Naruszenia wolności sumienia i religii w wojsku – opinia prawna Ordo Iuris wysłana do władz
Do Instytutu Ordo Iuris napływają zgłoszenia dotyczące wątpliwości żołnierzy w zakresie odpowiedniej realizacji ich wolności sumienia i religii. Dotyczą one przede wszystkim możliwości uczestniczenia w nabożeństwach czy zachowywania diety zgodnej z wymogami religijnymi. Instytut przygotował opinię prawną dotyczącą wybranych zagadnień z tego obszaru, która została przesłana m.in. do Ministra Obrony Narodowej, biskupa polowego Wojska Polskiego czy dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej.
Konstytucja, akty prawa międzynarodowego i ustawy krajowe gwarantują swobodę praktykowania religii osobom pełniącym służbę wojskową lub zasadniczą służbę w obronie cywilnej. Osoby te mają prawo zgodnego z zasadami swojego wyznania uczestniczenia w czynnościach i obrzędach religijnych oraz wypełnienia obowiązków religijnych i obchodzenia świąt religijnych. Żołnierzom wyznania katolickiego Konkordat gwarantuje swobodę uczestniczenia we Mszy św. w niedzielę i święta, o ile ważne obowiązki służbowe nie stoją temu na przeszkodzie. Jednak nawet w sytuacji, gdy zasadnie żołnierz nie mógł uczestniczyć w Mszy św., należy zagwarantować mu czas na realizację zastępczej formy udziału w nabożeństwie. Żołnierze mają także prawo do swobodnego kontaktu z kapelanami wojskowymi w terminach uzgodnionych z dowódcami jednostki.
Instytut Ordo Iuris negatywnie ocenia także brak zapewnienia bezmięsnej alternatywy przez wojskowe punkty żywienia zbiorowego w jeden dzień w tygodniu. Szczególnie w sytuacji, gdy standardem realizowanym względem osób osadzonych w więzieniach jest zapewnienie im diety obejmującej spożywanie posiłków przygotowanych z uwzględnieniem wymogów religijnych i kulturowych (na przykład dieta całkowicie bezmięsna albo z wyłączeniem mięsa wieprzowego).
„W obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainie, obok właściwego wyszkolenia, zapewnienia sprzętu najwyższej jakości czy usprawnienia procesu decyzyjnego istotną kwestią pozostaje także zapewnienie wysokiego morale wśród żołnierzy. To ostatnie nie może być zrealizowane bez m.in. subiektywnego poczucia poszanowania praw podstawowych jednostki oraz zagwarantowania możliwości realizacji wolności religii i dostępu do opieki duszpasterskiej” – komentuje Łukasz Bernaciński, Członek Zarządu Instytutu Ordo Iuris.
