W wersji projektu ustawy o ochronie ludności oraz o stanie klęski żywiołowej z 17 stycznia 2023 r., wycofano się z propozycji pozbawienia mocy obowiązującej ustawy z 22 listopada 2002 r. o wyrównywaniu strat majątkowych wynikających z ograniczenia w czasie stanu nadzwyczajnego wolności, praw człowieka i obywatela, w części odnoszącej się do stanu klęski żywiołowej. Tak zarekomendowała Rada Legislacyjna przy Prezesie Rady Ministrów, a uwaga została uwzględniona przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Był to jeden z postulatów Instytutu Ordo Iuris wskazanych w opinii prawnej z 8 grudnia 2022 r. Dzięki zachowaniu wskazanych wyżej przepisów, przedsiębiorcy i inne osoby nadal będą mogły ubiegać się o wyrównanie szkód majątkowych spowodowanych ograniczeniem praw i wolności, na przykład w sytuacji ograniczenia lub zakazu działalności zarobkowej. Nie nastąpi także komplikacja procedury ubiegania się o takie wyrównanie.

To nie jedyny uwzględniony postulat

Nie był to jedyny postulat uwzględniony w ramach prowadzonego procesu legislacyjnego. Przyjęto ograniczenie czasu trwania stanu zagrożenia wprowadzanego rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów do okresu obejmującego nie więcej niż 30 dni. Nie zdecydowano się jednak na wpisanie do projektu jednokrotnej możliwości jego przedłużenia.

Instytut Ordo Iuris niezmiennie postuluje również wprowadzenie innych zmian do projektu ustawy. Należą do nich m.in. usunięcie możliwości wydawania przez Prezesa Rady Ministrów lub upoważnionego ministra właściwego do spraw wewnętrznych, wiążących poleceń przedsiębiorcom, zmianę projektowanych przepisów w sposób wzmacniający ochronę mienia oraz urzeczywistniający wyrównywanie strat obywatelom. Instytut swoje propozycje zawarł w opinii z 8 grudnia 2022 r.

„Mimo niewątpliwego sukcesu, walka o ostateczny kształt projektu wciąż trwa. Dokument znajduje się na etapie prac w Stałym Komitecie Rady Ministrów. Istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że w niedługim terminie zostanie przyjęty przez rząd, a następnie skierowany do prac sejmowych” – wskazuje Przemysław Pietrzak, analityk Centrum Badań i Analiz Instytutu Ordo Iuris.

Wciąż prowadzony jest monitoring nie tylko samego projektu, ale materii z nim powiązanej. Niewykluczone bowiem, że mogą zostać podjęte próby wprowadzenia wycofanej regulacji w inny sposób np. w drodze odrębnej ustawy zmieniającej, dlatego prawnicy Instytutu uważnie śledzą dalsze prace organów publicznych.