dekutowskim "Zaporą" na czele. Władysław Siła-Nowicki, inspektor WiN, wspominał: "Pani Stillerowa [obrończyni] poinformowała mnie, że przewodniczący składu Józef Badecki znany jest z bardzo uprzejmego prowadzenia rozpraw i bardzo surowych wyroków. Istotnie, sędzia Badecki, zimny morderca, był cały czas bardzo grzeczny. Od początku zresztą wszyscy byliśmy dla niego morituri...". "Zaporczycy" zginęli od strzału w tył głowy kata Mokotowa Piotra Śmietańskiego. Tego samego, który uśmiercił rtm. Pileckiego.

[Felieton pochodzi z Tygodnika Solidarność 10/2025]